II SA/Ke 155/05

Sygnatura akt: II SA/Ke 155/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie: NSA Anna Żak, as. WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: referent stażysta Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2005 r. sprawy ze skargi S.M na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z dnia 20 listopada 2003 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 25 czerwca 2003 r. o pozbawieniu S.M. uprawnień kombatanckich, nabytych mocą decyzji ZW ZBoWiD z dnia [...]. z tytułu "działalność w Ruchu Oporu B.Ch. 29.10.1943-14.01.1945 r.". W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że S.M. pełniła służbę w Batalionach Chłopskich, a ponadto w okresie [...] była zatrudniona w Urzędzie Bezpieczeństwa w Jędrzejowie jako maszynistka, a następnie pracowała jako kierownik sklepu K.. Jest to podstawą do pozbawienia jej uprawnień kombatanckich, gdyż przepis art. 25 ust. 2 pkt 1 lit.a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371) ma zastosowanie do także do osób, które w latach 1944 - 1956 były zatrudnione w Urzędzie Bezpieczeństwa i nie pełniły w strukturach tego Urzędu służby lub funkcji. Bez znaczenia jest funkcja pełniona w Urzędzie Bezpieczeństwa, bowiem współpraca z organami represji, jakim był Urząd Bezpieczeństwa Publicznego nastawiony na zwalczanie polskich ruchów niepodległościowych musi być oceniany negatywnie i to bez względu na to, o jakie stanowisko lub charakter zatrudnienia chodzi. Nie jest przy tym konieczna indywidualna ocena czynów konkretnej osoby. Zdaniem organu strona nie przedstawiła żadnego dowodu, który pozwoliłby zastosować w sprawie niniejszej przepis art. 21 ust. 3 ustawy stanowiący, że przepis art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.a i b ustawy nie stosuje się wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje zwerbowane w celu udzielania im pomocy. W piśmie z dnia [...]. strona podnosiła, że pracę w UB podjęła z rekomendacji PSL. Działalność w strukturach partii politycznych nie stanowi działalności kombatanckiej ani równorzędnej z kombatancką, stąd przesłuchanie świadków skarżącej, zgłoszonych w piśmie z dnia 25.X.2003 r. jest przedmiotowe. W świetle kategorycznych postanowień ustawy, fakt służby skarżącej w B.Ch. oraz jej oświadczenie, że w ramach służby w strukturach UB nie brała udziału w represjonowaniu innych osób, nie mają zdaniem organu wpływu na wynik sprawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosła S.M., która domagając się uchylenia tej decyzji oraz decyzji poprzedzającej z dnia [...]. zarzuciła naruszenie art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371) oraz naruszenie art. 77 kpa. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organ nie przesłuchał zgłoszonych przez skarżącą w dniu [...]. świadków na okoliczność, że podjęcie przez nią pracy w Urzędzie Bezpieczeństwa podyktowane było tym, że "jej ojciec P.O. który należał do opozycji p-ko ówczesnym rządom, mógł mając swoją córkę w UB wiedzieć o przedsięwzięciach tej władzy przeciwko opozycji". Nadto w skardze podniesiono, że "wbrew faktom historycznym i bez uzasadnienia stwierdzono w uzasadnieniu decyzji, że powojenna PSL- mikołajczykowska nie była organizacją niepodległościową". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi kwestionowana decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności. Pozbawienie skarżącej uprawnień kombatanckich nastąpiło na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit.a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371). Przepis ten stanowi, że uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944 - 1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służy Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Bezspornym jest, że skarżąca była zatrudniona w UB w charakterze maszynistki. Dla oceny uprawnień osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu kombatanta nie ma znaczenia kiedy i w jakich okolicznościach osoba ta znalazła się w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa, Służy Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, ani też jakie wykonywała tam zadania ( wyrok SN z dnia 29marca 1995 r. III ARN 6/95 - OSNP 1995/16/199). Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 15.II.1994 r. ( sygn. akt 15/93 - OTK 1994, cz. I, poz. 4) oraz w wyroku z dnia 15.IX.1999 r. ( sygn. akt K. 11/99 - OTK 1999, nr 6, poz. 116) podkreślił, że krąg osób objętych zakresem art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.a nie może być sprowadzony tylko do funkcjonariuszy, lecz dotyczy wszystkich osób związanych z tymi strukturami, jednostkami organizacyjnymi i stanowiskami, bez względu na to, jaki charakter miało zatrudnienie. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 21 października 2002 r. (PS 2/02 - ONSA 2003/2/42) stwierdził, że przepis art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ma zastosowanie także do osoby, która w latach 1944-1956 była zatrudniona w Urzędzie Bezpieczeństwa i nie pełniła w strukturach tego Urzędu służby lub funkcji. W przepisie tym mówi się o nie o osobach stosujących represje, lecz o strukturach, jednostkach lub stanowiskach związanych ze stosowaniem represji. Mając powyższe na uwadze podzielić należy stanowisko organu, że skarżącej nie przysługują uprawnienia wymienione w art. 21 cyt. ustawy jako, że objęta ona jest dyspozycją art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.a. Przepis art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy o kombatantach wskazuje, że przepisu ust. 2 pkt 4 lit.a nie stosuje się wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy. Sąd podziela pogląd organu, że skarżąca nie wykazała, aby w jej przypadku zachodziły warunki tzw. samooczyszczenia. Okoliczność podaną przez skarżącą, że podjęcie przez nią pracy w Urzędzie Bezpieczeństwa podyktowane było tym, że "jej ojciec P.O., który należał do opozycji p-ko ówczesnym rządom, mógł mając swoją córkę w UB wiedzieć o przedsięwzięciach tej władzy przeciwko opozycji" nie można uznać za wypełniającą dyspozycję przepisu art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy. W przepisie tym mowa o skierowaniu przez organizacje niepodległościowe lub zwerbowaniu przez te organizacje w celu udzielenia im pomocy. Organizacja PSL, do której jak twierdzi skarżąca należał jej ojciec nie może być uznana za organizację niepodległościową w rozumieniu ustawy o kombatantach, jak to słusznie podkreślił organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wobec czego skarga nie jest zasadna i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.