II SA/Wa 808/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Anna Mierzejewska Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant Kamil Żmudziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości w sprawie przeniesienia na inne stanowisko służbowe - oddala skargę - B. P. pismem z dnia [..] listopada 2004 r., skierowanym do Ministra Finansów wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] września 2004 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] lipca 2004 r. o jego przeniesieniu. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r., wydanym na podstawie art. 65 § 1 kpa, wniosek B. P. przekazał do Dyrektora Izby Celnej w T., jako kierownika urzędu właściwego do rozpoznania wniosku skarżącego. Pismem z dnia 27 grudnia 2004 r. B. P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując w nim, że przekazanie postanowieniem sprawy przez Ministra Finansów do organu niewłaściwego, jakim zdaniem skarżącego był Dyrektor Izby Celnej w T. nastąpiło z wadą nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. We wniosku wskazał ponadto, że postanowienie o przekazaniu jego wniosku do Dyrektora Izby Celnej w T. należy potraktować jako decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy i wskazał w jego uzasadnieniu, że przepisy ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz.1641), przekazały do wyłącznej kompetencji kierownika urzędu tj. dyrektora izby celnej uprawnienia do podejmowania rozstrzygnięć w sprawach ze stosunku służbowego funkcjonariuszy. Dlatego też dyrektor izby celnej jest podmiotem właściwym do rozpoznania wniosku skarżącego. Minister Finansów wskazał, że uprawnienia kierownika urzędu (w stosunku do skarżącego - dyrektora urzędu), do podejmowania rozstrzygnięć w tego rodzaju sprawach wynikają z art. 1 ust. 9 i 8 ustawy o Służbie Celnej. Od wydanych zaś przez dyrektora izby celnej decyzji administracyjnych w sprawie zwolnienia ze służby, przeniesienia albo zlecenia wykonywania innych obowiązków służbowych funkcjonariuszowi celnemu przysługuje środek prawny w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez dyrektora izby celnej. W innych natomiast kwestiach funkcjonariusz niezadowolony ze sposobu załatwienia sprawy przez dyrektora izby celnej ma prawo wystąpić do sądu właściwego z zakresu prawa pracy. Dyrektor urzędu celnego, w sprawach ze stosunku służbowego funkcjonariuszy celnych, pełniących służbę w izbie celnej jest niezależny i wydane przez niego decyzje i rozstrzygnięcia podlegają jedynie kontroli sądowej. Takie unormowanie prawne powoduje też, że w sprawach ze stosunku służbowego funkcjonariuszy celnych nie ma odpowiednika organu wyższego stopnia. Uprawnienia zaś Ministra Finansów odnośnie funkcjonariuszy celnych, stosownie do unormowań zawartych w ustawie o Służbie Celnej ograniczone są jedynie do polityki kadrowej i szkoleniowej oraz przeniesień funkcjonariuszy celnych z jednej izby celnej do drugiej, skrócenia okresu służby przygotowawczej oraz zwolnienia związanego ze służbą przygotowawczą. Minister Finansów, uzasadniając swoje postanowienie powołał się ponadto na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjne w Bydgoszczy o sygnaturze akt SA/Bd 2793/03, w którym to orzeczeniu Sąd rozpoznając skargę na decyzję dyrektora izby celnej odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej stosunku służbowego funkcjonariusza celnego nie kwestionował właściwości dyrektora izby celnej w tych sprawach. Organ dodał ponadto, że nieuprawniony jest pogląd skarżącego, iż postanowienie o przekazaniu jego wniosku do Dyrektora Izby Celnej w T. należy potraktować jako decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. P. wskazał, że sprawa dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji jest nową sprawą i nie ma w stosunku do niej zastosowania przepis art. 81 ust. 1 powołanej ustawy o Służbie Celnej, a dyrektor izby celnej nie jest organem nadrzędnym, zgodnie z art. 17 pkt 3 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z argumentacją zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badając zaskarżone postanowienie w tym zakresie, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. Minister Finansów przekazał na podstawie art. 65 § 1 kpa, według właściwości, Dyrektorowi Izby Celnej w T. wniosek B. P. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 2004 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o jego przeniesieniu. Następnie rozpoznając wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Finansów utrzymał swoje postanowienie w mocy. Wskazać należy, że zgodnie z art. 65 § 1 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 19 kpa organy administracji mają obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości, wydanie zaś decyzji przez organ niewłaściwy skutkuje tym, że jest ona obciążona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że przekazanie przez Ministra Finansów Dyrektorowi Izby Celnej w T. wniosku skarżącego z dnia 26 listopada 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 2004 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o przeniesieniu było prawidłowe. Zgodnie bowiem z art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641), w sprawach związanych z pełnieniem służby oraz zatrudnieniem w jednostkach organizacyjnych służby celnej organem właściwym do podejmowania rozstrzygnięć jest kierownik urzędu chyba, że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 8 tej ustawy, kierownikiem urzędu w rozumieniu niniejszej ustawy jest dyrektor izby celnej. Stosownie zaś do art. 81 ust. 1 powołanej ustawy o Służbie Celnej w wypadku wydania decyzji o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza celnego, przeniesieniu albo zleceniu mu wykonywania innych obowiązków służbowych, przeniesieniu na niższe stanowisko bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych, funkcjonariusz celny może, w terminie 14 dni, złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Od decyzji rozstrzygającej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje na podstawie ust. 3 tego artykułu prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Tak więc, dyrektor urzędu celnego jest niewątpliwie organem właściwym w sprawach dotyczących stosunku służbowego funkcjonariuszy celnych. Jest on również organem właściwym do rozpatrywania wniosków odnośnie stwierdzenia nieważności decyzji wydanych w takich sprawach. Wynika to z analizy przepisu art. 81 ust. 2 powołanej ustawy, zgodnie z którym, do postępowania, o którym mowa w ust. 1 stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Analiza tego przepisu prowadzi bowiem do wniosku, że funkcjonariusz celny posiada uprawnienie do kwestionowania decyzji dotyczących stosunku służbowego w trybie stwierdzenia jej nieważności, a zatem z zastosowaniem nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, jednakże w sposób określony w art. 81 powołanej ustawy. A zatem to dyrektor urzędu celnego jest tym organem, do którego funkcjonariusz celny winien skierować wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w sprawie zwolnienia ze służby, przeniesienia albo zlecenia mu wykonywania innych obowiązków służbowych, przeniesienia na niższe stanowisko bądź zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. Dyrektor izby celnej jest organem niezależnym, ograniczonym jedynie przepisami ustawy. Odstępstwo od zasady dwuinstancyjności spowodowane było zmianami strukturalnymi w administracji celnej. Na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej likwidacji uległ Główny Urząd Ceł, na czele którego stał prezes, będący centralnym organem administracji państwowej w sprawach celnych oraz będącym kierownikiem urzędu właściwym do rozpoznawania odwołań od decyzji w sprawach dotyczących stosunku służbowego funkcjonariuszy celnych (art. 81 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Na skutek decentralizacji uprawnienia przysługujące generalnie Prezesowi Głównego Urzędu Ceł w sprawach odwoławczych przekazane zostały dyrektorom izb celnych. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Ministra Finansów, że przekazanie mu zatem tych uprawnień prowadziłoby do zakłócenia proporcji, jako naczelnego organu administracji rządowej zajmującego się sprawami strategicznymi na rzecz organu zajmującego się indywidualnymi sprawami. Uprawnienia Ministra Finansów odnośnie funkcjonariuszy celnych, stosownie do unormowań ustawowych, ograniczone są jedynie do kształtowania polityki kadrowej, szkoleniowej, przeniesień funkcjonariuszy celnych z jednej izby celnej do drugiej izby, skróceniu okresu służby przygotowawczej oraz zwolnienia z obowiązków związanych ze służbą przygotowawczą. Tak więc postanowienie Ministra Finansów, wydane na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazujące wniosek skarżącego Dyrektorowi Izby Celnej w T., dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji nie narusza prawa. Uzasadnienie zaś tego postanowienia w sposób wyczerpujący wskazało na jego przesłanki faktyczne i prawne. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.