II SA/Kr 518/03
WyrokWSA w Krakowie2005-09-20
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Dorota Dąbek, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo dokonał aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących powierzchni działki, opierając się na nowym operacie pomiarowym, mimo istnienia rozbieżności z danymi zawartymi w księdze wieczystej i wcześniejszymi dokumentami scaleniowymi?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Brak było w aktach sprawy kluczowych dokumentów, takich jak zatwierdzony projekt scalenia gruntów, który określałby przebieg granic działki, co uniemożliwiło weryfikację zgodności z prawem przyjętych przez organy ustaleń.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku G. B. o zmianę danych ewidencyjnych dotyczących powierzchni jego działki, która według księgi wieczystej wynosiła 0.3400 ha, podczas gdy w ewidencji gruntów widniała powierzchnia 0.2900 ha. Starosta wprowadził zmianę, wpisując powierzchnię 0.3278 ha, opierając się na nowym operacie pomiarowym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucał błędy w pomiarach i rozbieżność granic, wskazując na wcześniejsze dokumenty scaleniowe i akty notarialne.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty. Orzeczono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski sprawozdawca Sędziowie : AWSA Dorota Dąbek WSA Halina Jakubiec Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005 r sprawy ze skargi G. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia 20 stycznia 2003 r Nr : [...] w przedmiocie zmian ewidencji gruntów I uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji , II orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane , III zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia 20 stycznia 2003r. znak [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] , po rozpatrzeniu odwołania G. B., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2002r. znak [...] orzekającą o wprowadzeniu zmiany w rejestrze ewidencji gruntów obrębu [...] gm. [...] w pozycji rejestrowej G.123 przez wpisanie co do działki [...] własności G. B. powierzchni 0.3278 ha, w miejsce powierzchni 0.2900 ha. W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego powołano przepisy art.7 "b’, art. 20 i art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne ( tj. Dz. U. 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późń.zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.
Wnioskiem z dnia [...] maja 2002r. G. B. zwrócił się do Starosty Powiatowego o uzgodnienie ewidencji gruntów co do powierzchni działki [...], objętej księgą wieczystą [...]z powierzchnią wymienioną w aktach notarialnych stanowiących podstawę założenie tej księgi, a wynoszącą 0.3400 ha. Podnosił, że w ewidencji gruntów działka ta ma 2900 m², a według jego pomiarów ma 31 arów.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2002r, opartą m.in. na przepisie par. 47 ust.3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 w sprawie ewidencji gruntów, orzekł o wprowadzeniu zmiany w rejestrze ewidencji gruntów obrębu [...]gm. [...]. Zmiana polegać ma na wykreśleniu w pozycji rejestrowej G.123 założonej dla G. B. jako właściciela nieruchomości objętej Kw [...]dotychczasowej powierzchni działki [...] oznaczonej jako 0.2900 ha ( RV- 0.1200 ha , BRV- 0.1700 ha), a wpisania powierzchni nowej 0.3278 ha ( RV-0.1522 ha i BRV-0.1756 ha).
Uzasadniając decyzję organu I instancji wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia stanowi operat pomiarowy przyjęty dnia 24.09.2002r. do państwowego zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego za numerem [...]. Zmiana jest następstwem nowego dokładniejszego pomiaru w granicach ewidencyjnych działki [...].
W odwołaniu od tej decyzji G. B. zarzucił, że decyzja opiera się na błędnie wykonanym pomiarze a niezgodność w ewidencji gruntów co do działki [...]objętej księgą wieczystą polega na rozbieżności co do powierzchni i granic. Podnosił, że sam pomierzył powierzchnię działki w granicach ogrodzenia trwałego i wynosi ona ok. 3334 m² .
Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dokonał dalszych ustaleń.
Umową notarialną z [...] .07.1984 r. Nr Rep.[...] H. i M. małż. L. sprzedali I. i B. małż. C., nieruchomość o pow. 34 arów, oznaczoną na mapie jako działka [...], położoną we wsi [...] dla której prowadzona była KW [...] . PBN w [...] .
Kolejną umową notarialną z dnia [...] .10. 1994 I. i B. małż. C., sprzedali G. B. tę nieruchomość opisaną w księdze wieczystej jako działka [...]o pow. 3.400 m ² , oznaczoną na mapie złożonej w aktach księgi wieczystej KW/[...]. Na podstawie tej umowy G. B. wpisany jest w/w księdze wieczystej jako właściciel tak oznaczonej nieruchomości.
W 1979 r. prowadzone było postępowanie scaleniowe części gruntów wsi [...], w które wchodzi m.in. działka [...], zatwierdzone decyzją scaleniową Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979r. Nr [...]. W rejestrach pomiarowo -klasyfikacyjnych przed podpisaniem decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, jak i sporządzonych po scaleniu, działka [...]wg ewidencji gruntów miała powierzchnię 0.3400 ha.
W roku 1993 wykonano modernizację ewidencji gruntów obrębu [...] gmina [...] , w wyniku której zmieniono ewidencyjnie powierzchnię działki [...], określając ją na 0.2900 ha.
W następstwie wniosku G. B. organ odwoławczy przeanalizował dokumentację modernizacji z 1993r. i ustalił, że " do obliczenia powierzchni działki Nr [...] przyjęto czołówki odmienne od czołówek przyjętych w scaleniu i wyznaczonych na gruncie. Przeprowadzony w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem G. B. pomiar wykazał, że powierzchnia działki [...] w jej granicach przyjętych do scalenia, zestabilizowanych trwale granicznikami betonowymi wynosi 0.3278 ha. Wynik tego pomiaru odzwierciedla dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu za numerem [...], sporządzona w postępowaniu przed organem I instancji.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, że pomiar był wykonany błędnie, organ odwoławczy zajął stanowisko, że dokumentacja jest wykonana prawidłowo, ponieważ wyniki pomiaru są zgodne z dokumentami scalania gruntów w odniesieniu do działki [...].Co do zawartego w odwołaniu zarzutu dotyczącego granic działki [...], organ odwoławczy wskazał na przepis § 36 "ust. 3" Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38 , poz. 454). W myśl tego przepisu, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów. Zdaniem organu sugestie odwołujące się, że przesunięto położenie znaków granicznych, mogą stanowić przedmiot postępowania o wznowienie znaków granicznych w trybie art. 39 ust.2 Ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne.
Ustalenia dokonane w postępowaniu odwoławczym dawały zdaniem organu odwoławczego podstawę do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji z dnia [...] listopada 2002r. złożył G. B., z wnioskiem o powołanie biegłego geodety celem usunięcia nieprawidłowości związanych z błędnymi zapisami w dokumentacji scaleniowej odnośnie prawnych " granic" i powierzchni jego nieruchomości. Skargę oparto na zarzucie naruszenia prawa. Nie wskazując naruszonych przepisów, skarżący w obszernej skardze, trzykrotnie uzupełnionej pismami z [...] .05.2003, [...] .08.2004, [...] .09.2005, podważał ustalenia zaskarżonej decyzji, że wykazana zaskarżoną decyzja powierzchnia, obliczona jest zgodnie z granicami działki przyjętymi do scalenia. Skarżący zarzucając organom brak poczynienia stosownych ustaleń w oparciu o wszystkie dostępne dokumenty geodezyjne, przeprowadził własną ich analizę, która doprowadziła go do wniosku, iż materiał geodezyjny odzwierciedla " systematyczne manipulacje przy prawnych granicach działki [...] od chwili jej powstania przy scaleniu, aż do tej pory". Wśród załączników skarżący przedkłada dokumenty, których nie zawierają akta postępowania np. kserokopię pierworysu mapy ewidencji gruntów z 1993r., czy powołuje się na nie wzięte pod uwagę istniejące opracowania geodezyjne np. operat [...] , czy [...], których akta nie zawierają. Generalne stanowisko skargi sprowadza się do tego, że " granice ze scalenia są częściowo nieujawnione" i prowadzi własną analizę co do wyjaśnienia przyczyn rozbieżności powierzchni. W skardze opisuje skarżący przebieg postępowania, treść zarzutów odwołania i składanych w trybie skargowym pism do Głównego Geodety Kraju, którego wskazań organy nie uwzględniły.
