II SA/Wa 1147/05

WyrokWSA w Warszawie2005-09-19

Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Eugeniusz Wasilewski, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Rady Ministrów prawidłowo odmówił przyznania renty specjalnej osobie, która doznała obrażeń w grudniu 1970 r., mimo posiadania uprawnień kombatanckich i otrzymywania z tego tytułu dodatków do renty oraz pomocy socjalnej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, przyznając rentę specjalną na podstawie art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, działa w ramach uznania administracyjnego. W przypadku, gdy wnioskodawca już otrzymuje świadczenia z tytułu uprawnień kombatanckich, brak jest podstaw do przyznania dodatkowego świadczenia w formie renty specjalnej, gdyż nie zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki odmienne od sytuacji innych kombatantów i osób represjonowanych.
Stan faktyczny
Skarżący W. R. domagał się przyznania renty specjalnej, twierdząc, że doznał obrażeń w grudniu 1970 r. podczas pobicia przez funkcjonariuszy MO. Prezes Rady Ministrów odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że skarżący już otrzymuje rentę wraz z dodatkiem kombatanckim i pomoc socjalną z funduszy dla kombatantów, co stanowi wystarczające wsparcie. Skarżący zarzucił organowi pochopne działanie i nieprawdę w decyzji, podkreślając swoją trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Mateusz Woiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2005 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej - oddala skargę - II SA/Wa 1147/05 UZASADNIENIE Prezes Rady Ministrów, działając na podstawie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. utrzymał w mocy swoją decyzję podjętą w dniu [...] marca 2005 r. nr [...] odmawiającej przyznania Panu W. R. renty specjalnej przyznawanej na podstawie art. 82 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tj. Dz. U. z roku 2004, Nr 39, poz. 353 ze zm.). W uzasadnieniu organ wykazał, że z dokumentacji zebranej w toku postępowania wynika, iż Pan W. R. ur. w 1948 r. był pobity przez funkcjonariuszy MO w czasie Wydarzeń na Wybrzeżu w grudniu 1970r. (nie nadesłał bliższych informacji dot. okoliczności tego pobicia). W 1993 r. została wydana opinia biegłych sądowych, z której wynika, że wnioskodawca wyjaśnił w czasie badania, iż w trakcie zatrzymania był bity po głowie i kopany i od tego czasu ma [...]. Lekarze stwierdzili u Pana W. R. [...] i [...], co według badanego jest wynikiem tego pobicia. Zgodnie z ww. opinią sądowo-lekarską Pan W. R. doznał [...] i "nic nie sprzeciwia się przyjęciu, że pokrzywdzony mógł doznać obrażeń, jakie podał w wywiadzie". Obrażenia powyższe "naruszyły czynności narządów ciała pokrzywdzonego, jakim jest [...] i [...] na okres do 7 dni". Brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że wnioskodawca na skutek tego pobicia doznał obrażeń powodujących niezdolność do pracy. Z dokumentów wynika, że fakt pobicia Pana W. R. ustalony został w oparciu o oświadczenie zainteresowanego, nie ma dokumentów z 1970 r. potwierdzających obrażenia ani dokumentów potwierdzających twierdzenie wnioskodawcy, że częściowa niezdolność do pracy, z powodu której, jak pisze, od 1991 r. jest na rencie [...], jest wynikiem obrażeń odniesionych w 1970 r. Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przyznał wnioskodawcy w 1999 r. uprawnienia kombatanckie. Zgodnie z przepisem, na który powołano się w decyzji, uprawnienia takie mogą być przyznane osobie, która brała czynny udział w wystąpieniu o wolność i suwerenność Polski na Wybrzeżu w grudniu 1970 r., który spowodował śmierć albo ciężkie uszkodzenie ciała, ciężki rozstrój zdrowia bądź uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia, powodujące naruszenie czynności narządu ciała na czas powyżej siedmiu dni. Z tytułu doznanych w 1970 r. obrażeń otrzymuje więc dodatki do renty należne kombatantom, oraz pomoc socjalną z funduszu dla kombatantów. Organ stwierdził także, że nazwisko wnioskodawcy figuruje wśród bardzo wielu innych pokrzywdzonych, w tym ciężko, w postanowieniu z dnia [...] września 1993 r. Prokuratury Marynarki Wojennej w G. o częściowym umorzeniu śledztwa w sprawie wydarzeń grudniowych 1970 r. na Wybrzeżu. Śledztwo w części dotyczącej pobicia W. R. w dniu [...] grudnia 1970 r. w G. przez nieustalonych funkcjonariuszy MO, w trakcie którego pokrzywdzony na skutek pobicia go pałkami milicyjnymi po różnych częściach ciała narażony był na bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego uszkodzenia ciała, zostało umorzone z uwagi na przedawnienie karalności czynu ( z pism wnioskodawcy wynika, że sam zgłosił się jako pokrzywdzony i składał zeznania jako świadek ). Osoby ciężko, trwale poszkodowane w czasie Wydarzeń Grudniowych na Wybrzeżu w 1970 r. otrzymały na początku lat 90-tych renty specjalne na wniosek Komitetu Budowy Pomnika Poległych Stoczniowców. Nazwisko Pana W. R. nie zostało na tej liście umieszczone, mimo że zainteresowany zabiegał o to. Z pisma ww. Komitetu z dnia [...] . 03.1997 r. wynika, że Komitet nie mógł potwierdzić, że Pan W. R. został pokrzywdzony w wypadkach grudnia 1970 r. gdyż nie zna okoliczności pobicia, o czym informował zainteresowanego już w listach z 1991. Zdaniem Prezesa Rady Ministrów poproszony o nadesłanie informacji o przebiegu pracy zawodowej i nadesłanie świadectw pracy wnioskodawca podał, że był "gnębiony za alimenty" i nie może obecnie znaleźć dokumentów potwierdzających zatrudnienie w zakładach karnych, a " ze względu na pogorszenie się stanu zdrowia i wiek ma trudności w odnalezieniu jakiejkolwiek dokumentacji". Nadesłał świadectwo pracy z okresu pobicia, na które się powołuje. Z dokumentu wynika, że od [...] listopada 1970 r. do [...] stycznia 1971 r. zatrudniony był w [...] jako kierowca [...], a stosunek pracy został z ww. rozwiązany na skutej porzucenia przez wnioskodawcę pracy. Strona zaś pisze, że "takie były czasy, że trzeba było pracę porzucić dla dobra swego życia". Ponadto nadesłane zostało świadectwo pracy potwierdzające zatrudnienia w okresie [...].03.1966-[...].02.1968 r. (sam się zwolnił), w okresie [...].11.1975-[...].04.1977 r.-zwolniony z powodu tymczasowego aresztowania, z okresu [...].06.1982-[...].07.1982 r. (umowa na czas określony), z okresu [...].11.1982-[...].08.1983 r. -zwolniony w związku z upływem 3 - miesięcznej nieobecności w pracy na skutek tymczasowego aresztowania, [...].11.1985-[...].02.1986 r. - sam się zwolnił, z okresu [...].02.1989-[...].05.1989 r. (brak przyczyny rozwiązania umowy). Wnioskodawca nadesłał również zaświadczenie lekarskie, że leczony jest [...] od 1989 r. z powodu [...]. Leczy się też z powodu [...]. [...] Ośrodek Pomocy Społecznej w P. podał w piśmie z dnia [...].02.2005 r., że Pan W. R. mieszka w domu matki, w którym zajmuje 2 pomieszczenia. Otrzymuje rentę inwalidzką wraz z dodatkiem kombatanckim w kwocie [...] zł netto. W lipcu 2004 r. w budynku wybuchł pożar i zniszczone zostały 2 pomieszczenia zajmowane przez matkę wnioskodawcy. Obecnie mieszkanie jest wyremontowane. Było ubezpieczone i Pan W. R. otrzymał odszkodowanie. Otrzymał też pomoc finansową z Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w wysokości [...]. W styczniu 2005 r. ponownie wystąpił do ww. Urzędu z prośbą o pomoc. Pan W. R. jest osobą niepełnosprawną (niepełnosprawność [...]). Wnioskodawca oświadczył w trakcie wywiadu, że na leki wydaje około 160 zł miesięcznie, a opłaty za gaz i prąd wynoszą 130 zł. Pan W. R. ze świadczeń z pomocy społecznej korzystał od 1995 r. (ostatniej pomocy udzielono w grudniu 2004 r.). Podczas wizyty pracownika socjalnego proponowano Panu W. R. złożenie wniosku o pomoc finansową, na co nie wyraził obecnie zgody. Zdaniem Prezesa Rady Ministrów powyższe okoliczności wskazują, że brak jest podstaw do przyznania stronie świadczenia. W dniu [...] kwietnia 2005 r. Pan W. R. złożył skargę na powyższą decyzję. Zdaniem skarżącego organ podjął decyzję pochopnie, bez dogłębnego zbadania sprawy. Nadto podniósł, że decyzja zawiera nieprawdę, ponieważ odszkodowanie za spalone mieszkanie, w którym zamieszkuje wraz z matką otrzymała ona, a nie skarżący. Ponadto nie jest prawdą, że odmówił pomocy z OPS, gdyż sam nie posiada niezbędnych środków utrzymania. Sam skarżący podkreśla, że jest osobą ubogą, która nie może godnie żyć. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 82 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis ten daje uprawnienie Prezesowi Rady Ministrów do przyznania, poza regułami wynikającymi z polskiego systemu ubezpieczeń społecznych, świadczenia w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Ustawa nie precyzuje pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku". Decyzja taka jest więc uznaniowa, co oznacza, iż organ administracji powinien każdorazowo uzasadnić, dlaczego przyznał lub odmówił zastosowania do określonej osoby cytowanego przepisu. W rozpatrywanej sprawie Prezes Rady Ministrów wskazał, iż skarżący posiada środki utrzymania. Otrzymuje bowiem rentę, a z tytułu swoich zasług dla odzyskania suwerenności przez Polskę zostały mu decyzją Prezesa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych przyznane uprawnienia kombatanckie. Dzięki tym uprawnieniom skarżący otrzymuje dodatki do renty należne kombatantom oraz pomoc socjalną z funduszy dla kombatantów. Pan W. R. z tytułu tego, iż był represjonowany otrzymuje już od Państwa Polskiego pomoc wedle reguł, które dotyczą wszystkich kombatantów, także tych którzy walczyli z bronią o niepodległość Polski. Organ wskazał więc, że brak jest zatem przesłanek, aby sprawę skarżącego potraktować w sposób szczególny, inny od pozostałych kombatantów i osób represjonowanych. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło