I SA/Wa 1733/04

WyrokWSA w Warszawie2005-09-15

Skład orzekający: Daniela Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, wszczęte na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, powinno zostać umorzone w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, która nie przewiduje takiego świadczenia?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, wszczęte na podstawie poprzedniej ustawy o pomocy społecznej, podlega umorzeniu z uwagi na wygaśnięcie decyzji z mocy prawa w związku z wejściem w życie nowej ustawy o pomocy społecznej, która nie przewiduje takiego świadczenia. Przepis przejściowy dotyczący spraw wszczętych i niezakończonych nie ma zastosowania do świadczeń, które przestały istnieć w nowym stanie prawnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego. Organ I instancji umorzył postępowanie, powołując się na wejście w życie nowej ustawy o pomocy społecznej, która wyklucza przyznawanie takich świadczeń osobom odbywającym karę pozbawienia wolności. Skarżący kwestionował utratę prawa do zasiłku, wskazując na spełnianie przesłanek z nowej ustawy. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 września 2005 r. na posiedzeniu niejawnym – w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2004 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o zasiłek stały wyrównawczy oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2004 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego. W uzasadnieniu organ wyższego stopnia podniósł. iż decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] Kierownik Filii nr [...] Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. zmienił decyzję z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...], w części dotyczącej sposobu wypłaty przyznanego zasiłku stałego wyrównawczego w wysokości 418 zł, w której stwierdził, że od dnia 1 marca 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. będzie wypłacane J. T. 30% przyznanego świadczenia, tj. kwota w wysokości 125,40 zł miesięcznie. Od powyższej decyzji J. T. złożył odwołanie podnosząc, że z przyznanych 30% zasiłku stałego wyrównawczego nie będzie mógł opłacać należności za mieszkanie, energię i innych opłat. Do dnia zatrzymania skarżący pokrywał 50% kosztów związanych z komornym. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. nie rozważył możliwości przeznaczenia pozostałej części zasiłku na potrzeby mieszkaniowe skarżącego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] umorzył postępowanie w sprawie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, powołując w podstawie prawnej art. 105 Kpa, art. 150, art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, która w art. 13 ust. 1 i 2 stanowi, że osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Zatem zmiana stanu prawnego w toku postępowania administracyjnego doprowadziła do umorzenia postępowania o ustalenie i przyznanie prawa do zasiłku stałego wyrównawczego. Od powyższej decyzji odwołał się J. T. podnosząc, że nie jest równo traktowany wobec prawa jako obywatel, który nie został pozbawiony żadnych praw obywatelskich, jest dyskryminowany z powodu [...], jest [...], który nie został skierowany do żadnej pracy w [...], ze względu na [...]. Oświadczył, że spełnia przesłanki zawarte w art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało w dniu [...] września 2004 r. decyzję, którą utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zobowiązany był brać pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie orzekania w II instancji. W dniu 1 maja 2004 r. weszła w życie nowa ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Przepis art. 150 tej ustawy stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Przepis art. 149 powyższej ustawy stwierdza natomiast, iż z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, w tym decyzje dotyczące zasiłków stałych wyrównawczych. Wprawdzie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji powołano się na art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, jednak przepisy te mogłyby być powoływane, w przypadku złożenia przez J. T. wniosku o przyznanie zasiłku stałego. W odniesieniu zaś do zasiłku stałego wyrównawczego postępowanie w istocie należało umorzyć, lecz z innej przyczyny niż podano w uzasadnieniu decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. Postępowanie w sprawie zasiłku stałego wyrównawczego należało umorzyć, z uwagi na to, że decyzja wygasła z mocy prawa i w dacie orzekania nie było jej w obrocie prawnym. W dniu 5 października 2004 r. J. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2004 r., nr [...]. Skarżący podniósł, że nie podziela stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], jakoby na podstawie art. 149 i 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej stracił prawo do zasiłku stałego wyrównawczego. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż z przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w szczególności art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 4-6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 1-2, art. 19 ust. 1, art. 21 ust. 1, art. 37 ust. 1, art. 38 ust. 1 i art. 39 ust. 2 wynika, że spełnia przesłanki do przyznania tego zasiłku, z uwagi na stan zdrowia ([...]) i [...]. W związku z powyższym nadal powinien otrzymywać świadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej. Stwierdził, iż nie może być tak by obywatel był gorzej traktowany przez przepisy ustawy tylko dlatego, że jest pozbawiony [...]. Prawo do zasiłku gwarantuje mu bowiem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r., przyznający prawo do świadczeń z pomocy społecznej obywatelom polskim zamieszkującym na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W odpowiedzi na skargę z dnia 29 czerwca 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Czyni to wedle stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) utraciła moc na podstawie art. 160 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). W dniu 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (art. 161 pkt 1 tej ustawy). Zgodnie z art. 149 powołanej wyżej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8 niniejszej ustawy. Według ust 2 art. 149 tej ustawy decyzje przyznające świadczenia na podstawie art. 16, 17, 18, 21 oraz 31 ust. 6-10 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej realizuje się według przepisów dotychczasowych, przez czas, na jaki te decyzje zostały wydane, nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2004 r. Stosownie do ust 3 tego przepisu zachowują moc decyzje o skierowaniu do domu pomocy społecznej oraz decyzje o umieszczeniu w domu pomocy społecznej, wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 150 nowej ustawy o pomocy społecznej stanowi zaś, iż do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy ustawy obecnie obowiązującej. Z powyższych przepisów wynika zatem, iż z dniem 1 maja 2004 r. utraciły moc obowiązującą (wygasły) wszystkie decyzje przyznające zasiłki stałe wyrównawcze, o których mowa w art. 27 ust. 4, 6-7, art. 28 i 30 uchylonej ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Jednocześnie obowiązująca obecnie ustawa 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w katalogu świadczeń pieniężnych, o którym mowa w art. 36 nie przewiduje istnienia pomocy pieniężnej w formie zasiłku stałego wyrównawczego. Nie jest zatem możliwe stosowanie przepisu przejściowego, o którym mowa w art. 150 tej ustawy do dawnych świadczeń z pomocy społecznej, nie przewidzianych przez przepisy nowej ustawy o pomocy społecznej. Odnosząc powyższe rozważania do treści skargi J. T. trzeba zauważyć, że podniesione przez skarżącego zarzuty są nieuzasadnione. Powołane w uzasadnieniu skargi przepisy art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 4-6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 1-2, art. 19 ust. 1, art. 21 ust. 1, art. 37 ust. 1, art. 38 ust. 1 i art. 39 ust. 2, na których skarżący opiera swoje prawo do zasiłku stałego wyrównawczego nie mogły być zastosowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], właśnie, z uwagi na niedziałanie w sprawie o zasiłek stały wyrównawczy (wszczętej pod rządem przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej) przepisu art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Powołane w uzasadnieniu skargi przepisy nowej ustawy miałyby natomiast zastosowanie w postępowaniu o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, wszczętym na wniosek złożony po dniu 30 kwietnia 2004 r. Należy więc stwierdzić, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2004 r., nr [...] nie narusza prawa. Organ II instancji zaskarżoną decyzją prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego. Na marginesie niniejszej sprawy wypada dodać, że z treści art. 13 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej wynika, iż osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje obecnie prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Wyrażona w tym przepisie wola ustawodawcy jest wiążąca dla organów pomocy społecznej, samorządowych kolegiów odwoławczych oraz sądów administracyjnych. Dlatego też sytuacja osobista skarżącego [...] nie będzie miała wpływu na stosowanie tego przepisu przez organy administracji publicznej i sądy administracyjne. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło