VII SA/Wa 1321/04

WyrokWSA w Warszawie2005-06-16

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Bogusław Moraczewski, Anna Tarnowska-Mieliwodzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej, która bezspornie zaistniała, jest dopuszczalne jako bezprzedmiotowe, czy też organ powinien wydać decyzję merytoryczną?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy brak jest elementu materialnego stosunku prawnego, co uniemożliwia wydanie decyzji merytorycznej. W przypadku samowoli budowlanej, która bezspornie zaistniała, organ powinien wydać decyzję merytoryczną, a nie umorzyć postępowanie, nawet jeśli istnieją przesłanki do legalizacji obiektu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu budynku gospodarczego z odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że lokalizacja budynku jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami technicznymi, a obiekt podlega legalizacji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i 1994 r. oraz kpa, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2005 r. ze skargi E. i P. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących E. i P. P. kwotę 765 zł(siedemset sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 1321/04 Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie wszczęte w dniu [...] października 2002 r. w sprawie wybudowania budynku gospodarczego na działce przy ul. [...] w [...] z odstępstwem od warunków pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ podał, iż w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że Naczelnik Miasta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1976 r. udzielił H. S. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego (segment północny budynku bliźniaczego) na działce nr ew. [...] obecnie nr [...] obr. [...]) w przy ul. [...] w [...], o pow. zabudowy 38,54 m2. Stan surowy budynku inwestor zrealizował w okresie od [...] do [...] r., a roboty wykończeniowe po roku [...]. W trakcie budowy inwestor odstąpił od warunków pozwolenia na budowę, tj. powiększył powierzchnię zabudowy o 9,43 m2 oraz przesunął budynek w kierunku działki nr [...] obr [...] i usytuował go w odległości od granicy 108 cm jednym brzegiem i 100 cm drugim brzegiem. Na przesunięcie budynku w kierunku działki nr [...] w chwili budowy ww. budynku wyraził zgodę ówcześni właściciele tej działki tj. małżonkowie [...]. Obecni właściciele . i P. P. nabyli działkę nr [...] w roku [...]. Na działce tej w chwili budowy przez H. S. kwestionowanego budynku istniał budynek drewniany w odległości 25 m. od budynku H. S. i P. P. w miejsce starego drewnianego budynku pobudowali nowy budynek w odległości 25,05 m. od istniejącego budynku. Z załączonej do akt sprawy inwentaryzacji architektonicznej budynku opracowanej przez osobę uprawnioną oraz opinii technicznej wynika, że obiekt został zrealizowany zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, jego konstrukcja nie wykazuje żadnych pęknięć, ani odkształceń, które wskazywałyby na zagrożenie bezpieczeństwa i nadaje się do użytkowania.. Odwołanie od ww. decyzji wniósł radca prawny B. B. - działający w imieniu E. P.., podniósł, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wykluczył zastosowanie art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r, jednakże nie podał należytego uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r., w stosunku do każdej samowoli budowlanej winna być wydana decyzja nakazująca przymusową rozbiórkę obiektu budowlanego bądź decyzja pozwalająca na jego użytkowanie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003 r. < Nr 2007, poz. 2016) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że lokalizacja budynku gospodarczego aktualnie wykorzystywanego na cele mieszkalne jest zgodna ustaleniami obowiązującego wówczas miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwała nr [...] z dnia [...] kwietnia 1967 r. ( teren, na którym znajduje się przedmiotowy budynek przeznaczony był pod budownictwo jednorodzinne i stanowi uzupełnienie zabudowy) oraz nie naruszała przepisów techniczno budowlanych. Przepis § 12 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r , w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku stanowił: że przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym ,że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m.. Odległość budynku H. S. od nowo wybudowanego budynku Państwa P. wynosi ponad 25 m.. Przepisy obowiązujące w chwili budowy budynku dopuszczały taką możliwość, tym samym obiekt podlega legalizacji i nie ma do niego zastosowania art. 37 Prawa budowlanego E. i P. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...]. Zarzucili obrazę art. 37 , 40 Prawa budowlanego z 1974 r., art. 5 ust. 1 pkt 6 i art. 48 w związku z art. 3 pkt 6 i 7, art. 29 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 oraz art. 71 ust. 2 pkt 1, ust.3 w zw. Z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane i art. 105 kpa Zdaniem skarżących ustawa Prawo budowlane z 1974 r. nie daje podstaw by bez zbadania okoliczności wymienionych w art. 40 umorzyć postępowanie, tak jakby samowoli nie było, a nakazuje wydać decyzję w trybie art. 40 z odpowiednim uzasadnieniem. Przepisy te nie pozwalają przejść do porządku w odniesieniu do istniejącej samowoli, ale pozwalają na jej legalizację jest to jednak inne postępowanie. Umorzenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej, która bezspornie zaistniała jest rażącym naruszeniem prawa tj. art. 40 ustawy Prawo budowlane, dlatego też wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymują argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej . Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na : decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty. Stosownie do treści art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 105 kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, oznacza, że brak jest jednego z elementów materialnego stosunku prawnego i wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji, w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy. i W przedmiotowym postępowaniu organ drugiej instancji, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w szczególności przeprowadza merytoryczne wywody odnośnie inwestycji realizowanej przez H. S., ocenia legalność tejże inwestycji w świetle przepisów ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., a w konsekwencji uznaje, iż umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego przez organ pierwszej instancji jest prawidłowe. Organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w sprawie legalności wybudowania budynku gospodarczego na działce położonej przy ul. [...] w [...] i w tej kwestii musi się merytorycznie wypowiedzieć , gdyż skarżący mają prawo żądać merytorycznego rozstrzygnięcia kwestii legalności kontrolowanej inwestycji. Ponownie rozpoznając sprawę organy nadzoru budowlanego przede wszystkim ustalą jakie przepisy będą właściwe do oceny tego przedsięwzięcia, wyjaśniając wszystkie istotne okoliczności faktyczne w sprawie, dotyczące okresu przeprowadzenia robót budowlanych, złożenia wniosku o zmianę sposobu użytkowania budynku z gospodarczego na mieszkalny. Sąd uznał, iż brak jest przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dz. U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło