II SA/Gd 2502/02
WyrokWSA w Gdańsku2005-09-14
Skład orzekający: Krzysztof Ziółkowski, Janina Guść, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca obowiązek dostarczenia dokumentacji technicznej i opinii w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem jest wystarczająca, czy też powinna precyzyjnie określać konkretne czynności do wykonania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakładająca na inwestorów obowiązek dostarczenia dokumentów i ekspertyz, bez precyzyjnego określenia konkretnych czynności niezbędnych do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, narusza przepisy Prawa budowlanego (art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 81c) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 10). Takie rozstrzygnięcie nie czyni zadość wymogom jasności i precyzji, a także narusza prawo stron do czynnego udziału w postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na inwestorów obowiązek dostarczenia inwentaryzacji i opinii technicznej dotyczącej rozbudowy budynku mieszkalnego, która istotnie odbiegała od zatwierdzonego projektu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. poprzez pominięcie stron w postępowaniu oraz brak należytego określenia obowiązków inwestorów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i orzekł, że decyzje te nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 14 września 2005r. na rozprawie przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku Marii Ścigały sprawy ze skargi D. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 września 2002r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wykonania czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 kwietnia 2002r., nr [...], 2. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - decyzją z dnia 15 kwietnia 2002 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.), nałożył na Z. i J. O. oraz L. Ż. obowiązek dostarczenia, w terminie do dnia 30 października 2002 roku:
• inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych, opracowanej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane,
• opinii - orzeczenia technicznego, wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, dotyczącego wykonanych robót budowlanych oraz ich zgodności z przepisami techniczno - budowlanymi wymienionymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 1999 r., nr 15, poz. 140 ze zm.) oraz Polskimi Normami,
a w przypadku konieczności wykonania robót wynikających z ww. rozporządzenia zobowiązał Z. i J. O. oraz L. Ż. do ich zrealizowania w powyższym terminie.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż na podstawie dokonanych oględzin oraz innych dowodów zebranych w sprawie stwierdzono, że Z. i J. O. oraz L. Ż. zrealizowali rozbudowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, w zabudowie szeregowej, położonego we W. przy ul. P. nr [...], w sposób istotnie odbiegający od projektu zatwierdzonego decyzją Burmistrza Miasta nr [...] z dnia 15 października 1999 roku. W szczególności niezgodnie z zatwierdzonym projektem wykonano: schody - zamiast jednobiegowych łamanych pod kątem 90°, wykonano jednobiegowe proste, pod ww. schodami dokonano zabudowy poprzez wykonanie ścianki po ich zewnętrznych obrysie, projektowany taras (balkon) o szerokości 2m wykonano o szerokości 1,35m, od strony frontowej dokonano zmiany elewacji i zwiększono powierzchnię budynku poprzez powiększenie pomieszczenia wiatrołapu o około 1,30 x 1,75m i wykonanie przeszklenia.
Mając na uwadze powyższe ustalenia powiatowy organ nadzoru budowlanego uznał, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki wydania decyzji nakładającej na inwestorów obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Odwołanie od ww. decyzji złożyła D. O., żądając uchylenia jej w całości i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz wydania nakazu rozbiórki samowolnie wykonanych przez inwestorów elementów budynku.
W uzasadnieniu odwołania wskazała, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadził oględzin na posesji inwestorów zgodnie z przepisami k.p.a. i w związku z tym zgromadził niepełny materiał dowodowy. Stwierdziła, że inwestorzy, niezgodnie z zatwierdzonym przez Burmistrza Miasta projektem budowlanym, samowolnie poszerzyli o około 1 m pokój dzienny i kuchnię od strony ogrodu na parterze, bezpośrednio w granicy jej posesji, powiększyli także piwnicę i garaż. Skarżąca wskazała także, iż nigdy nie wyrażała zgody na taką rozbudowę obiektu, który miał być modernizowany ściśle według zaakceptowanego przez nią projektu. W ocenie D. O. organ I instancji bezpodstawnie przyjął, że można zalegalizować samowolnie wykonane elementy budynku graniczące bezpośrednio z jej posesją.
W odwołaniu D. O. zarzuciła również, iż organ I instancji nie ustalił w sposób należyty stron niniejszego postępowania albowiem współwłaścicielem nieruchomości położonej przy ulicy P. [...], a więc w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości należącej do inwestorów, jest także jej małżonek M. O., który również powinien brać udział w toczącym się postępowaniu.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 13 września 2002 roku, nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo Budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż mając na uwadze zawarty w odwołaniu zarzut dotyczący pominięcia przez organ I instancji niektórych stron postępowania, poinformował pozostałe stronty postępowania tj. M. O. oraz J. i Z. B. o toczącym się postępowaniu i umożliwił im zapoznanie się z dotychczas zebranym materiałem dowodowym oraz ewentualne wniesienie uwag i wniosków.
Organ II instancji wskazał także, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, iż rozbudowa budynku położonego we W. przy ul. P. [...] zrealizowana została w oparciu o prawomocną decyzję Burmistrza Miasta nr [...] z dnia 15 października 1999 roku, przy czym realizując przedmiotową rozbudowę inwestorzy dokonali istotnych odstępstw od zatwierdzonego ww. decyzją projektu. W tym stanie rzeczy żądanie przez odwołującą się nakazania rozbiórki tych części rozbudowanego budynku, które wybudowano niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym jest bezzasadne, a organ I instancji słusznie skorzystał z dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, nakazując inwestorom wykonanie określonej w zaskarżonej decyzji dokumentacji. Zastosowana procedura zmierza do doprowadzenia zaistniałej sytuacji do stanu zgodnego z prawem, a z jej istoty wynika, że możliwe jest - oczywiście po spełnieniu nałożonych obowiązków - doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami zrealizowanej z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego uprzednio projektu budowlanego rozbudowy przedmiotowego budynku. Dopiero w sytuacji niewykonania nałożonych na stronę na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy obowiązków, właściwy organ w drodze decyzji nakazać może rozbiórkę obiektu lub jego części zgodnie z art. 51 ust. 2.
Organ wskazał także, iż zgodnie z obecnie obowiązującym brzmieniem § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r., nr 15, poz. 140 ze zm.) zgoda właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej nie jest wymagana. Nie oznacza to jednakże, iż takie usytuowanie ściany bezpośrednio przy granicy działek zwolnione jest z wszelkiej kontroli. Zgodnie bowiem z treścią nałożonych obowiązków orzeczenie techniczne winno odnieść się co do zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami, w tym również z ww. § 12 ust. 6 warunków technicznych. W razie stwierdzenia niezgodności - niezbędne będzie zrealizowanie dodatkowych robót celem doprowadzenia obecnego stanu do zgodności z obowiązującymi przepisami.
W skardze na powyższą decyzję D. O. wniosła o jej uchylenie w całości.
W uzasadnieniu skargi ponownie wskazała, iż organ I instancji pominął niektóre strony niniejszego postępowania, naruszając tym samym zasady uczestnictwa stron w postępowaniu administracyjnym wskazane w k.p.a. W ocenie skarżącej naruszona została także zasada dwuinstancyjności uregulowana w treści art. 15 k.p.a. Jak stwierdziła bowiem skarżąca aby decyzja organu I instancji była prawidłowa, organ ten musi m.in. zawiadomić o wszczęciu postępowaniu wszystkie podmioty, którym przysługuje przymiot strony (art. 61 k.p.a.), a także - przed wydaniem decyzji - umożliwić wszystkim stronom zapoznanie się z całością akt sprawy (art. 10 k.p.a.). Tymczasem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pomimo, iż organ I instancji nie dopełnił swoich obowiązków określonych w ww. przepisach. W ten sposób organ odwoławczy rażąco naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym albowiem ograniczył postępowanie w niniejszej sprawie właściwie jedynie do postępowania odwoławczego, czyniąc przy tym całkowicie dowolne ustalenia dotyczące m. in. tego, iż roboty zostały przez inwestorów zakończone.
D. O. wskazała także, iż usytuowanie ściany inwestorów bezpośrednio przy granicy jej działki powinno być poddane kontroli organu właściwego do wydania decyzji w sprawie i to ten organ, a nie – jak to wynika z utrzymanej w mocy decyzji organu I instancji - jakaś osoba wynajęta przez inwestorów, winien ocenić czy rozbudowa budynku jest zgodna z przepisami i wskazać jakie dodatkowe roboty mają zrealizować inwestorzy celem doprowadzenia obecnego stanu budynku do zgodności z obowiązującymi przepisami.
Skarżąca podała także, iż w jej ocenie w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do nakazania częściowej rozbiórki zrealizowanej przez inwestorów rozbudowy. Zarzuciła także, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera koniecznych elementów wskazanych w treści art. 107 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 września 2002 roku oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 kwietnia 2002 roku zostały wydane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.).
Organy administracji słusznie zastosowały w niniejszej sprawie ww. przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane albowiem w niniejszej sprawie bezspornym pozostawało, iż rozbudowa budynku położonego we W. przy ul. P. [...] realizowana była w oparciu o ostateczną decyzję Burmistrza Miasta nr [...] z dnia 15 października 1999 roku o pozwoleniu na budowę, przy czym inwestorzy - realizując przedmiotową rozbudowę - dokonali istotnych odstępstw od zatwierdzonego ww. decyzją projektu. W tym stanie rzeczy żądanie skarżącej dotyczące nakazania - na podstawie art. 48 Prawa budowlanego - rozbiórki tych części rozbudowanego budynku, które wybudowano niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym było bezzasadne.
Jak słusznie wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 czerwca 2001 roku (IV SA 952/99, LEX nr 54192) treść art. 48 Prawa budowlanego w sposób jednoznaczny wskazuje, że przewidziany w nim obligatoryjny nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części oparty został wyłącznie na przesłance formalnoprawnej, to jest na niedopełnieniu przez inwestora wymogu uzyskania przed rozpoczęciem robót budowlanych pozwolenia na budowę bądź dokonania wymaganego zgłoszenia, a także prowadzenia robót budowlanych pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ na wskazane w zgłoszeniu roboty budowlane. Oznacza to, że inwestorowi nie można uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Natomiast realizowanie obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego wypełnia dyspozycję przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, których ratio legis polega na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia budowanego obiektu do stanu zgodnego z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach prawa. Dopiero w przypadku niewykonania nałożonych w trybie powyższych przepisów obowiązków właściwy organ może w drodze decyzji nakazać inwestorowi zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części (art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego).
Wprawdzie zarówno art. 48, jak i art. 50 i 51 Prawa budowlanego dotyczą samowoli budowlanej, lecz o zróżnicowanym charakterze. W przypadku art. 48 chodzi o całkowite zignorowanie przez inwestora władczych uprawnień organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem zamierzenia inwestycyjnego oraz udzielenia formalnej zgody na jego realizację, natomiast w przypadkach określonych w przepisach art. 50 ust. 1 pkt 3 i art. 51 Prawa budowlanego chodzi jedynie o samowolne odstępstwo od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę. W takiej sytuacji obowiązkiem organów budowlanych jest wymusić na inwestorze dokonanie zmian lub przeróbek koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z warunkami i wymogami określonymi w pozwoleniu na budowę lub w przepisach Prawa budowlanego, a dopiero w razie niewykonania takiego obowiązku - nakazać zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części (zob. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 1998 roku, IV SA 564/97, LEX nr 43279).
Sąd miał przy tym również na uwadze, wobec zarzutów skarżącej dotyczących szerokiego zakresu odstępstw jakich dopuścili się inwestorzy przy rozbudowie, iż to właśnie istotność odstępstw uzasadnia zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyby bowiem organ uznał, iż odstępstwa nie są istotne - postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostałoby umorzone (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2001 roku, SA/Rz 261/00, Palestra 2002/7-8/207).
Tym samym należało uznać, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji czyniły co do zasady zadość uregulowaniom zawartym w przepisach art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a charakter i stan zaawansowania robót budowlanych uzasadniały zastosowanie w niniejszej sprawie sankcji wynikającej z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Jak słusznie przyjęły bowiem organy obu instancji roboty dotyczące rozbudowy zostały właściwie zakończone. Przy czym należało zważyć, iż zarzuty skarżącej dotyczące tego, że rozbudowa nie została jeszcze zakończona, pozostawały dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy właściwie bez znaczenia albowiem co do zasady przepisy art. 51 Prawa budowlanego znajdują zastosowanie właśnie do robót nie zakończonych, a jedynie odpowiednio stosuje się je do wykonanych już prac.
Sąd miał przy tym jednakże na uwadze, iż zgodnie z cytowanym już przepisem art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego "nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem" nie może oznaczać jedynie obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, ponieważ poprzez nałożenie na inwestorów obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen nie można doprowadzić wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Dokumenty, ekspertyzy czy oceny stanowią element postępowania dowodowego i mogą stanowić, zależnie od ich treści, podstawę do podjęcia przez organ decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 24 czerwca 2004 roku, IV SA 74/03, LEX nr 148875).
W niniejszej sprawie organ I instancji w utrzymanej w mocy rozstrzygnięciem organu odwoławczego decyzji z dnia 15 kwietnia 2002 roku, oprócz nałożenia na inwestorów obowiązku dostarczenia wskazanych w decyzji dokumentów (inwentaryzacji oraz opinii - orzeczenia technicznego), stwierdził wprawdzie, iż w przypadku konieczności wykonania robót wynikających z rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, inwestorzy zobowiązani są do ich realizacji w zakreślonym decyzją terminie, jednakże z tak sformułowanego rozstrzygnięcia w żaden sposób nie wynika jakie konkretnie czynności inwestorzy mają wykonać aby doprowadzić wykonywane roboty do stanu zgodnego z prawem.
Rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest jednym z najistotniejszych elementów każdej decyzji administracyjnej. Musi więc ono być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób jednoznaczny, jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę. Obowiązek ten powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 września 1999 roku, IV SA 1418/97, LEX nr 47875).
Niewątpliwie decyzja organu I instancji, a co za tym idzie także utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego, nie czynią zadość powyższym wymogom albowiem organy nadzoru budowlanego, nakładając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego na inwestorów w zasadzie jedynie obowiązek dostarczenia określonych dokumentów i nie precyzując czynności, jakie inwestorzy mają wykonać, aby doprowadzić wykonywane roboty do stanu zgodnego z prawem, naruszyły zarówno przytaczany już art. 51 Prawa budowlanego, jak i art. 81 c Prawa budowlanego, na podstawie którego organ nadzoru budowlanego (wydając stosowne postanowienie) może nałożyć na inwestora obowiązek dostarczenia odpowiednich dokumentów. Dopiero bowiem po dostarczeniu przez inwestora wymaganych dokumentów, ekspertyz i ocen, organy nadzoru budowlanego, w oparciu o zgromadzony w ten sposób materiał dowodowy, powinny podjąć decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego albo na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy. Przy czym - w przypadku zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego - decyzja ta w sposób precyzyjny i jasny winna określać zakres czynności niezbędnych do doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają ww. przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdził także, iż organy nadzoru budowlanego działające w niniejszej sprawie naruszyły wynikające z treści art. 10 k.p.a. prawo stron niniejszego postępowania do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Jak wskazuje bowiem art. 10 k.p.a. strona ma prawo czynnie uczestniczyć w całym toku postępowania, a zatem od chwili wszczęcia postępowania do jego zakończenia decyzją. Przy czym reguła ta łączy się z zasadą dwuinstancyjności mającą swój wyraz w treści art. 15 k.p.a.
W niniejszej sprawie wskazane powyżej zasady zostały naruszone albowiem będący niewątpliwie stronami niniejszego postępowania J. i Z. B. oraz M. O. zostali powiadomieni o toczącym się postępowaniu przez organ odwoławczy dopiero pismem z dnia 2 sierpnia 2002 roku, a więc już po przeprowadzeniu przez organ I instancji dodatkowych oględzin, zleconych mu przez organ odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a. Tym samym ww. osoby, bez swej winy, nie brały udziału zarówno w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przez organ I instancji, jak i w postępowaniu przeprowadzonym przez organ odwoławczy, a zatem w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jako jedna z podstaw wznowienia postępowania administracyjnego. Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Naruszenie to stanowi przesłankę wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 sierpnia 2001 roku, II SA/Gd 894/99, LEX nr 76089 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2001 roku, IV SA 501/99, LEX nr 54119, zob. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 1998 roku, I SA/Lu 684/97, LEX nr 34726, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż organ administracji państwowej obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ administracyjny nie może tylko jej gwarantować udziału, lecz obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne jednostki.).
Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł, iż zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane. Wykonanie wadliwych i uchylonych decyzji w okresie do uprawomocnienia się wyroku jest bowiem zbędne i aksjologicznie nieuzasadnione.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ administracji powinien mieć na uwadze nowe brzmienie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 roku, nr 207, poz. 2016 ze zm.), zmienionego art. 1 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 roku, nr 93, poz. 888) albowiem zgodnie z treścią art. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane znajdzie on zastosowanie w niniejszej sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło