II SA/Bd 758/04

WyrokWSA w Bydgoszczy2005-09-14

Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Elżbieta Piechowiak, Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo dożywotniego użytkowania działki lub prawo osobistego dożywotniego mieszkania na działce sąsiadującej z terenem inwestycji, dla której wydano decyzję o warunkach zabudowy, stanowi interes prawny uzasadniający żądanie stwierdzenia nieważności tej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo dożywotniego użytkowania działki oraz prawo osobistego dożywotniego mieszkania na działce sąsiadującej z terenem inwestycji, dla której wydano decyzję o warunkach zabudowy, stanowi interes prawny uzasadniający żądanie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Organ odwoławczy nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego, nie ocenił należycie przedłożonych dokumentów (akt notarialny) i nie wyjaśnił wątpliwości co do sytuacji prawnej skarżącej, naruszając tym samym zasady praworządności i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Skarżąca R. R. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie oczyszczalni ścieków. Organ I instancji uznał, że skarżąca nie ma interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności, ponieważ nie wykazała posiadania tytułu prawnego do sąsiedniej działki. Skarżąca podniosła w skardze, że posiada prawo dożywotniego użytkowania działki.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu. Zasądzono na rzecz R. R. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 14 września 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza na rzecz R. R. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Bd 758/04 UZASADNIENIE R. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2004r. nr [...] utrzymującą w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2004r. nr [...]. Organ I instancji działając na podstawie art. 157 § 3 w związku z art. 28 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego( Dz.U.z 2000r., Nr 98, poz.1071 ze zm.)odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 1998r. Nr [...] znak : [...], [...] ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na : budowie oczyszczalni ścieków " K." w B. w granicach oznaczonych na załączniku graficznym literami A, B, C, D, E. Zdaniem organu I instancji skarżąca zarzuca decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu rażące naruszenie przepisów prawa polegające na naruszeniu art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 89, poz. 415, ze zm.). Organ powołując się na art. 28 k.p.a oraz 46 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stwierdził, że skarżąca nie miała interesu prawnego, aby domagać się stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, gdyż zgodnie z art. 46 ust.1 dla tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, doręczając odpis decyzji do wiadomości pozostałym wnioskodawcom i właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości. Organ powołując się na uchwałę NSA z dnia 4 grudnia 1996r. , sygn. akt SA 20/95 (ONSA z 1996r. , nr 2 , poz 54) stwierdził, że w orzecznictwie przyjęto, iż stroną postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele i użytkownicy sąsiednich działek. Zatem zdaniem organu w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stronami mogli być inwestor, właściciele i użytkownicy wieczyści działek, których dotyczy to postępowanie oraz działek sąsiednich. Organ analizując materiał dowodowy w sprawie stwierdził, że mimo , iż skarżąca we wniosku o stwierdzenie nieważności powołuje się na to, iż posiada na własność działkę ogrodniczą, to nie przedstawiła dowodu na tę okoliczność. Z powyższego Kolegium wywiodło , że skarżąca nie posiada własności, ani użytkowania wieczystego w sąsiedztwie z terenem oznaczonym w załączniku graficznym literami A,B,C,D,E. Dlatego Kolegium stwierdziło, że skarżąca nie miała bezpośredniego interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym , a tym samym nie posiadała legitymacji prawnej do wnioskowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 1998r. Nr [...] znak : [...], [...] ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. nie uwzględniło odwołania skarżącej i w dniu [...] 2004r. wydało decyzję utrzymującą w mocy swoją wcześniejszą decyzję. W skardze do Sądu skarżąca zarzuciła, że organ pominął w postępowaniu okoliczności , iż legitymuje się ona prawem dożywotniego użytkowania działki. R. R. załączyła w postępowaniu sądowym akt notarialny repertorium A Nr [...] z dnia [...] 1990r. , z którego wynika ,że posiada ona prawo dożywotniego użytkowania nieruchomości, dla której założona jest księga wieczysta KW Nr [...], z tym ,że wykonywanie tego użytkowania ograniczać się będzie do działki o powierzchni 0,30 ha w granicach stronom znanych. Natomiast dla działki z urządzoną KW [...] skarżąca posiada prawo osobistego dożywotniego mieszkania. W udzielonej odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z podtrzymaniem argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Katalog spraw przewidzianych do kontroli sądowej zawarty został w art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 z późn. zm)- dalej P.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że kontrolą sądów administracyjnych objęte są decyzje administracyjne. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie postępowanie odwoławcze prowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. obarczone jest błędami, które skutkują uchyleniem zaskarżonej decyzji. W aktach administracyjnych sprawy na etapie postępowania odwoławczego załączone zostały kopie aktu notarialnego , z którego wynikało , że skarżąca legitymuje się prawem dożywotniego użytkowania . W aktach administracyjnych organu znajduje się również wykaz właścicieli i władających Miasta B., z którego wynika ,że dla obrębu [...] działka nr [...] położona przy ul. W. z KW [...] oraz działka nr [...] położona przy ul. T. KW [...] w wykazie właścicieli i władających wskazano T. R., czyli syna skarżącej. Tak więc Kolegium , przy powyższym materiale dowodowym , jeżeli miało wątpliwości co do sytuacji prawnej skarżącej , powinno przeprowadzić postępowanie dowodowe w tym zakresie. Przesłuchanie świadków co do miejsca lokalizacji działki skarżącej z pewnością wyjaśniłoby ponad wszelka wątpliwość, czy skarżąca posiada interes prawny w domaganiu się stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. W ocenie Sądu materiał dowodowy był niekompletny. Zgodnie z art. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, każdy ma prawo do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, 2) ochrony własnego interesu prawnego, przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Załączony w postępowaniu sądowym akt administracyjny potwierdza, że skarżąca posiada dożywotnie prawo służebności osobistej mieszkania na działce nr [...] oraz prawo użytkowania działki nr [...] , które są położone w B. przy ul . W. Zgodnie z art. 910 § 1 zd. 2 k.c. do obciążenia nieruchomości prawem dożywocia należy stosować odpowiednio przepisy o prawach rzeczowych ograniczonych. Jest to więc stosunek zbliżony do stosunku prawnorzeczowego, którego treścią jest dożywotnie utrzymanie zbywcy (art. 908 § 1 k.c.), korzystające ze wzmożonej ochrony przysługującej ograniczonym prawom rzeczowym. W świetle powyższego stanu faktycznego i prawnego skarżąca posiada interes prawny, aby domagać się stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji. Kolegium, nie mogło ocenić obiektywnie sprawy, gdyż dowody na których się oparło były niekompletne. Organ nie ocenił fragmentów aktu notarialnego dostarczonego w postępowaniu odwoławczym przez skarżącą , nie dociekał jaką moc prawną posiadają te dokumenty, a do wyjaśnienia sprawy powinien zażądać ich oryginałów, czy też odpisów i przesłuchać zainteresowane strony na okoliczność posadowienia działki. Brak działania organu w tym zakresie w ramach prowadzonego postępowania świadczy o tym, że została złamana zasada wyrażona w art. 7 kpa , iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Kolegium również dopuściło się naruszenia art. 77 § 1 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Uchybienia powyższe mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania administracyjnego. Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), uchylił zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 152 stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz stosownie do art.200 zasądził koszty postępowania sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło