II SA/Gd 2351/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 15 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. i T. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 sierpnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 2 sierpnia 2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu z dnia 1 lipca 2002r. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia 23 sierpnia 1999r. powołując się na przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nakazał E. i T. S. rozebrać część budynku gospodarczego, wybudowaną bez pozwolenia na budowę na terenie posesji przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podczas oględzin przeprowadzonych dnia 16 sierpnia 1999r. stwierdzono, że wykonano ławy fundamentowe i ściany przyziemia oraz strop monolityczny nad przyziemiem na terenie posesji przy ul. [...] w G. Prace zostały zrealizowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, a więc z naruszeniem art. 28 ustawy prawo budowlane. Od decyzji tej odwołanie złożyli E. i T. S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 września 1999r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i stwierdził, że wykonanych na posesji odwołujących się robót budowlanych nie można uznać za remont obiektu budowlanego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. Na skutek wniesionej skargi Naczelny Sąd Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem sygn. akt SA/Gd 2140/99 z dnia 21 marca 2002r. uchylił decyzję zaskarżoną oraz decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, iż o tym czy pozwolenie na budowę jest wymagane do prowadzenia robót remontowych (co zarzucili skarżący) przesądza art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego. Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych, polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych z wyjątkiem obiektów zabytkowych, jeżeli nie obejmuje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu i instalacji gazowych. W dalszej części uzasadnienia Sąd stwierdza, że skoro roboty wykonywane przez skarżących obejmowały wzniesienie nowego stropu przyziemia i części ścian zewnętrznych to choćby nawet stanowiły one remont to ze względu na to, że dotyczą elementów konstrukcyjnych na ich wykonanie niezbędne było uzyskanie przez inwestorów pozwolenia na budowę. Sąd wskazał, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji administracyjnej musi być sformułowane w taki sposób by możliwe było następnie wykonanie decyzji dobrowolnie lub przy zastosowaniu środków egzekucji administracyjnej. Ponieważ sformułowany nakaz ("rozbiórki części budynku gospodarczego") bez precyzyjnego określenia o jaką część chodzi nie czyni zadość wymogom rozstrzygnięcia o których mowa w art. 107 § 1 kpa decyzje zostały uchylone. Decyzją z dnia 1 lipca 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U. Nr 9, poz. 26 ze zm.) oraz art. 48, 80 ust. 2 pkt 1, 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) nakazał E. i T. S. rozebrać część budynku gospodarczego wymiarach 10,20m x 6,90m wybudowaną na terenie posesji przy ul. [...] w G., na granicy z działkami nr [...] oraz nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że 16 sierpnia 1999r. odbyła się wizja w terenie, podczas której ustalono, że na posesji przy ul. [...] w G., na granicy z działkami nr [...] i nr [...], w 1999r. została wybudowana część budynku gospodarczego o wymiarach 10,20m x 6,90m. Wykonano nowe ławy fundamentowe i ściany przyziemia z bloczków keramzytowych o gr. 25cm oraz strop monolityczny nad przyziemiem. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli E. i T. S., wnosząc w nim o uchylenie nakazu rozbiórki, gdyż ich zdaniem omawiana część budynku gospodarczego została odbudowana na starych fundamentach z zachowaniem obowiązujących przepisów. Wykonana zaś odbudowa doprowadziła cały obiekt do prawidłowego stanu technicznego, do czego zobowiązuje art. 61 Prawa budowlanego. Decyzją z dnia 2 sierpnia 2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nie znajdując podstaw prawnych do jej zmiany lub uchylenia. W uzasadnieniu wskazano, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, precyzyjnie określił część budynku podlegającą przymusowej rozbiórce - eliminując w ten sposób uchybienie wskazane przez Sąd. Ustalenia faktyczne (protokół z dnia 16.08.1999r.) podpisane przez T. S., właściciela obiektu wskazują jednoznacznie, że w 1999r. część budynku gospodarczego położonego na granicy z działką nr [...] i [...] została rozebrana łącznie z fundamentami (pozostała tylko część na długości około 3,30m). Do pozostawionej części budynku, dobudowano nową od podstaw o wymiarach: 10,20m x 6,90m (ławy fundamentowe, ściany przyziemia z bloczków keramzytowych oraz strop monolityczny nad przyziemiem) - bez pozwolenia na budowę. W ocenie organu powyższe narusza przepisy art.28 ustawy prawa budowlanego i rodzi skutki przewidziane w art.48 w/w ustawy. Skargę na powyższą decyzję wnieśli E. i T. S., zarzucając jej obrazę przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 3 i 28 prawa budowlanego poprzez przyjęcie, iż remont i modernizacja budynku wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z powyższym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu wskazali, iż zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego, który nakłada na właściciela budynków obowiązek utrzymania ich w należytym stanie technicznym, przystąpili do remontu tegoż obiektu. Podkreślają, iż część budynku wyremontowana stanowi integralną całość, gdyż pozostała część budynku nie remontowanego oraz stajnia, jest połączona razem, co stanowi o jego walorach techniczno - użytkowych. Twierdzą, że budynek ten jest dla nich niezbędny do prowadzenia dalszej działalności rolniczej, która jest ich jedynym środkiem utrzymania. Zdaniem skarżących powinni oni zostać poinformowani o terminie planowanej wizji lokalnej - tak się nie stało, przez co oględziny w ich ocenie przeprowadzone zostały niezgodnie z prawem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Badając zatem legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa. Organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Zarzuty podnoszone przez skarżących w stosunku do zaskarżonej decyzji opierają się na twierdzeniu, że wykonane przez nich roboty budowlane miały charakter remontu i nie wymagały pozwolenia na budowę. Jak wynika z prawidłowych ustaleń organów administracyjnych, na posesji przy ul. [...] w G. skarżący prowadzili roboty budowlane w miejscu wcześniej rozebranego budynku gospodarczego. Do pozostawionej części budynku, jak wynika z protokołu z dnia 16 sierpnia 1999r. dobudowano nową część, na nowych ławach fundamentowych bez pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu, wykonane przez skarżących roboty budowlane nie mogą być zakwalifikowane jako remont. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz. 414 ze zm.) przez remont należy rozumieć wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane stanowił, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. W myśl art. 29 ust. 2 pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych, polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych, z wyjątkiem obiektów zabytkowych, jeżeli nie obejmuje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu i instalacji gazowych. Jak wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2002r. sygn. akt II SA/Gd 2140/99 roboty wykonane przez skarżących obejmowały wzniesienie nowego stropu przyziemia ścian zewnętrznych to choćby nawet stanowiły one remont to ze względu na to, że dotyczą elementów konstrukcyjnych, na ich wykonanie niezbędne było uzyskanie przez inwestorów pozwolenia na budowę. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, przewidywał, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis ten nie pozostawiał właściwym organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Z powyższej regulacji wynika, iż wykonanie robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia stanowiło w dacie orzekania przez organy administracji zdarzenie prawne sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym, a stwierdzenie tego zdarzenia przez organ nadzoru budowlanego rodziło obowiązek podjęcia środków przeciwdziałających samowoli. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w stanie prawnym z daty podjęcia zaskarżonej decyzji nie przewidywały możliwości legalizacji obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę bądź bez dokonania obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi, ani nie dopuszczały stosowania jakichkolwiek okoliczności łagodzących ten rygor, tym samym nie pozwalały organom administracji w razie stwierdzenia samowoli budowlanej na odstąpienie od zastosowania sankcji rozbiórki. Wolą ustawodawcy leżącą u podstaw unormowania art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane było, by wszelkie przejawy samowoli budowlanej dokonane po wejściu w życie ustawy, to jest po dniu 1 stycznia 1995r., spotykały się z reakcją organów administracji w postaci nakazu rozbiórki. Wskazać również należy, iż zgodnie z wytycznymi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 marca 2002r. organy administracji precyzyjnie określiły, co do której części budynku nałożony został nakaz rozbiórki. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzekł, jak w sentencji wyroku.