II SA/Go 228/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Sędziowie Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Protokolant Paweł Majka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi B.M. na Wojewoda . z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowanie Uchylono decyzję I i II instancji Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. z 2001r. Dz. U. Nr 87 poz. 960) na wniosek A.N. orzekł o wymeldowaniu M.B. z lokalu przy ulicy [...]. W uzasadnieniu organ podał, iż kierował się następującymi ustaleniami. Małżeństwo wnioskodawczyni A.N. i M.B. zostało rozwiązane wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] listopada 1999r. (sygn. akt. I2C 789/99). Postanowieniem z dnia [...] listopada 2003r. sygn. akt. I Ns 1156/99 Sądu Rejonowego, zmienionym postanowieniem z dnia [...] lutego 2004r. Sądu Okręgowego (sygn. akt VI.Ca.23/04), Sąd dokonał podziału majątku wspólnego byłych małżonków w ten sposób, iż na wyłączną własność wnioskodawczyni A.N. przyznał prawo wieczystego użytkowania działki gruntu zabudowanej domem mieszkalnym położonym w [...] z obowiązkiem spłaty udziału M.B. w tym prawie kwotę 75.800 zł. M.B. w przedmiotowej nieruchomości zameldowany jest od [...].VI.1976r. Od 1998r. tam nie zamieszkuje, nigdzie nie jest także zameldowany na pobyt czasowy. M.B. mieszka w [...], gdzie prowadzi gospodarstwo agroturystyczne. W licznych pismach kierowanych do rożnych organów zaprzecza, aby dobrowolnie opuścił swój dom przy ulicy [...], a podaje, iż został zmuszony do tego przez byłą żonę. W latach 2001-2003 występował do rożnych organów z żądaniem zmuszenia żony do udostępnienia mu lokalu lecz takiego orzeczenia nie uzyskał. Organ I instancji kierował się tym, iż od 6 lat M.B. nie zamieszkuje w spornym lokalu, a rozstrzygnięcia Sądu w sprawie podziału majątku wspólnego byłych małżonków w zasadzie rozstrzygnęły prawo do tego lokalu na korzyść wnioskodawczyni. W stanowisku zaprezentowanym przez skarżącego na rozprawie administracyjnej przeważa pogląd, iż domaga się on właściwie uregulowania spłaty swojego udziału w nieruchomości przez byłą małżonkę. Stąd też w konsekwencji rejestracyjny charakter meldunku rodzi obowiązek wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W odwołaniu od tej decyzji M.B. podniósł, że do opuszczenia domu został zmuszony przez wulgarne i agresywne zachowanie żony, ryglowała drzwi i groziła zabójstwem, co spowodowało, iż musiał szukać innego miejsca zamieszkania lecz nigdy nie godził się z tym stanem rzeczy i dążył do odzyskania domu, który sam budował. Mimo postanowienia Sądu o przyznaniu byłej żonie prawa do tej nieruchomości nadal uważa, że stanowi ona jego własność. Żona ma zamiar sprzedać tę nieruchomość i ma obawy, czy odzyska pieniądze stanowiące ekwiwalent jego udziału w tym domu. Nieruchomość, w której zamieszkuje w [...] wymaga kapitalnego remontu, nie ma ogrzewania i nie nadaje się do zamieszkania przez cały rok. Stąd tuła się po znajomych. Dlatego uważa, że decyzja o wymeldowaniu jest dla niego bardzo krzywdząca. W piśmie z dnia [...] maja 2004r. poinformował organ II instancji o fakcie sprzedaży przedmiotowej nieruchomości przez była małżonkę W.M.. Decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że w sprawie bezspornym jest fakt, iż skarżący nie zamieszkuje przy [...]. Podejmowane przez skarżącego różne działania w zakresie powrotu do spornego lokalu nie dały rezultatów, a postępowanie o podział majątku wspólnego doprowadziło do przyznania tego składnika A.N.. Organ II instancji nie dał wiary skarżącemu, że został zmuszony do opuszczenia lokalu bowiem przez cały czas w swych pismach wskazuje, iż jedynym powodem, dla którego występuje z odwołaniem od decyzji o wymeldowaniu jest okoliczność nieuregulowanej spłaty rozliczenia majątkowego między małżonkami. Organ powołał się na uregulowanie prawne w cytowanej ustawie, iż ewidencja ludności jest rejestracją stanu faktycznego a nie prawnego. Zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. W przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka z art. 15 ust. 2 cytowanej na wstępie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W skardze do Sądu M.B. powtórzył swoje stanowisko w sprawie wyrażone wcześniej w odwołaniu od decyzji i pismach kierowanych do organów orzekających w tej sprawie. A mianowicie, że nie opuścił dobrowolnie mieszkania i na tę okoliczność przytoczył dowody w postaci doniesienia do Prokuratury z 2001r. oraz postanowienia Sądu Okręgowego z dnia [...] czerwca 2003r. sygn. akt VI Cz 257/03 oddalającego zażalenie A.N. na postanowienie oddalające jej wniosek o zabezpieczenie roszczenia o podział majątku przez orzeczenie zakazu M.B. wstępu i korzystania z nieruchomości wspólnej do czasu prawomocności orzeczenia o zniesieniu współwłasności. Żaden z organów, które orzekały w sprawie - zarówno organy administracji, jak i sądy nie zwróciły uwagi na postępowanie jego byłej małżonki zmierzające do sprzedaży domu i nie zapłacenia skarżącemu należnej części udziału. Tak też się stało w sprawie, A.N. sprzedała dom W.M. i oboje nie przejmowali się okolicznością, iż w nim zameldowany jest skarżący. Za uzyskane ze sprzedaży domu pieniądze była żona kupiła mieszkanie, które darowała swojemu konkubentowi, a nie dokonała ze skarżącym rozliczeń. W swym piśmie wniesionym do Sądu w dniu 5 września 2005r. skarżący jeszcze raz podniósł, że pisząc skargi nie działa złośliwie i nie ma zamiaru utrudniać życia swojej żonie. Jego działanie zmierza do tego, aby była żona rozliczyła się z nim z podziału majątku wspólnego. Wystąpił z pozwem o zapłatę przeciwko niej w dniu [...] marca 2004r., a także jak podał na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym wytoczył powództwo ze skargi pauliańskiej przeciwko obdarowanemu mieszkaniem przez jego byłą żonę. Wnosił do Sądu o nie wymeldowywanie go ze spornego lokalu, bo jest to dla niego bardzo krzywdzące, a do tej nieruchomości ma sentyment z tego powodu, iż przez 25 lat budował ten dom i tam mieszkał. Uczestniczka postępowania A.N. wniosła o oddalenie skargi. Zarzuciła, że skarżący wbrew temu co pisze działa złośliwie, a nie rozliczyła się z nim, bo winien jest jej kwotę 90.000 zł, którą sobie przywłaszczył. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i przytoczył argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył co następuje: Skarga jest zasadna, choć z innych powodów niż przytoczył w niej skarżący. Postępowanie w niniejszej sprawie na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. z 2001r. Dz. U. Nr 87 poz. 960 z późn. zm.) toczyło się na wniosek A.N.z dnia [...] marca 2004r. W tymże wniosku na stronie drugiej wnioskodawczyni zamieściła informacje, iż zawarła umowę przedwstępną na sprzedaż przedmiotowej nieruchomości i termin umowy przyrzeczonej strony określiły na [...] marca 2004r. Zauważyć należy, iż decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] kwietnia 2004r., a zatem wtedy, gdy właścicielem nieruchomości był W.M.. W ocenie Sądu przedmiotem rozważania organów administracji winno być pytanie - kto ma interes prawny w żądaniu wymeldowania osoby, a więc kto ma legitymację procesową strony? Zgodnie z cytowaną ustawą legitymację tę ma osoba mająca prawo do lokalu czy prawo dysponowania lokalem czyli właściciel lokalu, wynajmujący, najemca, osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu. Stąd też w dniu złożenia wniosku taką legitymację posiadała A.N. jako wieczysty użytkownik gruntu i odrębnego od gruntu właściciel budynku na podstawie postanowienia Sądu o podziale majątku byłych małżonków. O tyle po dniu [...] marca 2004r. (jak podaje wnioskodawczyni, a data ta będzie musiała być przedmiotem badania organu) na podstawie art. 30 § 4 kpa w miejsce dotychczasowej wnioskodawczyni wstąpił W.M. z mocy następstwa prawnego w sprawie dotyczącej praw zbywalnych. Postępowanie w sprawie niniejszej toczyło się bez udziału strony, a z udziałem podmiotu nie mającego legitymacji strony w danej sprawie od dnia przeniesienia własności nieruchomości. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 września 1989r. SA/Ka 441/89 patrz także glosę Barbary Adamiak OSP 1991/2/33. Ta zatem okoliczność była podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji i jej poprzedzającej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2004r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Jednocześnie na podstawie art. 152 cytowanej ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 w związku z art. 210 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.