Zarzuca, że wskazany w zaskarżonej decyzji tryb postępowania o wznowienie znaków granicznych nic nie da, gdyż znaki te w dokumentacji geodezyjnej za rok 1993 zostały przesunięte . Podniesiono zarzut, że decydujące znaczenie przypisano operatowi [...], bez zebrania całokształtu materiału w tym operatu scaleniowego, oraz że odwołanie się w tym operacie do niezmienionych granic działek jest nieprawdziwe.
Wyjaśniając motywy złożenia wniosku, podkreślał skarżący, iż do 2002 r. przyjmował wyjaśnienia, że rzeczywista powierzchnia działki wynosi 2900 m², od której od 1997 r. naliczano podatek, jednakże wyniki postępowania w przedmiocie ustalenia przebiegu granic sąsiedniej działki [...], utwierdziły go w przekonaniu, że została powiększona o ok. 500 m².
Wskazywał też, że organy geodezyjne nie zawiadamiały sądu wieczystoksięgowego o zmianach w opisie nieruchomości.
W uzupełnieniu skargi, przedstawił skarżący także korespondencję prowadzoną z Wójtem Gminy, Starostą Skarżyskim już po wydaniu zaskarżonej decyzji z dnia 20 stycznia 2003r. Zarzucał także, że opracowanie geodezyjne przyjęte za podstawę decyzji sporządzone zostało z naruszeniem standardów technicznych oraz powoływał się na opis nieruchomości stanowiący podstawę do założenia księgi wieczystej dla działki [...].
W odpowiedzi na skargę [...] Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i podnosząc, że zarzuty skarżącego zmierzają do podważenia stanu prawnego nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerem działki [...] wynikającym z decyzji zatwierdzającej projekt scalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie przed tą datą nie zostało zakończone. Zgodnie zatem z przepisem art. 97 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr 153, poz. 1271 z póź. zm.), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.Nr 153, poz. 1270), stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem ( art. 1 § w ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz.U.Nr 153, poz.1269). Sprawując tę kontrolę, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dalej ustawa o p.s.a) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.
Kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem wskazuje, że skarga jest uzasadniona, aczkolwiek częściowo z przyczyn innych niż podniesione przez skarżącego na jej poparcie.
Skarżący domagał się w postępowaniu ewidencyjnym wprowadzenia w ewidencji gruntów zmian w następstwie których powierzchnia działki ewidencyjnej [...] w ewidencji gruntów odpowiadać będzie powierzchni tej działki opisanej w księdze wieczystej [...], założonej dla nieruchomości stanowiącej jego własność. Przyczyn rozbieżności pomiędzy powierzchnią dla działki [...] uwidocznioną w ewidencji gruntów, a powierzchnią uwidocznioną w opisie działki w księdze wieczystej upatrując skarżący w błędach pomiarowych i przesunięciu punktów wyznaczających granice działki.
Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie sprowadza się do zastępowania organów administracji publicznej, a zakres możliwych rozstrzygnięć sądu administracyjnego rozpoznającego skargę wyznaczają przepisy powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tego względu nie znajduje oparcia w przepisach prawa wymienione w skardze oczekiwanie, iż w postępowaniu sądowo-administracyjnym prowadzone będzie postępowanie dowodowe z udziałem biegłego geodety, czy też, że weryfikowane będzie postępowanie zakończone ostateczną decyzją scaleniową z 1979r.
Niemniej zarzuty skargi wymagają przybliżenia istoty postępowania ewidencyjnego, w którym zapadła zaskarżona decyzja.
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz.U. z 2000 r Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) przepisem art. 2 pkt 8 definiuje ewidencję gruntów i budynków ( kataster nieruchomości) - jako jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami.
Nośnikiem tych informacji, zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy jest operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Stosownie do przepisów art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, tzw. przedmiotowy zakres informacji w odniesieniu do gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie reguluje szczegółowo trybu i zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. W dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] , obowiązywało już ( od dnia 3 czerwca 2001) Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U Nr 38, poz. 454) zwane dalej Rozporządzeniem. Rozporządzenie to nakłada na starostę jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ( art. 22 ust. 1 ustawy) m.in. obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi ( § 44 pkt 2).
Zarazem Rozporządzenie to nie zna pojęcia " prostowania" danych ewidencyjnych, którym posługiwały się przepisy poprzednio obowiązującego Rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r w sprawie ewidencji gruntów ( Dz.U. Nr 158, poz. 813 z późn.zm.) a także przepisy - mającego zastosowanie w przypadkach określonych § 65 ust. 2 Rozporządzenia z 1996 r.- zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Mon. Polski Nr 11, poz. 48 z późn.zm).
Przepisy powołanego Rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, regulując zasady prowadzenia ewidencji i wymiany danych ewidencyjnych, posługują się kategorią " aktualizacji" operatu ewidencyjnego, która polega (§ 45 ust.1 ) na wprowadzeniu udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W pojęciu " aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków, mieści się zatem także usuwanie ( prostowanie), błędnych czy mylnych wpisów do bazy danych ewidencyjnych. Z przepisu § 84 Rozporządzenia wynika, że określone zasady, aktualizacji ewidencji przez wymianę danych mają zastosowanie także do operatów ewidencyjnych założonych i prowadzonych przed jego wejściem w życie, w takim zakresie w jakim umożliwia tę aktualizację, system informatyczny obsługujący bazę danych ewidencji.
Przepis § 46 ust. 1 przewiduje, że aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów podlega aktualizacji z urzędu lub na wniosek. W wypadku gdy aktualizacja wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy. W myśl tego przepisu osoby zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne i kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Do dokumentów stanowiących podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji rozporządzenie zalicza m.in. (§ 46 ust.2 pkt 2) opracowania geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych. Elementy wykazu zmian ewidencyjnych określa przepis § 46 ust.3.
Wprawdzie organy obu instancji wskazały, iż podstawę wprowadzonej zmiany w ewidencji gruntów co do powierzchni działki [...] stanowi przyjęty do zasobu w dniu 24.09.2002. za Nr [...] operat pomiarowy to jego wykonanie i przyjęcie do zasobu ( oznaczające zgodność ze standardami) nie jest jednoznaczne z zadośćuczynienia nałożonemu przepisami art. 7 i 77 kpa obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego - o czym niżej.
W tym miejscu należy wskazać na relację między informacjami zawartymi w operacie ewidencji gruntów dotyczącymi m.in. obszaru i granic działek ewidencyjnych, a danymi zawartymi w księdze wieczystej założonej dla nieruchomości składającej się z działki ( działek) ewidencyjnych.
Oznaczenie nieruchomości, w tym jej obszar i granice oznaczone na mapie i opisie nieruchomości, są elementem oznaczenia nieruchomości zawartym w dziale I-O księgi wieczystej, stosownie do przepisu art. 25 ust. pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece ( tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 1214, poz. 1361z późn.zm.) oraz paragrafu 28 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz. U. Nr 102, poz. 1122). Identyczną regulację zawierają postanowienia §§ 15,16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 20 sierpnia 2003r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym (Dz.U.Nr 162, poz. 1575). Powszechnie jest przyjęte w orzecznictwie Sądu Najwyższego ( por.np. wyrok SN z 24.11.1997 II CKU 110/97 Prok.I.Pr.1998/28 jak i w piśmiennictwie ( por. St. Rudzicki, Komentarz do ustawy księgach wieczystych i hipotece, Wyd.III 2000 r. str. 36 wraz z powołanym orzecznictwem ), że elementy oznaczenia nieruchomości nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa (art.3), ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych ( art. 5) statuowanymi tą ustawą. Przeciwnie podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej zgodnie z art. 26 ust. 1 powołanej ustawy są dane z ewidencji gruntów i budynków katastru nieruchomości. Przepis art. 27 tej ustawy przewiduje tryb postępowania w przedmiocie sprostowania oznaczenia nieruchomości przed sądem prowadzącym księgę wieczystą, w wypadku stwierdzenia niezgodności danych z ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, na wniosek właściciela, wieczystego użytkownika lub z urzędu - na skutek zawiadomienia właściwej państwowej jednostki organizacyjnej prowadzącej ewidencję gruntów i budynków.
Jak z powyższego wynika znajdujące się w ewidencji gruntów mapa i opis nieruchomości stanowią podstawę jej oznaczenia w księdze wieczystej . Skoro elementy oznaczenia nieruchomości nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa, ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, opis tej samej nieruchomości może ulegać zmianom w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków.
Kwestionując zatem zaskarżoną decyzję, przyjmującą, iż działka ewid. [...]ma powierzchnię 0.3278 ha. zmierza skarżący do podważenia danych ewidencji gruntów, które służyć mogą do zmiany opisu jego nieruchomości w księdze wieczystej [...]. Bezspornym pozostaje, iż skarżący jest chronologicznie trzecim od postępowania scaleniowego przeprowadzonego w 1979r., właścicielem wpisanym w tej samej księdze wieczystej [...] obejmującej działkę [...] o powierzchni - według opisu w księdze -3400 m².
Trzeba tu wskazać, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r Nr [...] zatwierdzająca projekt scalenia gruntów wsi [...] i granic [...] oparta była na przepisach obowiązującej wówczas ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów ( Dz. U. Nr 3 , poz. 13 z późn.zm.). Zgodnie z przepisem art. 16 ust.1 decyzja o zatwierdzeniu projektu scalania lub wymiany gruntów stanowiła tytuł do ujawnienia nowego stanu własności w księgach wieczystych. Zatwierdzony decyzją projekt scalenia stanowił zatem dokument geodezyjny dający podstawę do oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej przy ujawnieniu nowego stanu własności będącego wynikiem scalenia.
W czasie wydania tej decyzji ( do. 30 czerwca 1989r.) obowiązywały przepisy dekretu z 13 września 1946 r. o rozgraniczeniu nieruchomości ( Dz.U.Nr 53, poz. 298 ze zm.). W świetle przepisów powołanej ustawy z 26 stycznia 1968 o scalaniu i wymianie gruntów, oraz art. 2 ust. 2 pkt 3 dekretu z dnia 13 września 1946r. , decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia oparta na ustawie z 18 stycznia 1968r. określająca przebieg granic nieruchomości scalonych na zatwierdzonym projekcie nie była równoważna z rozgraniczeniem. Postępowanie rozgraniczeniowe mogło być bowiem przeprowadzone z urzędu przy przeprowadzaniu scaleń lub parcelacji nieruchomości i w związku z przebudową ustroju wolnego ( art. 2 ust.2 pkt 2 ). Oznacza to, że decyzja o scaleniu ( zatwierdzająca projekt scalenia) mogła stanowić podstawę ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności nieruchomości i jej opisu, lecz tylko w przypadku wydania w odrębnym postępowaniu decyzji rozgraniczającej scalone grunty, granica ta miała charakter granicy określonej według stanu rozgraniczonych nieruchomości, Potwierdza to przepis § 10 w zw. z § 35 obowiązującego wówczas załącznika do zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 26 lutego 1969 w sprawie ewidencji gruntów ( Mon. Pol. Nr 11, poz.98 z późn.zm.).
Dopiero przepis art. 35 ust. 3 obowiązującej od 1 lipca 1989 r. ustawy z dnia 17 maja 1989 Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (tj. Dz.U.z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm. ) stanowi, że decyzja o scaleniu gruntów wydana w postępowaniu scaleniowym w trybie określonym w ust.1, zastępuje decyzję o rozgraniczeniu. Z mocy art. 55 tej ustawy, skutek ten odnosił się do decyzji scaleniowych wydanych po dniu 1 lipca 1989 r. na podstawie obowiązującej od 6 kwietnia 1982r. nowej ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scalaniu i wymianie gruntów(Dz.U.Nr 11 poz. 80 z późn.zm.).
Akta postępowania administracyjnego nie zwierają decyzji rozgraniczającej grunty scalone decyzją Wojewody [...] z dnia z dnia [...] grudnia 1979 zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi [...]. Nieuzasadnione jest zatem stanowisko skarżącego, że następstwem tej decyzji było rozgraniczenie działki [...]od nieruchomości sąsiednich, ale jej opis na projekcie scalenia stanowił podstawę do oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej . Z tych przyczyn zarzuty skupiające się na dokumentacji poprzedzającej scalenie nie mają doniosłości prawnej dla niniejszej sprawy.
Słusznie natomiast skarga podnosi niedostatki w zebraniu innego materiału dowodowego.
Przyjęty do zasobu w dniu [...] .09.2002 na Nr [...] operat, na którym oparto zaskarżoną decyzję ogólnikowo odwołuje się w zakresie "sposobu ustalenia granic" do " granic z ewidencji gruntów gdyż prawne nie były ustalone " oraz do sporządzenia mapy tego operatu " na podstawie operatu ewidencji gruntów oraz pomiaru uzupełniającego".
Akta sprawy nie zwierają, a w każdym razie organy nie wskazały zatwierdzonego decyzją o scaleniu z [...] grudnia 1979 r. projektu scalenia, lokalizującego i opisującego działkę [...] oraz obszar scalania, w którym była położona. Nie jest też ustalone, kiedy dokładnie ewidencyjnie z działki [...] powstały działki [...] i [...] , przy czym ta ostatnia niewątpliwie decyzją scaleniową weszła w obszar gruntów Spółdzielni Kółek Rolniczych w [...].
Brak jest w aktach sprawy opisu i mapy stanowiącej podstawę do oznaczenia w księdze wieczystej [...] nieruchomości stanowiącej działkę [...]. Dane opisowo-kartograficzne ewidencji gruntów w oparciu, o które sporządzono opis i mapę działki [...] do założenia księgi wieczystej, winny stanowić punkt odniesienia dla opracowania dokumentacji geodezyjnej z celu jednoznacznego ustalenia czy obecna konfiguracja działki [...] pokrywa się z danymi w księdze wieczystej, a różnica ewidencyjna powierzchni jest następstwem dokładności pomiarów w tych samych granicach ewidencyjnych, czy też obecny przebieg granic ewidencyjnych jest odmienny od ujawnionego w opisie nieruchomości w księdze wieczystej. Jeśli zostanie wykazane, że w postępowaniu scaleniowym z 1979 r. sporządzono przyjętą do zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentację geodezyjną obrazującą przebieg granic działki ewidencyjnej [...] to wówczas zasadne może być powołanie przepisu § 36 pkt 3 Rozporządzenia z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Dotychczasowy stan akt postępowania administracyjnego mimo ich objętości, nie pozwala na weryfikację ustaleń zaskarżonej decyzji pod kątem ich zgodności z zebranym materiałem dowodowym . Ponownie rozpoznając sprawę w celu sprostania wymogom przepisu art. 107 § 3 kpa, wskaże organ w sposób nadający się do identyfikacji ( np. nr karty akt, opis dokumentu) dowody, na których się oparł.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak punkcie I - szym sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.). Mając na uwadze treść uchylonych decyzji orzeczono jak punkcie II-gim sentencji na podstawie art. 152 powołanej ustawy. Orzeczenie o kosztach oparto na przepisie art. 200.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło