II OZ 755/05
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2005-09-16
Skład orzekający: Włodzimierz Ryms
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej podlega wstrzymaniu wykonania na podstawie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeśli jego niezapłacenie może skutkować wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki?Ratio decidendi
Postanowienie o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej podlega wstrzymaniu wykonania na podstawie art. 61 § 3 PPSA, ponieważ jego niezapłacenie może prowadzić do wydania decyzji o nakazie rozbiórki, co stanowi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że takie postanowienie nie nadaje się do wykonania.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 1 marca 2005 r. w przedmiocie opłaty legalizacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił ich wniosek, uznając, że postanowienie o opłacie legalizacyjnej nie nadaje się do wykonania. Skarżący w zażaleniu podnieśli, że niezapłacenie opłaty zagraża ich interesom życiowym i może skutkować nakazem rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 maja 2005 r. i wstrzymano wykonanie postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 1 marca 2005 r.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 16 września 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. S. i A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 maja 2005 r. w przedmiocie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia w sprawie ze skargi B. S. i A. S., sygn. akt II SA/Gl/394/05 na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 1 marca 2005 r., nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 maja 2005 r. i wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 1 marca 2005 r.
Postanowieniem z dnia 30 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek B. S. i A. S. w przedmiocie wstrzymania wykonania postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 1 marca 2005 r.
Sąd wskazał, iż art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w oparciu, o który skarżący wnieśli wniosek, przyznaje takie uprawnienie, ale jedynie w wyjątkowych okolicznościach. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazali tych okoliczności. Poza tym, instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogą podlegać jedynie akty, które nadają się do wykonania. Postanowienie o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej, nie nakłada na stronę żadnego obowiązku podlegającego realizacji w skutek tego nie nadaje się do wykonania.
Skarżący w zażaleniu wnieśli o zmianę i wstrzymanie zaskarżonego postanowienia. Wskazali, że ich inwestycja nie jest samowolą budowlaną, gdyż nie stanowi samowoli wzniesienie budynku w oparciu o nieprawomocne pozwolenie na budowę. Zdaniem skarżących organ nie powiadomił o złożeniu odwołania przez występujących w sprawie Z. i B. R.. Organ nie uzupełnił również decyzji o co wnosił Społeczny Komitet Budowy Garaży. Wysokość opłaty legalizacyjnej i jej uiszczenie zagraża interesom życiowym skarżących oraz pozostającej na ich utrzymaniu rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach mylnie przyjął, iż decyzja ustalająca wysokość opłaty legalizacyjnej nie podlega wykonaniu. Co prawda opłata legalizacyjna nie jest przymusowo ściągana, niemniej jej niezapłacenie powoduje wydanie decyzji o nakazie rozbiórki – art. 49b ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane. W rozpatrywanej sprawie, na skutek nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej zaistniała sytuacja, iż może zostać wydana decyzja o
sygn. akt II OZ 755/05
nakazie rozbiórki budynku, i to przed rozpatrzeniem skargi skarżących na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 marca 2005 r. Poza tym poniesienie przez skarżących opłaty legalizacyjnej przed rozpatrzeniem ich skargi, stanowi wydatek, który może okazać się wydatkiem powodującym niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody, w przypadku uwzględnienia ich skargi. Art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma miejsce w wypadku wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sytuacji ustalenia opłaty legalizacyjnej, wykonalność takiego rozstrzygnięcia polega na tym, iż w razie nie uiszczenia tej opłaty w terminie i nie wstrzymanie wykonania tego rozstrzygnięcia dopuszczalne jest nakazanie rozbiórki budynku, zaś uiszczenie opłaty legalizacyjnej przed rozpoznaniem skargi na postanowienie nakładające obowiązek uiszczenia tej opłaty może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 i art. 188 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło