I FSK 888/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Stanik (sprawozdawca), Sędziowie NSA Ryszard Mikosz, Małgorzata Niezgódka – Medek, Protokolant Iwona Wtulich, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2006 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej "B." Spółki Cywilnej Barbary G., Waldemara C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 924/05 w sprawie ze skargi "B." Spółki Cywilnej Barbary G., Waldemara C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 stycznia 2005 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień i listopad 2000 r. uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 17.06.2005 r., III SA/Wa 924/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Barbary G. i Waldemara C. wspólników spółki cywilnej "B." w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27.01.2005 r., (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, i listopad 2000 r. z uwagi na uiszczenie wpisu sądowego od niej po upływie zakreślonego terminu. U podstaw takiego rozstrzygnięcia legło ustalenie, że wezwanie do uiszczenia wpisu, opatrzone stosownym rygorem, doręczone zostało prawidłowo w dniu 30.04.2005 r. W tej sytuacji termin do uiszczenia upływał dnia 09.05.2005 r., ten zaś uregulowany został dopiero dnia 11.05.2005 r. Postanowienie to zaskarżone zostało skargą kasacyjną wyżej wymienionych wspólników "B." s. c., którzy powołując się na zarzut rażącego naruszenia art. 82 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - określanej dalej jako "p.p.s.a.", wnieśli o jego uchylenie w całości. Na poparcie tak sformułowanego zarzutu kasacyjnego stwierdzono, że wbrew stanowisku Sądu, wezwanie do uiszczenia wpisu od złożonej skargi kasacyjnej zostało jej skutecznie doręczone dopiero w dniu 04.05.2005 r., choć pierwsza próba doręczenia miała miejsce w dniu 02.05. 2005 r., ale listonosz nie zastał nikogo, co zostało odnotowane na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wpis sądowy zaś strona uiściła w dniu 11.05.2005 r., a więc nie przekroczyła wyznaczonego terminu. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 11.05.2006 r. w imieniu skarżącej spółki osobiście stawili się jej wspólnicy Barbara G. oraz Waldemar C., którzy przedłożyli oryginał pism Poczty Polskiej z dnia 19.07.2005 r., z którego wynika, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało doręczone w dniu 04.05.2005 r. /pismo to znajduje się również w aktach Sądu I instancji - karta 26/. Okazano również otrzymane w sprawie zawiadomienie wraz z kopertą, na której to kopercie widnieje pieczątka o treści "adresata nie zastałem" oraz data 02.05.2005 r. i nieczytelna parafa. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona. W punkcie wyjścia zauważyć trzeba, iż kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy są ustalenia faktyczne. Kwestia doręczenia wszelkich wezwań, z którymi ustawa łączy skutki procesowe jest bowiem zagadnieniem szczególnie newralgicznym, gdyż wszelkie błędy popełnione w tym zakresie wywołać mogą dla stron daleko idące konsekwencje prawne, prowadzące w istocie rzeczy do pozbawienia jej prawa do sądu. Stąd też w tym zakresie nie mogą istnieć jakiekolwiek nie wyjaśnione wątpliwości. Przenosząc powyższą uwagę na grunt rozpatrywanej tu sprawy zauważyć trzeba, że z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia zdaje się wynikać, iż Sąd I instancji za bezsporne przyjął, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi doręczone zostało w dniu 30.04.2005 r. W kontekście dokumentów zawartych w aktach sprawy wniosek ów nie jest jednak tak oczywisty, jak wynikać by to mogło z tegoż uzasadnienia. Otóż zauważyć trzeba, że w rzeczy samej na dowodzie doręczenia wezwania znajduje się adnotacja, iż przesyłkę doręczono we wskazanej wyżej dacie. Adnotacja ta została ostemplowana pieczęcią firmy i nieczytelnym podpisem. Równocześnie na drugiej stronie rzeczonego dokumentu zamieszczona została inna adnotacja opatrzona datą 02.05.2005 r., z której wynika, że "adresata nie zastano". Już zatem z wobec takich rozbieżności w treści kluczowego dla toku postępowania dokumentu koniecznym było podjęcie działań dla ich jednoznacznego wyjaśnienia. Ustalenie daty rozpoczęcia biegu terminu do dokonania czynności procesowej, z którym ustawa łączy tak istotny skutek procesowy, jak w niniejszym przypadku, nie może bowiem budzić jakichkolwiek wątpliwości. W roztrząsanym przypadku czynności takich jednak nie podjęto przez co zamanifestowane w uzasadnieniu skarżonego postanowienia przekonanie Sądu co do daty doręczenia wezwania jawi się jako gołosłowne. Nie znajduje bowiem jakiegokolwiek wsparcia w podjętych czynnościach sprawdzających, które wyjaśniłyby wspomniane wyżej, obiektywnie istniejące, rozbieżności. Potrzeba przeprowadzenia wspomnianych wyżej czynności wyjaśniających dodatkowo zyskała wsparcie w sytuacji, gdy skarżący uzyskali pismo Urzędu Pocztowego w W., z którego wynika, że przedmiotowe wezwanie doręczone zostało im w dniu 04.05.2005 r. Pismo to, aczkolwiek uzyskane już po podjęciu skarżonego postanowienia, potwierdza bowiem ich twierdzenia, ujawniając zarazem tę okoliczność, że ustalenia przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia Sądu I Instancji poczyniono w sposób autorytatywny, pozbawiony jakiejkolwiek próby ich weryfikacji i refleksji, która prezentowałaby weryfikowalny w postępowaniu instancyjnym tok rozumowania Sądu I instancji. Powyższe sprawia, iż zgłoszone w ramach podstaw kasacyjnych zarzuty uznać trzeba za słuszne w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 par. 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, orzekł jak w postanowieniu. Równocześnie wyjaśnić należy, że w sentencji orzeczenia tut. Sądu nie zawarto sformułowania wykorzystywanego przez wskazaną wyżej regulację o "przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania", bowiem w sytuacji, gdy została ona zakończona z przyczyn formalnych do jej rozpoznania jeszcze nie doszło. Zatem nie można było nakazać rozpatrzenia sprawy po raz wtóry, które to wyrzeczenie implikuje w rzeczy samej kolejne, merytoryczne, jej badanie. Nadto wyjaśnić także należy, że nie orzeczono o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego bowiem w przypadku, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie kończące postępowanie w sprawie przeszkodą do tego stanowi treść art. 203 i 204 cyt. wyżej ustawy, które to regulacje przewidują zwrot kosztów tylko w przypadku, gdy tut. Sąd orzeka o dalszym bycie orzeczenia Sądu I instancji, które zawarte jest w wyroku.