VII SA/Wa 1814/04

WyrokWSA w Warszawie2005-09-13

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę może zostać wydane, jeśli jedyną przesłanką wskazującą na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania jest wyrok sądu powszechnego dotyczący innej kwestii prawnej niż prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a inwestor złożył wymagane oświadczenie?
Ratio decidendi
Postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, wydane na podstawie art. 152 § 1 kpa, wymaga istnienia okoliczności uprawdopodabniających uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W sytuacji, gdy inwestor złożył wymagane oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością, a prawo to zostało potwierdzone zarządzeniem prezydenta miasta, wyrok sądu powszechnego dotyczący innej kwestii prawnej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza gdy prawo do dysponowania nieruchomością nie jest kwestionowane przez właściwy organ.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Miejskiego Klubu Sportowego [...] S.A. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło postanowienie organu I instancji i wstrzymało wykonanie decyzji Prezydenta Miasta K. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oświetlenia płyty boiska. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów kpa, w tym błędną wykładnię art. 152 § 1 kpa, wskazując, że brak było przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji, a postępowanie powinno zostać umorzone z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak ( spr.), Asesor WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2005 r. sprawy ze skargi Miejskiego Klubu Sportowego [...] S.A. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004 r. znak [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji. I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia Klasztoru Sióstr [...] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., odmawiające wstrzymania na żądanie strony wykonania decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 2004 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Miejskiemu Klubowi Sportowemu [...] S.A. pozwolenia na budowę oświetlenia płyty boiska stadionu piłkarskiego przy ul. K. w K.., usytuowanego na działkach nr [...]i [...]obręb [...] - uchylił w całości zaskarżone postanowienie i wstrzymał wykonanie w/w decyzji Prezydenta Miasta K. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, iż na wniosek Klasztoru Sióstr [...] Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 2004 r., a następnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. odmówił wstrzymania na żądanie strony wykonania tej decyzji. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji wyjaśnił, iż w jego ocenie okoliczności sprawy nie wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W szczególności dołączony do wniosku wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 10 lipca 2002 r. (sygn. akt [...]) nie uprawdopodabnia uchylenia decyzji, gdyż dotyczy sprawy zwrotu nieruchomości, a nie ustalenia jej własności. Nadto, zdaniem Wojewody, ocena oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pozostaje poza kompetencją organów architektoniczno-budowlanych, które nie mogą go kwestionować. Z powyższą argumentacją nie zgodził się Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazując, iż organ I instancji w zasadzie nie dokonał oceny okoliczności sprawy pod kątem prawdopodobieństwa uchyleni decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Z akt sprawy wynika, iż inwestor [...] S.A. wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę oświetlenia płyty boiska, złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, na cele budowlane. Do tego oświadczenia dołączono zarządzenie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 2004 r. w sprawie wyrażenia zgody na nieodpłatne udostępnienie [...] nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miejskiej K., składających się z działki nr [...] o pow. 3.1112ha oraz nr [...] o pow. 1.4221ha, w celu budowy oświetlenia płyty boiska. W aktach sprawy znajduje się także poświadczona za zgodność z oryginałem kopia pisma Prezydenta M. K. z dnia [...].05.2004 r. skierowanego do Klasztoru Sióstr [...], z którego wynika, iż organowi znany jest wyrok Sądu Apelacyjnego w K., z którego wynika, iż własność wskazanych wyżej nieruchomości należy nadal do Klasztoru, gdyż państwo przejęło sporną nieruchomość bez jakiejkolwiek podstawy prawnej i nie stało się jej właścicielem. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ architektoniczno-budowlany posiadając z urzędu wskazaną wiedzę zobowiązany był do wyczerpującego określenia kręgu podmiotów postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, czego zaniechał. Powyższe okoliczności wskazują, iż mogą zachodzić przesłanki do uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie złożył [...] S.A., wnosząc o jego uchylenie. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 152 § 1 kpa poprzez błędną wykładnię oraz art. 105 § 1 kpa, poprzez brak umorzenia postępowania pomimo jego bezprzedmiotowości. Zdaniem skarżącego okoliczności sprawy nie wskazywały na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Brak przesłanki prawdopodobieństwa uchylenia decyzji uniemożliwiał organowi wstrzymanie wykonania decyzji. Okolicznością uprawdopodabniającą uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania nie może być w żadnym razie wyrok Sadu Apelacyjnego. Warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę jest m.in. złożenie przez inwestora oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor takie oświadczenie złożył, a jego weryfikacja nie należy do kompetencji organów architektoniczno-budowlanych. Do złożonego oświadczenia inwestor dołączył zgodę, ujawnionego w księdze wieczystej, właściciela nieruchomości na nieodpłatne udostępnienie nieruchomości na cele planowanej budowy, wyrażoną zarządzeniem nr [...] Prezydenta M. K. Dodatkowo skarżący wskazał, iż w jego ocenie Klasztor Sióstr [...] nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę dla [...] S.A. Krąg podmiotów posiadających przymiot strony w tym postępowaniu wyznacza art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania strony są takie same jak w postępowaniu głównym, zatem Klasztor Sióstr [...] nie miał legitymacji do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Niezależnie od powyższych zarzutów w ocenie skarżącego postępowanie powinno zostać umorzone z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zaskarżone postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę wydane zostało w dniu [...] października 2004 r., gdy tymczasem w dniu 5 października 2004 r. inwestor złożył zawiadomienie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zakończeniu budowy zadania inwestycyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na błędne rozstrzygnięcie organu II instancji. Zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie organu I instancji i wstrzymał, na podstawie art. 152 § 1 kpa, wykonanie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Nie sposób podzielić trafności stanowiska, wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę oświetlenia płyty boiska stadionu piłkarskiego, udzielonego [...] S.A. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w postanowieniu o wstrzymaniu wykonania decyzji nie wskazał tego rodzaju okoliczności, co jest niezbędne wobec treści art. 152 § 1 kpa, gdzie jedyną i wystarczającą przesłanką do wydania postanowienia jest właśnie wystąpienie takich okoliczności, które uprawdopodabniają uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 kpa winno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych. Zbyt szybkie i nie poparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej, korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji, może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 02.09.1998 r., sygn. akt IV SA 2311/96). W niniejszej sprawie okolicznością wskazującą na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu stanowił, w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...].07.2002 r. oraz pismo Prezydenta Miasta K. z dnia [...].05.2004 r. do Przełożonej [...]. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela tego stanowiska. Zgodnie z brzmieniem art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Pozwolenie na budowę może zaś być wydane wyłącznie temu kto m.in. złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 Praw budowlanego). Inwestor takie oświadczenie złożył i weryfikacja tego oświadczenia nie należy do kompetencji organu architektoniczno-budowlanego wydającego pozwolenie na budowę. Wynika to wprost z treści znowelizowanego przepisu art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, w którym ustawodawca już nie wymaga wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a jedynie złożenia przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania daną nieruchomością na cele budowlane. Analizując okoliczności sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego całkowicie pominął wskazane wyżej przepisy prawa materialnego i błędnie wywiódł, iż zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej, skoro prawo do dysponowania gruntem, na którym miała być realizowana inwestycja, zostało potwierdzone wyrokiem sądu powszechnego na rzecz podmiotu, który nie jest inwestorem. W tym stanie rzeczy skargę należy uznać za uzasadniona i zasługującą na uwzględnienie, gdyż rozstrzygnięcie organu II instancji podjęte zostało z naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło