II SA/Gd 2354/02
WyrokWSA w Gdańsku2005-09-15
Skład orzekający: Jan Jędrkowiak, Jolanta Górska, Krzysztof Retyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekty budowlane, takie jak domek letniskowy i ustęp, wzniesione bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlegają nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, niezależnie od sposobu ich związania z gruntem, przeznaczenia działki czy dobrej wiary inwestora?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obiekty budowlane wzniesione bez wymaganego pozwolenia na budowę podlegają obligatoryjnemu nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Sposób związania obiektu z gruntem, przeznaczenie działki, czy nawet dobra wiara inwestora nie mają znaczenia dla zastosowania tej sankcji. Stwierdzenie samowoli budowlanej obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki, nie pozostawiając miejsca na uznaniowość.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę domku letniskowego i ustępu, wzniesionych przez skarżących bez pozwolenia na budowę. Skarżący argumentowali, że działali w dobrej wierze, oczekując zmiany przeznaczenia gruntu, oraz że obiekty nie są trwale związane z gruntem. Organy nadzoru budowlanego utrzymały w mocy decyzję o rozbiórce, uznając samowolę budowlaną za bezsporny fakt, który obliguje do zastosowania sankcji.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi jako bezzasadnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 15 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. B. i M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 lutego 2002 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia 17 września 2001 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 83 ust. 1, art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz art. 104 Kpa nakazał K. B. i M. B. zam. w W. rozbiórkę obiektu budowlanego - domku letniskowego o konstrukcji drewnianej z poddaszem użytkowym o wymiarach
6,0x6,0 m wraz z elementami betonowymi, na których obiekt posadowiono i obiektu budowlanego - ustępu o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem wzniesionych na działce nr [...] w K. gmina Miasta bez pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu wskazano, iż w postępowaniu wszczętym z urzędu w wyniku przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że działce nr [...] w K. gmina Miasta wzniesiono obiekt budowlany - domek letniskowy o konstrukcji drewnianej z poddaszem użytkowym posadowiony na stopach betonowych oraz obiekt budowlany - ustęp o konstrukcji drewnianej nietrwałe związany z gruntem. Powyższe obiekty wzniesiono w 1998 roku według oświadczenia E. i G. B. - rodziców właścicieli działki nr [...] K. B. i M. B. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i 30. Rozpoczęcie robót budowlanych przy realizacji w/w obiektów stosownie do treści art. 29 i 30 ustawy wymagało pozwolenia na budowę. W toku postępowania nie okazano pozwolenia na budowę. Zgonie z treścią art. 48 organ nadzoru budowlanego obligatoryjnie nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli K. B. i M. B. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i podjęcie decyzji o zmianie kwalifikacji gruntów na działkę o charakterze rekreacyjnym. Odwołujący się wskazali, iż byli przeświadczeni, że działka ma przeznaczenie rekreacyjne. O przekwalifikowanie działki występowali w 1997r. Działając w dobrej wierze i przekonaniu, że zmiana planu zagospodarowania przestrzennego jest tylko kwestią czasu w 1997r. postawili domek letniskowy. Stwierdzili też, że corocznie naliczane są opłaty z tytułu podatku od nieruchomości - gruntu i domku letniskowego.
Decyzją z dnia 22 lutego 2002r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 48, art. 80 ust. 2 pkt 2
i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. (tj. Dz.U. z 2000r.
Nr 106, poz. 1126) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, iż bezspornym jest, że właściciele działki nr [...] w K. wybudowali na tej działce w 1997r. obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową oraz w 1998r. drewniany ustęp bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę (art. 28 Prawa budowlanego z 1994r.).
W przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, zgodnie z art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994r. właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę tego obiektu lub jego części.
Odnosząc się do argumentów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że omawiane obiekty nietrwale związane z gruntem w myśl art. 3 pkt 5 są tymczasowymi obiektami budowlanymi, których budowę można było rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Wybudowanie obiektów bez pozwolenia na budowę jest samowolą budowlaną. Rozpatrywanie spraw samowoli nie podlega uznaniowości organu. Ponadto przy rozstrzyganiu w trybie art. 48 prawa budowlanego z 1994r. nie ma znaczenia przeznaczenie działki, na której zostały posadowione omawiane obiekty budowlane, gdyż jedyną przesłanką do wydania nakazu rozbiórki w w/w trybie jest fakt popełnienia samowoli budowlanej.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli K. B. i M. B. Zarzucili, że obiekty wzniesione na działce nr [...] nie podlegają przepisom prawa budowlanego, ponieważ nie mogą być zakwalifikowane do żadnego typu obiektów, o których mowa w przepisach ustawy. Domek letniskowy nie jest trwale związany z gruntem i nie posiada fundamentu, więc nie może być uznany za budynek. Nie jest też budowlą, tymczasowym obiektem budowlanym ani też obiektem malej architektury.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Jak wynika z bezspornych okoliczności sprawy w 1997r. skarżący posadowili domek letniskowy a w 1998r. ustęp drewniany w K. na działce Nr [...].
Art. 28 prawa budowlanego stanowi, iż roboty budowlane w tym budowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 prawa budowlanego) można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29
i art. 30. Przepisy art. 29 i 30 prawa budowlanego nie przewidują zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiektów takiego typu jak postawione przez skarżących. Sposób związania budynków z gruntem nie ma znaczenia dla oceny obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przepisy Prawa budowlanego nie wyłączają bowiem takiego obowiązku w przypadku obiektu, który nie jest trwale związany z gruntem.
Inwestycja, na której przeprowadzenie wymagane jest posiadanie pozwolenia na budowę lub dokonanie obowiązku zgłoszenia budowy, przeprowadzona bez spełnienia tych wymogów przez inwestora stanowi samowolę budowlaną, spotykającą się z sankcją przewidzianą w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ administracji stanowił, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis ten przewiduje wobec obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, obowiązek nakazania przez organy nadzoru budowlanego ich rozbiórki. Unormowanie to nie pozostawia organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Stwierdzenie, że wzniesienie określonego obiektu budowlanego nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę obligowało zatem organ administracji do nakazania jego rozbiórki w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w stanie prawnym z daty podjęcia zaskarżonej decyzji nie przewidywały możliwości legalizacji obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę bądź bez dokonania obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi, ani nie dopuszczały stosowania jakichkolwiek okoliczności łagodzących ten rygor.
Podnoszone przez skarżących okoliczności, nie mają w świetle treści art. 48 Prawa budowlanego znaczenia dla oceny wydanych decyzji. W szczególności zaś brak wiedzy o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie ma znaczenia dla istnienia przewidzianego prawem obowiązku i nie wyłącza zastosowania sankcji rozbiórki w przypadku samowoli budowlanej. Na skarżących ciąży obowiązek przestrzegania przepisów obowiązującego prawa. Przewidziany w art. 28 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy wszystkich inwestorów - w tym także skarżących. Nakaz rozbiórki w niniejszej sprawie stanowi sankcję za wybudowanie obiektu bez respektowanie przepisów prawa nakazujących uzyskanie przed rozpoczęciem budowy pozwolenia na budowę.
Zawarte w skardze twierdzenia dotyczące płacenia przez nich podatków nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ nie mają wpływu na istnienie obowiązku rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem.
Wydana przez organ administracji decyzja jest zgodna z prawem.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło