II SA/Gd 1042/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Krzysztof Retyk (spr.) Protokolant Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 15 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. i R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 czerwca 2003 r., nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę. Decyzja z dnia 19 marca 2002r. Nr [...] Prezydent Miasta odmówił nieodpłatnego nabycia przez użytkowników wieczystych B. i R. Małżonków C.prawa własności nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę nr [...] o pow. 506 m2, położona w G. przy ul. [...], dla której to nieruchomości założona jest księga wieczysta KW Nr [...]. Decyzję wydano na podstawie art. 104 Kpa i art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa władności nieruchomości (Dz.U. Nr 113.poz.1209). W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 8 grudnia 2001r. B. i R. C.złożyli wniosek o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości gruntowej zabudowanej domem jednorodzinnym, położonej w G. przy ul. [...] , obejmującej działkę nr [...] o pow. 506 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą KW Nr [...] z wpisem wnioskodawców B. i R. C. jako wieczystych użytkowników. W toku przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że wnioskodawcy nabyli przedmiotową nieruchomość w użytkowanie wieczyste na podstawie aktu notarialnego Rep. A. Nr [...] z dnia 13.05.1992r. w oparciu o ustawę z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Wnioskodawcy nie legitymują się prawem użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej w wymaganym ustawowo okresie od dnia 26.05.1990r. gdyż nabyli ją dopiero w roku 1992. W związku z powyższym roszczenie wnioskodawców nie podlega regulacji ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. i R. C. zarzucając zawężającą interpretację art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu prawa własności nieruchomości przez użytkowników wieczystych, który to przepis zdaniem odwołujących określa zakres geograficzny obowiązywania ustawy, zaś intencją prawodawcy było nadanie uprawnień do uwłaszczenia wszystkim użytkownikom wieczystym, którzy na Ziemiach Odzyskanych nabyli prawo użytkowania wieczystego przed 27.05.1990r Decyzja z dnia 5 czerwca 2003 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa władności nieruchomości (Dz.U. Nr 113.poz.1209) utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż roszczenie przewidziane w art. 1 ust. 1 ustawy z 26.07.2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa władności nieruchomości przysługuje wszystkim osobom fizycznym, będącym w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, które to obszary są wymienione w dekrecie z 6 września 1951 r., zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. Dekret ten swoim działaniem obejmuje Ziemie Odzyskane, ale również (na mocy art. 13 ust. 2 dekretu) obszar byłego Wolnego Miasta Gdańska, i użytkownicy \wieczyści nieruchomości położonych na tych obszarach korzystają z roszczenia, o ile spełniają pozostałe warunki określone wart. l ust. l ustawy. Decyzja o nabyciu prawa własności gruntu nie może prowadzić do naruszenia przepisów art. 232 Kodeksu cywilnego. Kolegium badając akta sprawy stwierdziło, że B. i R. C. nie należą do kręgu osób uprawnionych do żądania orzeczenia o nabyciu prawa własności nieruchomości znajdującej się w jej użytkowaniu wieczystym. Zgodnie z art. l ust. l uprawnienie to przysługuje osobom fizycznym, będącym w dniu 26 maja 1990 roku oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi. Obie przesłanki, odnoszące się do czasu trwania użytkowania wieczystego, muszą być spełnione łącznie. Oznacza to, iż z przewidzianego tą ustawą uprawnienia do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności korzystają osoby fizyczne pod warunkiem, iż w dniu 26 maja 1990 r. były użytkownikami wieczystym i są nimi w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 24 października 2001 r. Musi być przy tym zachowana tożsamość tych osób, to znaczy ta sama osoba uzyskała najpóźniej w dniu 26 maja 1990 r. status użytkownika wieczystego i ta sama osoba jest nim nadal w dniu 24 października 2001r. W niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka orzeczenia w drodze decyzji administracyjnej o nieodpłatnym nabyciu prawa własności przez B. i R. małż. C. bowiem wnioskodawcy nie byli w dniu 26 maja 1990 r. użytkownikami wieczystymi gruntu. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli B. i R. C. Wskazali, iż decyzją z dnia 6 września 1989r. Urząd Miasta oddał skarżącym w użytkowanie wieczyste przedmiotową nieruchomość. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 20 września 1989r. i podlegała wykonaniu. Następnie z winy Urzędu Miejskiego nie doszło do zwarcia aktu notarialnego bezpośrednio po uostatecznieniu się decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste. Akt notarialny został podpisany dopiero po trzech latach tj. w dniu 13 maja 1992r.. Skarżący wywiedli, że nie mogą ponosić konsekwencji błędnego działania Urzędu Miejskiego. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył - co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami). Stosownie do art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. nr 113, poz. 1209 ze zm.) osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 24 października 2001 r.) użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarach Ziem Odzyskanych (Dz.U. z 1957 r. nr 46, poz. 340 ze zm.): 1. zabudowanych na cele mieszkaniowe 2. stanowiących nieruchomości rolne przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości. W niniejszej sprawie organy orzekające prawidłowo uznały, iż dla zastosowania przepisów analizowanej ustawy koniecznym jest, aby osobie wnioskodawcy przysługiwał przymiot użytkownika wieczystego nabywanej na własność nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 r. jak i w dniu wejścia w życie tejże ustawy, czyli w dniu 24 października 2001 r. Istotne znaczenie miało zatem ustalenie daty oddania w użytkowanie wieczyste gruntu oznaczonego jako działka nr [...] o Pow. 506 m2, położonego w G. przy ul. [...]. W obowiązującym stanie prawnym część wpisów do księgi wieczystej ma charakter konstytutywny, co oznacza, że powstanie określonego prawa lub jego przejście na nabywcę uzależnione zostało od dokonania wpisu w księdze wieczystej. Zgodnie z art. 27 ustawy dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej. Przepis ten nakłada obowiązek uzyskania wpisu w księdze wieczystej i z datą uzyskania tego wpisu wiąże moment powstania prawa użytkowania wieczystego. Wpis prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej, zarówno w razie ustanawiania jak i przenoszenia tego prawa w drodze umowy, ma charakter konstytutywny. Dokonanie wpisu do księgi wieczystej ma zatem decydujące znaczenie zarówno dla powstania prawa użytkowania wieczystego jak i jego przeniesienia. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny i wynika z niego, iż decyzją z dnia 6 września 1989r. nr [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego postanowił oddać działkę nr [...] o Pow. 506m2, położną w G. przy ul. [...] w użytkowanie wieczyste na rzecz R. i B. C. oraz sprzedać im znajdujący się na działce budynek jako odrębną nieruchomość. Akt notarialny dotyczący powyższej transakcji został podpisany w dniu 13 maja 1992 r. zaś wpis do księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu i prawa własności budynku dokonano w dniu 14 września 1992 r. Prawo użytkowania wieczystego R. i B. C. przedmiotowej nieruchomości zostało więc wpisane do księgi wieczystej po dacie 26 maja 1990r. o której to stanowi przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Skutkiem tego skarżącym nie przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tejże nieruchomości. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).