III SA/Łd 294/05

Dnia 14 września 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2005 roku sprawy ze skargi S. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości skargi na działalność stowarzyszenia stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia. III SA/Łd 294/05 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowiło przekazać skargę z dnia [...] S. F. na Stowarzyszenie A z Ż. zgodnie z właściwością Staroście Ż.. Jako podstawę prawną powyższego postanowienia SKO w S. wskazało art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu SKO w S. wyjaśniło, że stosownie do art. 8 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 z późn. zm.) nadzór nad stowarzyszeniami innymi niż wymienione w pkt 1 należy do starosty właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło, że nie jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi. Zgodnie bowiem z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925) obszar właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. nie obejmuje powiatu ż.. W dniu 8 marca 2005 r. S. F. złożył do SKO w S. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podniósł, że Starosta pozostaje w tej sprawie w bezczynności od stycznia 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Kolegium wskazało, że przekazując sprawę Staroście Ż. wzięło pod uwagę treść pisma S. F. z 5 lutego 2005 r., w którym skarżył się na Stowarzyszenie A z Ż., a ponieważ nadzór nad tym stowarzyszeniem sprawuje Starosta Ż., skarga została przekazana zgodnie z właściwością. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wyjaśniło, że przedmiotem tego postępowania nie mogły być zarzuty pod adresem Starosty Ż., mogą one stanowić podstawę do odrębnego postępowania. Kolegium wyjaśniło, że powiat żyrardowski wchodzi w obszar właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skarżący podniósł, iż SKO w S. powinno rozpatrzyć jego skargę jednocześnie jako skargę na Starostę Ż., a nie odsyłać akta sprawy, co jest wbrew przepisom, które mówią, że nie można kierować sprawy do rozpatrzenia instytucji, na którą wniesiono skargę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wnosiło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga S. F. jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § l sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. l cyt. ustawy). Zgodnie z treścią art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § l wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : l/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, czy jest ono zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie wydana zostało z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 kpa. Zaznaczyć należy, iż rażące naruszenie prawa następuje wtedy gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu wskazuje na ich oczywistą niezgodność. Dotyczy to sytuacji gdy uchybienie prawu ma charakter oczywisty, jasny, bezsporny i nie dopuszczający możliwości odmiennej wykładni. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie III SA 565/95 z dnia 17 kwietnia 1996 r./Biuletyn Skarbowy nr 2 z 1997r. str.26/, w sprawie II SA 1531/94 z dnia 6 lutego 1995 r./ONSA nr 1 z 1996r. poz.37/, w sprawie III SA 1705/93 z dnia 11 maja 1994r./Wspólnota nr 42 z 1994 r. str.16/, w sprawie V SA 86/92 z dnia 21 października 1992r. ONSA nr 1 z 1993 r. poz.23/ i w sprawie III SA 1425/96 z dnia 17 września 1997r./Lex nr 32626/. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie (§ 2 art. 141 k.p.a.) W niniejsze sprawie postanowienie z dnia [...] Nr [...] wydane zostało w pierwszej instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S.. Stosownie do treści art. 127 § 3 od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze służy stronie do tego organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stosownie zaś do art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Oznacza to, że w niniejszej sprawie do postępowania zażaleniowego zastosowanie miał wprost art. 127 § 3 k.p.a (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 612). A zatem skarżącemu przysługiwał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowienie organu I instancji zawierało prawidłowe pouczenie co do sposobu wniesienia środka zaskarżenia. Zauważyć należy, iż w myśl zaś art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Przepis art. 16 § 1 k.p.a. jest gwarantem trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Decyzja natomiast jest ostateczna m.in. wówczas, gdy strona nie złożyła w terminie odwołania. W sytuacji więc gdy strona wniosła odwołanie z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony niedopuszczalne jest jego rozpatrzenie. Rozpoznanie takiego odwołania stanowi rażące naruszenie prawa. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym ostatecznej decyzji. Pogląd, iż rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 1999 r. w sprawie IV SA 2028/97/Lex nr 48735/, z dnia 18 listopada 1999 r. w sprawie I SA 330/99/Lex nr 48749/ i z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie IV SA 2273/98/Lex nr 48734/. W tym miejscu podkreślić należy, iż nowelizacja art. 126 k.p.a. pośrednio wpływa na zakres stosowania zasad ogólnych ustanowionych w art. 16 § 1 i 2 k.p.a., kształtując trwałość postanowień podobnie jak decyzji administracyjnych (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 553). W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozpoznało wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesiony po upływie wymaganego terminu. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego postanowienie organu I instancji doręczone zostało skarżącemu w dniu 28 lutego 2005 r. Na dowodzie doręczenia znajduje się podpis żony skarżącego – A. F. i doręczyciela, a więc zgodnie z treścią art. 42 § 1 k.p.a., postanowienie doręczone zostało prawidłowo. Siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 7 marca 2005 r., zaś wniosek nadany został w Urzędzie Pocztowym nr 1 w K. w dniu 8 marca 2005 r., czyli z uchybieniem wymaganego terminu. A zatem organ odwoławczy rozpoznał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, mimo iż postanowienie z dnia [...] była już ostateczne, pomijając w ogóle fakt uchybienia terminu. Stanowi to rażące naruszenie prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wniosek o przywrócenie terminu nie został przez skarżącego złożony, a organ nie wydał w tej kwestii postanowienia. Reasumując Sąd uznał, iż Kolegium rozpatrzyło wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesiony z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, co stanowi rażące naruszenie prawa. Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia.