VI SA/Wa 38/05
WyrokWSA w Warszawie2005-06-16
Skład orzekający: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie przewozu osób w dniu innym niż wskazany w zezwoleniu na regularne przewozy osób stanowi naruszenie warunków zezwolenia, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie przewozu osób w dniu innym niż wskazany w zezwoleniu na regularne przewozy osób stanowi naruszenie warunków zezwolenia. Przewóz taki, spełniający przesłanki powszechności dostępu i odpłatności, nie może być kwalifikowany jako przewóz okazjonalny, a jego wykonywanie z naruszeniem dni wskazanych w rozkładzie jazdy podlega karze pieniężnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na spółkę "G." s.c. za wykonywanie przewozu osób w dniu 23 listopada 2003 r. (niedziela) na trasie z [...] do [...]. Spółka posiadała zezwolenie na wykonywanie regularnych przewozów osób, które zgodnie z rozkładem jazdy miały być wykonywane we wtorki i piątki. Strona skarżąca twierdziła, że przewóz w niedzielę był przewozem okazjonalnym i nie naruszał warunków zezwolenia. Organy administracji obu instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że przewóz ten był regularny i naruszał warunki zezwolenia dotyczące dni wykonywania przewozu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi M. K., I. C. - "G." s. c. z siedzibą w M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. K. i I. C. – "G." s.c. z siedzibą w M. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.000,- złotych – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] listopada 2003 r. na drodze krajowej nr [...], w [...], inspektor [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...] przeprowadził kontrolę pojazdu marki [...] o nr rej. [...], użytkowanego przez stronę skarżącą, prowadzony przez kierowcę A. G. W protokole kontroli nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. stwierdzono, że kontrolowany pojazd wykonywał przewóz osób w ramach linii regularnej na trasie [...] -[...], zabierając ludzi z przystanków autobusowych niezgodnie z zezwoleniem na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. W protokole stwierdzono, że przedmiotowe zezwolenie jest ważne z załączonym rozkładem jazdy, którego trasa to [...] -[...]. W protokole podniesiono, iż przewóz był wykonywany z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, albowiem – według rozkładu jazdy kursy miały się odbywać we wtorki i piątki, natomiast – jak zaznaczono w protokole – skontrolowany pojazd zatrzymano w niedzielę. W protokole kontroli wskazano jednocześnie, iż godziny oznaczone w rozkładzie jazdy nie zgadzają się z godziną zatrzymania pojazdu do kontroli, gdyż ostatni kurs w kierunku [...] to godzina 11:57, a pojazd zatrzymano o godzinie 12:50. W konkluzji uznano, iż trasa przejazdu i przystanki nie są zgodne z rozkładem jazdy, co zostało udokumentowane w protokołach przesłuchania świadka. Do treści protokołu kontroli uwag nie zgłosił kierowca pojazdu A. G., podpisując się pod jego treścią bez zastrzeżeń. Do protokołu kontroli załączono protokoły przesłuchania świadków z dnia [...] listopada 2003 r. (vide: protokół przesłuchania kierowcy A. G., oraz pasażerów skontrolowanego pojazdu – M. T., F. L., M. L.), jak również stosowne dokumenty, w tym Licencję Nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób udzieloną stronie skarżącej w dniu [...] grudnia 2002 r., a ponadto wypis z przedmiotowej Licencji Nr [...] wystawiony w dniu [...] kwietnia 2003 r. oraz Zezwolenie Nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym z dnia [...] maja 2003 r., z datą ważności do dnia [...] maja 2008 r. i załączonym do niego rozkładem jazdy.
Pismem z dnia [...] listopada 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] powiadomił stronę skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania oraz wezwał skarżących do ustosunkowania się do zarzutów oraz przedłożenia stosownych dokumentów.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2003 r. pełnomocnik skarżących stwierdził, że skontrolowany przewóz, który miał miejsce w dniu [...] listopada 2003 r. na drodze krajowej DK [...] w [...] nie był przewozem regularnym, albowiem strona wykonywała w owym dniu przewóz okazjonalny. Zdaniem strony skarżącej sporny przewóz nie był regularnym, albowiem nie był wykonywany według dnia, czasu i trasy przejazdu wynikających z rozkładu jazdy. Przewóz ten nie był również – zdaniem strony – przewozem regularnym specjalnym, ani również przewozem wahadłowym. Skoro przedmiotowy przewóz mieści się w ustawowej definicji przewozu okazjonalnego, to – w ocenie pełnomocnika strony skarżącej – nie można w żadnym wypadku mówić o naruszeniu warunków określonych w udzielonym zezwoleniu. Pełnomocnik dodał ponadto, że w dniu dokonania przewozu nie istniał żaden przepis prawny, który nakładałby obowiązek uzyskania zezwolenia na wykonywanie przewozu okazjonalnego w krajowym transporcie drogowym.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] – powołując się na ustalenia dokonane w toku kontroli drogowej - wydał w dniu [...] grudnia 2003 r. decyzję nr [...], na podstawie której nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w łącznej wysokości 5.000,- złotych z tytułu naruszenia warunków określonych w zezwoleniu dotyczących dni oraz ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków.
W wyniku odwołania się przez stronę skarżącą od w/w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 139 k.p.a. – decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał ją do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] celem ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż na obecnym etapie nie można rozpatrzyć merytorycznie sprawy, albowiem istotne jest ustalenie przez organ I instancji, czy w ogóle strona skarżąca posiada ważny rozkład jazdy – skoordynowany przez właściwy organ.
W wyniku ponownych ustaleń dokonanych przez organ I instancji, w tym dotyczących ustalenia prawidłowości (ważności) rozkładu jazdy - decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] – działając na podstawie przepisu art. 50 i art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) oraz art. 132 k.p.a. – nałożył na skarżących M. K. i I. C. – przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą pod firmą "G." s.c. z siedzibą w M., karę pieniężną w wysokości 2.000,- z tytułu wykonywania transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących dni. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji – powołując się na dyspozycję przepisów art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.2.2. pkt 1 załącznika do tej ustawy – stwierdził, iż należy uznać, że strona skarżąca wykonując transport drogowy w dniu [...] listopada 2003 r., naruszyła obowiązek wymieniony w art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 cyt. stawy w zakresie obowiązku przestrzegania warunków określonych w zezwoleniu w zakresie dni, w których powinny być wykonywane przewozy regularne osób w związku z lp. 1.2.2. pkt 1 załącznika do ustawy. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, iż zgodnie z treścią rozkładu jazdy stanowiącego załącznik do Zezwolenie Nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym z dnia [...] maja 2003 r., strona powinna wykonywać przewozy regularne w piątki i wtorki, natomiast kontrola, podczas której stwierdzono w/w naruszenia, została przeprowadzona w niedzielę [...] listopada 2003 r.
Pełnomocnik skarżących w piśmie z dnia [...] maja 2004 r. odwołał się od w/w decyzji organu I instancji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zarzucając wydanej decyzji naruszenie przepisu art. 18 ust. 1 i art. 20 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – poprzez przyjęcie, że wykonywany przewóz był przewozem regularnym. W uzasadnieniu pełnomocnik strony skarżącej stwierdził, że nałożona kara pieniężna była bezpodstawna, albowiem wykonywany w owym dniu przewóz był przewozem okazjonalnym. Zdaniem strony skarżącej przewóz wykonywany w dniu [...] listopada 2003 r. nie był przewozem regularnym, gdyż nie był wykonywany według dnia, czasu i trasy przejazdu wynikających z rozkładu jazdy. Nie był to również przewóz regularny specjalny, gdyż był to jednorazowy przewóz a nie przewóz regularny określonej grupy osób z wyłączeniem innych osób. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej sporny przewóz nie był również przewozem wahadłowym, albowiem był to przewóz jednorazowy. W tej sytuacji – w ocenie strony skarżącej – przedmiotowy przewóz winien być zakwalifikowany jako przewóz okazjonalny. W tej sytuacji – zdaniem strony – z uwagi na fakt, iż zgodnie z art. 18 ustawy o transporcie drogowym zezwolenia wymaga jedynie wykonywanie przewozów okazjonalnych (i wahadłowych) w transporcie drogowym międzynarodowym, a kontrolowany przewóz był wykonywany na terenie kraju, skarżący się nie mieli obowiązku posiadać na ten przewóz zezwolenia. Zdaniem pełnomocnika strony posiadane przez skarżących zezwolenie dotyczy warunków wykonywania transportu regularnego, a ten nie był wykonywany w dniu kontroli, a więc nie można stwierdzić, że doszło do naruszenia warunków zezwolenia. Pełnomocnik strony skarżącej dodał ponadto, iż niezrozumiałe jest stanowisko organu, albowiem nie można - kontrolując pojazd w niedzielę – stwierdzić, że kierujący naruszył wynikający z treści rozkładu jazdy obowiązek wykonywania przewozów regularnych w piątki i wtorki. Skarżący stanowczo stwierdzili, iż w każdy piątek i wtorek, w godzinach wynikających z rozkładu jazdy wykonywali obowiązek przewozów regularnych na wyznaczonej trasie.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżących Główny Inspektor Transportu Drogowego – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 22 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i w oparciu o przepis lp. 1.2.2. pkt 2 załącznika do cyt. ustawy - decyzją z dnia [...] września 2004 r., nr [...] - utrzymał w mocy w/w decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] maja 2004 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że przewóz wykonywany w dniu [...] listopada 2003 r. był jednak przewozem regularnym z naruszeniem warunków dotyczących dni. W ocenie organu II instancji na gruncie definicji zawartych w art. 4 ustawy o transporcie drogowym oraz protokołów przesłuchania świadków, nie można zgodzić się z argumentacją skarżących, iż przewóz ten był przewozem okazjonalnym. Przewóz okazjonalny – zdaniem organu odwoławczego – jest przewozem innym, niż przewóz regularny w związku z czym spełnienie przynajmniej jednej z przesłanek z definicji przewozu regularnego, wyklucza dany przewóz jako okazjonalny. W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego w niniejszej sprawie zostały spełnione dwie z tych przesłanek. Pierwszą z przesłanek jest powszechność dostępu do wykonywanej usługi. Otóż – jak podkreślił organ – z protokołu przesłuchania świadka – F. L. wynika, że wsiadł on do kontrolowanego pojazdu na przystanku autobusowym w [...] w celu dojechania do dworca autobusowego w [...]. Ponadto pasażer ten zeznał, iż kierowca zatrzymywał się w celu zabrania pasażerów na przystankach, jak zwykły autobus komunikacji miejskiej. Pozostali dwaj świadkowie – M. L. i M. T. – zeznali, iż wsiedli do pojazdu w [...] w celu dojechania na dworzec autobusowy w [...]. W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego fakt zatrzymywania się na przystankach wskazanych w rozkładzie jazdy wydanym do Zezwolenia nr [...], czyli zgodnie z definicją z art. 4 pkt 8a cyt. ustawy – miejscach przeznaczonych do wsiadania lub wysiadania pasażerów, świadczy o powszechności usługi wykonywanej w niedzielę w dniu [...] listopada 2003 r. Drugą przesłanką – jak podniósł w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy – jest odpłatność wykonywanej usługi. Zdaniem organu II instancji wszyscy świadkowie zeznali, iż za przejazd na dworzec autobusowy w [...] mieli zapłacić 2,50 zł, jednak opłatę mieli uiścić u kierowcy pojazdu dopiero po dojechaniu na miejsce. Ponadto o wysokości opłaty poinformowani zostali przed wejściem do autobusu. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, iż niedzielny przewóz nie wypełniał znamion ustawowych przewozu regularnego specjalnego i przewozu wahadłowego, co potwierdza również stanowisko strony skarżącej. Niemniej – w ocenie organu – przewóz ten nie wypełniał również znamion przewozu okazjonalnego, gdyż w związku ze spełnianiem części przesłanek przewozu regularnego – nie można uznać go za przewóz okazjonalny.
Skarżący M. K. i I. C. wnieśli w dniu [...] października 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Strona skarżąca zarzuciła decyzji organu II instancji naruszenie: przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 6 i art. 7 k.p.a. – poprzez wydanie decyzji w oparciu o znamiona i przesłanki, a nie przepisy prawa, a także naruszenie przepisów art. 19a ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.2.2. załącznika do tej ustawy – poprzez przyjęcie, że podstawą faktyczną rozstrzygnięcia stanowi "wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących dni". Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji strona skarżąca stwierdziła w uzasadnieniu m.in., iż z przepisów ustawy o transporcie drogowym wynika wyraźnie, że przedsiębiorstwo skarżących "G." s.c. z siedzibą w M. wykonując w dniu [...] listopada 2003 r. zarobkowy przewóz osób – miało do tego pełne prawo, albowiem licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób upoważniała stronę do świadczenia usług w zakresie przewozu osób przez czas ważności licencji, przez 24 godziny na dobę, na terenie całej Rzeczpospolitej Polskiej. Skarżący uznali, iż nie musieli posiadać zezwolenia na wykonywanie transportu drogowego osób, dodając jednocześnie, że tak zdefiniowane "zezwolenie" w krajowej działalności gospodarczej nie istnieje. W ocenie strony skarżącej jedynym zezwoleniem na wykonywanie transportu drogowego osób jest zezwolenie wskazane w art. 19a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, tj. zezwolenie na wykonywanie międzynarodowego transportu osób na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagranicznego przewoźnika. W tej sytuacji brak podstawy prawnej do wydania tego zezwolenie spółce "G." s.c. z siedzibą w M. jest oczywisty. Ponadto strona skarżąca stwierdziła, że nie ma żadnego obowiązku starać się o zezwolenie na przewóz regularny, lecz może to jedynie chcieć uczynić. Skarżący uznali również za niedopuszczalne przyjęcie przez organ zarzutu naruszenia obowiązku przewozu zgodnie z rozkładem jazdy, skoro pojazd został skontrolowany w niedzielę, zaś z rozkładu jazdy wynika jednoznacznie, iż spółka skarżących miała wykonywać przewóz osób we wtorki i piątki, co też – zdaniem strony – czyniła.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o oddalenie przedmiotowej skargi, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnośnie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących dni. Organ odwoławczy – ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej – stwierdził, że w trakcie kontroli nie był wykonywany przewóz okazjonalny, albowiem przewóz ten – zgodnie z definicją ustawową - jest przewozem innym niż przewóz regularny, w związku z czym spełnienie przynajmniej jednej z przesłanek definicji przewozu regularnego, wyklucza dany przewóz jako okazjonalny. W niniejszej sprawie – zdaniem organu odwoławczego – zostały spełnione dwie z tych przesłanek, tj. powszechność dostępu oraz odpłatność usługi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga M. K. i I. C. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] maja 2004 r. - nie naruszają prawa.
Przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004 r. oraz poprzedzająca ją decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących dni nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 kpa, art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Zgodnie z przepisem art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.
W świetle ustaleń dokonanych w toku postępowania należy uznać, iż spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, iż skarżący M. K. i I. C. – prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "G." s.c. z siedzibą w M. zostali prawidłowo ukarani karą pieniężną w wysokości 2.000,- złotych za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących dni.
Zdaniem Sądu organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Organ odwoławczy, jak również organ I instancji, nie dopuściły się – w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem organy te oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny.
Sąd uznał, iż argumenty użyte przez skarżących zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i przedstawione w skardze do sądu administracyjnego, nie mogą być uwzględnione.
Jak stanowi przepis art. 4 pkt 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu:
a) wykonywany według rozkładu jazdy podanego przez przewoźnika drogowego do publicznej wiadomości przez ogłoszenie wywieszone na przystankach i dworcach autobusowych,
b) podczas którego wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się na przystankach określonych w rozkładach jazdy,
c) w którym należność za przejazd jest pobierana zgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości,
d) wykonywany zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18.
Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga uzyskania stosownego zezwolenia w krajowym transporcie drogowym – wydanego w zależności od zasięgu tych przewozów odpowiednio przez organy wskazane w tym przepisie ustawy.
W zezwoleniu na wykonywanie przewozów regularnych określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów, przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów, a także miejscowości, w których znajdują się przystanki – przy przewozach regularnych osób (vide: art. 20 ust. 1 cyt. ustawy).
Według dyspozycji przepisu art. 22 ust. 1 cyt. aktu normatywnego do wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym dołącza się m.in. proponowany rozkład jazdy uwzględniający przystanki, godziny odjazdów środków transportowych długość linii komunikacyjnej, podaną w kilometrach i odległości między przystankami, kursy oraz liczbę pojazdów niezbędnych do wykonywania codziennych przewozów, zgodnie z rozkładem jazdy.
Jak stanowi przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 grudnia 2003 r. w sprawie treści, sposobu i terminów ogłaszania rozkładów jazdy oraz warunków ponoszenia kosztów z tym związanych (Dz.U. z 2003 r. Nr 232, poz. 2332) w rozkładzie jazdy określa się m.in.: dni, godziny, minuty odjazdu i przyjazdu środków transportowych albo częstotliwość ich kursowania oraz dokładnie wskazane miejsca tego odjazdu i przyjazdu oraz rodzaj prowadzonych usług komunikacyjnych (podobnie /w:/ § 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 5 września 2000 r. – Dz.U. z 2000 r. Nr 82, poz. 933).
Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji i uznał, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż w dniu [...] listopada 2003 r., w niedzielę, prowadzący pojazd [...] o numerze rejestracyjnym [...] – kierowca A. G. – wykonywał przewóz regularny osób na linii [...] – [...].
Fakt wykonywania owego transportu znajduje potwierdzenie zarówno w podpisanym bez zastrzeżeń przez w/w kierowcę - protokole kontroli z dnia [...] listopada 2003 r., jak również z załączonych do niego protokołów przesłuchania A. G. oraz przewożonych przez niego w owym dniu pasażerów. Sam fakt dokonywania spornego transportu nie budził również zastrzeżeń ze strony skarżących M. K. i I. C., którzy w toku prowadzonego postępowania negowali wyłącznie kwalifikację prawną zdarzenia i w konsekwencji zasadność nałożenia przez organ kary pieniężnej z tytułu wykonywanego w niedzielę przewozu osób.
Z dołączonego do akt sprawy odpisu rozkładu jazdy, stanowiącego integralny załącznik do Zezwolenia Nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, wynika jednoznacznie, iż przewozy osób na linii [...] – [...] winny być wykonywane wyłącznie we wtorki i piątki.
Zgodnie z Lp. 1.2.2. pkt 1 tabeli stanowiącej Załącznik do ustawy o transporcie drogowym, zawierający – zgodnie z art. 92 ust. 4 cyt. ustawy – wykaz naruszeń obowiązków lub warunków obowiązujących w transporcie drogowym oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących dni podlega karze w wysokości 2.000,- złotych.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – wbrew twierdzeniom strony skarżącej – należy uznać, iż na gruncie definicji zawartych w art. 4 ustawy o transporcie drogowym, przewóz wykonywany w niedzielę [...] listopada 2003 r. nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu art. 4 pkt 11 cyt. ustawy, albowiem spełniał on przesłanki przewozu regularnego osób w rozumieniu art. 4 pkt 7 w/w aktu normatywnego.
Zdaniem Sądu sporny przewóz niewątpliwie miał charakter publicznego przewozu osób, charakteryzującego się powszechnością dostępu do wykonywanej usługi. Polegał on na zabieraniu pasażerów z przystanków autobusowych na trasie [...] -[...]. Wynika to - jak słusznie podkreślił organ odwoławczy - z protokołu przesłuchania świadka – F. L., który oświadczył, że wsiadł do kontrolowanego pojazdu na przystanku autobusowym w [...] w celu dojechania do dworca autobusowego w [...]. Ponadto pasażer ten zeznał, iż kierowca zatrzymywał się w celu zabrania pasażerów na przystankach, jak zwykły autobus komunikacji miejskiej. Potwierdzili to również pozostali dwaj świadkowie – M. L. i M. T., które zeznały, iż wsiadły do kontrolowanego pojazdu w [...] w celu dojechania na dworzec autobusowy w [...]. Również z oświadczenia samego kierowcy wynika, iż na polecenie swego pracodawcy - zabierał on pasażerów z przystanków autobusowych. W ocenie Sądu fakt zatrzymywania się na przystankach wskazanych w rozkładzie jazdy załączonym do udzielonego w 2003 r. Zezwolenia nr [...], świadczy o powszechności usługi wykonywanej w niedzielę w dniu [...] listopada 2003 r. Sporny przewóz spełniał również inną przesłankę przewozu regularnego, albowiem był to przewóz odpłatny, co zgodnie potwierdzili wszyscy świadkowie przesłuchani w toku czynności kontrolnych. Bezsporne jest, iż za przejazd na dworzec autobusowy w Katowicach pasażerowie mieli zapłacić 2,50 zł poprzez uiszczenie opłaty u kierowcy pojazdu, zgodnie z cennikiem, który – jak podniosła sama strona skarżąca w uzasadnieniu skargi – znajdował się na widocznym miejscu w pojeździe. Pasażerowie kontrolowanego pojazdu byli dodatkowo informowani przez kierowcę o wysokości opłaty przed wejściem do autobusu.
W konsekwencji – zdaniem Sądu - należy uznać, iż sporny przewóz osób z dnia [...] listopada 2003 r. nie wypełniał zarówno znamion ustawowych przewozu regularnego specjalnego, jak i przewozu wahadłowego, a ponadto przewóz ten nie wypełniał znamion przewozu okazjonalnego, albowiem spełniał przesłanki przewozu regularnego.
Według składu orzekającego w niniejszej sprawie całkowicie niezasadne jest stanowisko strony skarżącej, według której w przypadku niewykonywania przewozu osób w dni wskazane w zezwoleniu (wtorek i piątek), lecz dokonywanie transportu w inny dzień (np. w niedzielę) nie może być kwalifikowane jako naruszenie warunków zezwolenia. Taka wykładnia przepisów ustawy o transporcie drogowym prowadzi – w ocenie Sądu - do całkowicie błędnej konkluzji, iż wykonywanie przewozu osób w sposób odbiegający częściowo od wskazanego w rozkładzie jazdy (np. w inny dzień, w innych godzinach i po zmienionej trasie) nie wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem Sądu interpretacja przepisów przedmiotowej ustawy skłania do całkowicie odmiennego stanowiska, a mianowicie do uznania, że w przypadku spełnienia tylko części przesłanek przewozu regularnego, wskazanych w art. 4 pkt 7 ustawy - dany przewóz osób nie może być kwalifikowany, jako - zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia - przewóz okazjonalny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela stanowisko organów obu instancji, gdyż akceptacja przedstawionej przez stronę skarżącą argumentacji zakładałaby w konsekwencji całkowite zwolnienie przedsiębiorców z wymogu uzyskania zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób i ich bagażu w krajowym transporcie drogowym, co jest niezgodne z dyspozycją przepisu art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
Pomimo obowiązywania konstytucyjnej zasady swobody prowadzenia działalności gospodarczej, wyrażonej w art. 20 Konstytucji RP, niedopuszczalne jest wykonywanie przez krajowych przedsiębiorców przewozu osób w sposób całkowicie dowolny, z pominięciem wymogów ustawowych i w oparciu wyłącznie o posiadaną licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób.
Zdaniem Sądu przeprowadzona w dniu [...] listopada 2003 r. kontrola odbyła się zgodnie z metodyką kontroli zawartą zarówno w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 maja 2002 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego i przewozu na potrzeby własne oraz dokumentów stosowanych przez uprawnionych do kontroli, a także wzorów tych dokumentów (Dz. U. Nr 120, poz.1025 ze zm.), jak i w przepisach ustawy o transporcie drogowym, albowiem inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego dokonali ustaleń stanu faktycznego na podstawie zebranych w toku kontroli dowodów, którymi w szczególności są dokumenty, pisemne wyjaśnienia kontrolowanego, wyniki oględzin. Warto jedynie – zdaniem Sądu – zauważyć, iż brak jest stosownych podpisów osób uczestniczących w czynności na wszystkich stronach załączników do protokołu kontroli z dnia [...] listopada 2003 r. Jednakże uchybienie to nie miało – zdaniem Sądu – jakiegokolwiek istotnego wpływu na przedstawioną wyżej ocenę, tym bardziej, że strona skarżąca nie kwestionowała w toku całego postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego faktu wykonywania w niedzielę w dniu [...] listopada 2003 r., przewozu osób i związanych z tym ustaleń faktycznych organów obu instancji.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło