VII SA/Wa 1465/04

WyrokWSA w Warszawie2005-06-16

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Bogusław Moraczewski, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 Prawa budowlanego) powinno zostać umorzone, jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę, która została wcześniej wyeliminowana z obrotu prawnego, odzyskała moc prawną?
Ratio decidendi
Postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego staje się bezprzedmiotowe w przypadku odzyskania mocy prawnej przez decyzję o pozwoleniu na budowę. Jeśli organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że roboty budowlane są wykonywane bez istotnych odstępstw od warunków pozwolenia i nie zagrażają bezpieczeństwu, dalsze prowadzenie postępowania w sprawie legalizacji budowy jest bezprzedmiotowe, a prawidłową konsekwencją jest umorzenie postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej wykonanie czynności w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, wydanej w związku z rozbudową budynku mieszkalnego. Wcześniej uchylono pozwolenie na rozbudowę, następnie stwierdzono nieważność tej decyzji, a ostatecznie uchylono decyzję o stwierdzeniu nieważności, co przywróciło moc prawną decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Skarżąca zarzuciła decyzji brak uzasadnienia i błędne twierdzenie o pozostawaniu w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] w [...] decyzją z dnia [...] października 2002r nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.), ponownie rozpoznając sprawę nakazał E. K., H. S. i W. S. wykonanie czynności w celu doprowadzenia wybudowanego budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ulicy [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem, polegających m.in. na wykonaniu inwentaryzacji budowlanej budynku w części objętej nadbudową i rozbudową wraz z oceną techniczną budynku. W uzasadnieniu organ wskazał, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2002r. nr [...] uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...], udzielającą E. K., H. S. i W. S. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego położonego na ww. nieruchomości. Ponadto, po oględzinach budynku organ stwierdził, wbrew wcześniejszym ustaleniom, iż w ścianie szczytowej budynku zlokalizowanego w tzw. ostrej granicy z działką należącą do B. i B. Z. oraz M. S., od strony sąsiada nie ma otworów okiennych i drzwiowych, jednakże budynek został wybudowany z odstępstwami od dokumentacji projektowej, polegającymi na zmianie kształtu lukarn w poziomie poddasza mieszkalnego co wpływa na wygląd zewnętrzny budynku. Decyzję powyższą, w wyniku odwołania złożonego przez inwestorów: E. K., H. S. i W. S., jak również przez właścicieli sąsiedniej nieruchomości B. i . Z. oraz M. S., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...] uchylił, oraz w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nakazał wykonanie obowiązku polegającego na inwentaryzacji budowlanej budynku mieszkalnego w części objętej nadbudową i rozbudową wraz z oceną techniczną budynku i mapy geodezyjnej działki z aktualną inwentaryzacją i jej opisem zakreślając jednocześnie termin wykonania obowiązku. W wyniku zaskarżenia powyższej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd ten wyrokiem z dnia 1 grudnia 2003r. sygn.akt IV SA 77 i 78/03 uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując, iż toczy się postępowanie nadzwyczajne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] o pozwoleniu na rozbudowę przedmiotowej nieruchomości. Zatem w sytuacji gdy badane jest pozwolenie na budowę - czy pozostaje w zgodności z nrawem- to ustalenie zakresu czynności w celu doprowadzenia robót do zgodności z tym pozwoleniem pozostaje w niewątpliwym związku, i zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia postępowania nieważnościowego. Ponownie rozpoznając sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżoną obecnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia[...] lipca 2004r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002r. w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w przedmiocie zgodności z prawem ww. budynku. W uzasadnieniu organ wskazał, iż postępowanie przed organami nadzoru budowlanego prowadzone było w związku z decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002r., którą organ ten stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1994r. udzielającej pozwolenia na rozbudowę przedmiotowego budynku mieszkalnego. Z uwagi na to, że powyższa decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2003r. sygn.akt IV SA 3825-3827/02, ponownie rozpoznając sprawę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności powyższej decyzji pozwolenia na rozbudowę. W świetle powyższego nadal zatem w obrocie prawnym Pozostaje decyzja o pozwoleniu na rozbudowę. Z ustaleń dokonanych przez organy Nadzoru budowlanego, nie wynika natomiast aby inwestor dopuścił się istotnych odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę co oznacza, iż postępowanie prowadzone w trybie art. 51 Prawa budowlanego, z uwagi na jego bezprzedmiotowość powinno ulec umorzeniu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła M. S.. Zarzuciła decyzji, iż nie zawiera uzasadnienia, a jedynie relację z dotychczasowego przebiegu postępowania, zaś odniesienie się organu do zebranych w sprawie dowodów jest na tyle ogólnikowe, że skarżąca nie jest w stanie ustosunkować się w sposób rzeczowy do sprawy. Skarżąca nie godzi się z twierdzeniem, że w obrocie prawnym pozostaje prawomocna decyzja o pozwoleniu na budowę, ponieważ toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia jego nieważności, co wynika wprost z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 1 grudnia 2003r. sygn.akt IV SA 77 i 78/03. Nie do przyjęcia jest w ocenie skarżącej stwierdzenie, iż prowadzona inwestycja nie narusza warunków wydanego pozwolenia na budowę, ponieważ inwestorka świadomie przekroczyła granicę działek, a zatem w części należącej do skarżącej nie dysponowała gruntem na cele budowlane. Inwestorka zmieniła kształt lukarn, co oznacza, ż doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem było w całości zasadne. Z powyższych względów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygniecie(art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.). Tryb postępowania administracyjnego określony w przepisach art.50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) ma na celu doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, czy to poprzez rozbiórkę obiektu lub jego części, czy też poprzez nakazanie wykonania określonych czynności. Przepisy te mają zastosowanie w przypadku wykonywania robót bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska , lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu lub przepisach. Jak wynika z akt sprawy powiatowy inspektor nadzoru budowlanego wszczął postępowanie z powodu stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na rozbudowę. W przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, konieczne stało się doprowadzenie prowadzonych robót budowlanych do stanu zgodności z prawem, dlatego też zasadnie organ nadzoru I instancji podjął postępowanie w tym trybie. Wskazać jednakże należy, iż postępowanie określone w art. 50 i 51 Prawa budowlanego Staje się bezprzedmiotowe w przypadku odzyskania mocy prawnej przez decyzję - pozwolenie na budowę, jak to miało miejsce w niniejszym przypadku - w wyniku uchylenia przez NSA decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzeniu nieważności decyzji - pozwolenia na budowę. Skoro zatem organ nadzoru budowlanego stwierdził w wyniku prowadzonego postępowania, iż roboty budowlane wykonywane są bez istotnych odstępstw od warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu, trafnie przyjął, iż w tej sytuacji dalsze prowadzenie postępowania w sprawie legalizacji budowy jest bezprzedmiotowe. Prawidłową konsekwencją takich ustaleń było umorzenie postępowania w tym zakresie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarga skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest zatem bezzasadna. Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazać należy, iż obowiązki nałożone w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego polegają na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego [teza 1. wyroku NSA z dnia 13 stycznia 2003r. sygn.akt IV SA 523/01, publik. ONSA 2004/2/54]. Ewentualne roszczenia cywilnoprawne mogą być dochodzone przez skarżącą na drodze procesu cywilnego. Ponadto wbrew twierdzeniom skargi samo prowadzenie postępowania nieważnościowego nie eliminuje z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę. Do czasu wydania ostatecznej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzja ta wywiera skutki prawne. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło