I GZ 109/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 sierpnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wr 218/05 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia 4 marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia długu celnego postanawia: - oddalić zażalenie - U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2005 r. sygn. akt III SA/Wr 218/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę A. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia 4 marca 2005 r., nr [...] w przedmiocie określenia długu celnego. W piśmie z dnia 5 lipca 2005 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu w związku z nieuzupełnieniem przez w/w braku formalnego poprzez uiszczenie wpisu sądowego wskazując w uzasadnieniu, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, bowiem pracownica, która otrzymała polecenie dokonania przelewu na rachunek Sądu nie dotarła do banku z powodu silnego zatrucia pokarmowego. Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi podając w uzasadnieniu, iż skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności wyłączających jej winę w niedotrzymaniu terminu. Zdaniem Sądu, posiadanie przez pracownicę skarżącej zaświadczenia lekarskiego nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanej w uchybieniu terminu. Nie wykluczało ono bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę. W zażaleniu z dnia 23 sierpnia 2005 r. skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie w całości i wniosła o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jako podstawę zażalenia wskazała obrazę prawa materialnego, a w szczególności art. 86 § 1 i 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, to sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Brak winy należy rozpatrywać jako dopełnienie przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O brak winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody do dokonania czynności procesowej, mimo dołożenia należytej staranności. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z dnia 12 stycznia 1999 r., II UKN 667/98, OSNAP-2000, nr 12, poz. 488). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona (bądź jej pełnomocnik) dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się np. przerwy w komunikacji, powódź, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W niniejszej sprawie skarżąca uzasadniając uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wskazuje, iż nie ponosi odpowiedzialności za dokonanie wpłaty po terminie, ponieważ zleciła tą czynność swej pracownicy, która nie dokonała wpłaty w oznaczonym dniu w uwagi na dolegliwości zdrowotne. Nie można uznać zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego chorobę pracownicy za potwierdzenie braku winy skarżącej w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu. Nie wyklucza ono bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę osobiście. Zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (pełnomocników, pracowników kancelaryjnych) powoduje, że nie można uznać braku jej winy w uchybieniu terminu(por. postanowienie SN z dnia 12 marca 1999 r., I PKN 76/99, OSN z 2000 r., nr 11, poz. 431). Dodatkowo należy wskazać, iż generalną regułą – obejmującą również jednostki organizacyjne - jest, iż wina personelu administracyjnego w uchybieniu terminu obciąża podmiot sprawujący taką obsługę ("Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem", Warszawa 1989, t.I, s. 275). Nie ma przy tym znaczenia, jakiego rodzaju stosunek prawny bądź system organizacyjny łączy ze stroną osobę, która dokonuje na jej rzecz czynności uiszczenia wpisu sądowego. Zarzuty podniesione przez skarżącą nie stanowią wystarczającego usprawiedliwienia dla uchybienia terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, przez co zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z wyżej przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. aw P O S T A N O W I E N I E Dnia 19 października 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 sierpnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wr 218/05 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia 4 marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia długu celnego postanawia: - oddalić zażalenie - U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2005 r. sygn. akt III SA/Wr 218/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę A. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia 4 marca 2005 r., nr [...] w przedmiocie określenia długu celnego. W piśmie z dnia 5 lipca 2005 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu w związku z nieuzupełnieniem przez w/w braku formalnego poprzez uiszczenie wpisu sądowego wskazując w uzasadnieniu, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, bowiem pracownica, która otrzymała polecenie dokonania przelewu na rachunek Sądu nie dotarła do banku z powodu silnego zatrucia pokarmowego. Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi podając w uzasadnieniu, iż skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności wyłączających jej winę w niedotrzymaniu terminu. Zdaniem Sądu, posiadanie przez pracownicę skarżącej zaświadczenia lekarskiego nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanej w uchybieniu terminu. Nie wykluczało ono bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę. W zażaleniu z dnia 23 sierpnia 2005 r. skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie w całości i wniosła o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jako podstawę zażalenia wskazała obrazę prawa materialnego, a w szczególności art. 86 § 1 i 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, to sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Brak winy należy rozpatrywać jako dopełnienie przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O brak winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody do dokonania czynności procesowej, mimo dołożenia należytej staranności. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z dnia 12 stycznia 1999 r., II UKN 667/98, OSNAP-2000, nr 12, poz. 488). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona (bądź jej pełnomocnik) dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się np. przerwy w komunikacji, powódź, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W niniejszej sprawie skarżąca uzasadniając uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wskazuje, iż nie ponosi odpowiedzialności za dokonanie wpłaty po terminie, ponieważ zleciła tą czynność swej pracownicy, która nie dokonała wpłaty w oznaczonym dniu w uwagi na dolegliwości zdrowotne. Nie można uznać zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego chorobę pracownicy za potwierdzenie braku winy skarżącej w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu. Nie wyklucza ono bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę osobiście. Zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (pełnomocników, pracowników kancelaryjnych) powoduje, że nie można uznać braku jej winy w uchybieniu terminu(por. postanowienie SN z dnia 12 marca 1999 r., I PKN 76/99, OSN z 2000 r., nr 11, poz. 431). Dodatkowo należy wskazać, iż generalną regułą – obejmującą również jednostki organizacyjne - jest, iż wina personelu administracyjnego w uchybieniu terminu obciąża podmiot sprawujący taką obsługę ("Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem", Warszawa 1989, t.I, s. 275). Nie ma przy tym znaczenia, jakiego rodzaju stosunek prawny bądź system organizacyjny łączy ze stroną osobę, która dokonuje na jej rzecz czynności uiszczenia wpisu sądowego. Zarzuty podniesione przez skarżącą nie stanowią wystarczającego usprawiedliwienia dla uchybienia terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, przez co zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z wyżej przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. aw