I SA/Bd 357/05
WyrokWSA w Bydgoszczy2005-09-14
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Izabela Najda-Ossowska, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję Wójta gminy D. określającą zobowiązanie w podatku rolnym za 2004r. dla R., pomimo braku wypisu z ewidencji gruntów i nieustosunkowania się do zarzutu zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 3a ustawy o podatku rolnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe nie dopełniły obowiązków wynikających z zasady prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) oraz nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Brak wypisu z ewidencji gruntów oraz nieustosunkowanie się do zarzutu zwolnienia z opodatkowania na mocy art. 3a ustawy o podatku rolnym stanowiło naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta gminy D. określającą R. zobowiązanie w podatku rolnym za 2004r. Skarżący podniósł, że nie ciąży na nim obowiązek podatkowy, ponieważ jest państwową jednostką organizacyjną reprezentującą Skarb Państwa, a nie jego właścicielem czy posiadaczem w rozumieniu ustawy. Ponadto, organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutu zwolnienia z opodatkowania na mocy art. 3a ustawy o podatku rolnym. Skarga do WSA wniosła o uchylenie decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i orzeczono, że nie może być wykonana w całości. Zasądzono na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, Sędziowie Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska, asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.), Protokolant asystent sędziego Daniel Łuczon, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2004r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza na rzecz skarżącego od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Wójta gminy D. z dnia [...] 2004r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku rolnym za 2004r. w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu wskazano, iż przeprowadzone postępowanie podatkowe potwierdziło, że R. w okresie od 01 stycznia 2004r. posiadał w trwałym zarządzie i nadal posiada grunty Skarbu Państwa o pow. 84,78 ha, położone na terenie gminy D. Stosownie zaś do treści art. 1 art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 4 i art. 6 ust. 1 i ust. 8 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym jako trwały zarządca miał obowiązek – bez wezwania- uiścić z tego tytułu podatek rolny. Pomimo jednak ustawowego obowiązku podatnik nie złożył w terminie deklaracji na podatek rolny na 2004r. i nie dokonał wpłaty rat podatku należnego.
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podkreślono, iż na R. nie spoczywał obowiązek podatkowy albowiem jest on państwową jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej i jedynie reprezentuje Skarb Państwa, wykonując zań uprawnienia właścicielskie w stosunku do przedmiotowych gruntów. W ocenie strony z powyższego nie można wywodzić istnienia obowiązków w podatku rolnym w stosunku do RZGW, ponieważ nie wykonuje on własnych uprawnień.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało natomiast, iż grunty Skarbu Państwa o powierzchni 84,78 ha położone na terenie gminy D. pozostają od 01 stycznia 2004r. w trwałym zarządzie R. wobec czego stosownie do art. 1, art. 2 ust. 1 art. 3 ust. 1 pkt 4 , art. 4 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6a ust. 1 i ust. 8 pkt 1 i 3 ustawy o podatku rolnym podmiot ten miał obowiązek złożyć deklaracje i uiścić podatek w wyznaczonych terminach.
W skardze do Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniesiono argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wskazując , iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustosunkowało się do niej.
Podkreślono, iż przywołany przepis art. 3a ustawy o podatku rolnym statuuje wyjątek od generalnej zasady opodatkowania podatkiem rolnym właścicieli i posiadaczy gruntów rolnych – właśnie dla ustalenia, iż obowiązek ten nie dotyczy Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie wskazując na uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest zasadna. Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności czyli zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy.
Jest poza sporem, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony postępowania.
Należałoby także wskazać w tym miejscu, że zgodnie z treścią art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) obowiązkiem organów podatkowych jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
Wymieniony przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego. Trzeba zaś pamiętać ,że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury przy czym jak podkreślano w orzecznictwie i literaturze przedmiotu art. 122 Ordynacji podatkowej jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego.
Odnosząc powyższe spostrzeżenia do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zdaniem Sądu organy podatkowe obu instancji nie dopełniły obowiązków ciążących na nich z mocy powołanego wyżej przepisu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty rolne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. A zatem podstawowym dokumentem pozwalającym na ustalenie istnienia obowiązku podatkowego w podatku rolnym jest wypis z ewidencji gruntów , którego w aktach niniejszej sprawy brak. Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej jak i drugiej instancji nie wynika czy wypis taki był przedmiotem badania organów podatkowych.
Ponadto jako podstawę prawną dokonanego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji (a za nim również Samorządowe Kolegium Odwoławcze) wskazało art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993r. Nr 94, poz. 431 ze zm.). Podkreślić jednak należy, iż art. 3 określający kategorie podmiotów , na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku rolnym w ust. 1 pkt 4 rozróżnia posiadaczy gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w zależności od tego czy posiadanie:
pkt a) wynika z umowy zawartej z właścicielem , z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego ,
pkt b) jest bez tytułu prawnego, z wyjątkiem gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych.
Domniemywać należy, iż podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a cyt. ustawy. Nie mniej organy podatkowe nie wskazały co w niniejszej sprawie stanowi tytuł prawny uzasadniający nałożenie obowiązku podatkowego na R.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie spełnia także wymogów wynikających z art. 210 § 1 ust. 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał jedynie artykuły ustawy o podatku rolnym dotyczące przedmiotu podlegającego opodatkowaniu podatkiem rolnym, kategorii podatników tego podatku oraz wskazujące na obowiązek złożenia deklaracji bez jakiegokolwiek odniesienia do podniesionego w odwołaniu zarzutu w kwestii zwolnienia od opodatkowania strony na mocy art. 3a ustawy o podatku rolnym. Z treści uzasadnienia nie sposób wywieść na podstawie jakich ustaleń Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, iż R. nie podlega zwolnieniu z art. 3a cyt. ustawy , żaden z argumentów podniesionych w odwołaniu nie został bowiem zakwestionowany.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 122, art. 191 oraz art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w stopniu , który mógł mieć wpływ na wynik sprawy wobec czego podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); na podstawie art. 152 ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Mając na uwadze art. 200 cyt. ustawy orzeczono o kosztach postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło