VI SA/Wa 709/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie : Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Asesor WSA Andrzej Wieczorek Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005r. sprawy ze skargi F. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] stycznia 2005r. 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu W dniu [...] października 2004r. Komendant Wojewódzki Policji w B. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia F.T. pozwolenia na broń palną myśliwską, z uwagi na orzeczenie Sądu Rejonowego w W. sygn. akt [...] uznające stronę winnym popełnienia czynu określonego w art. 228 § 3 kk, tj., że w okresie od[...] listopada do [...] listopada 1999r., jako funkcjonariusz publiczny - policjant zatrudniony w Komendzie Powiatowej Policji w C. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej po uprzednim zabezpieczeniu w związku z wykonywanymi czynnościami służbowymi, samochodu osobowego marki [...], usunął sporządzony w dniu [...] listopada 1999r. dokument, którym nie miał prawa rozporządzać (przestępstwo przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego). Za powyższy czyn F. T. został skazany na karę 2 lat pozbawienia wolności, której wykonanie zawieszono na okres próby 4 lat, 3 lata zakazu wykonywania zawodu policjanta oraz karę grzywny. Powyższy wyrok jest prawomocny. Organ I instancji uznał, iż do F. T. ma zastosowanie przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, który stanowi, iż właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust 1 pkt 6, tj. co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W dniu [...] stycznia 2005r. wydał więc decyzję cofającą F. T. pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż chociaż popełnione przez stronę przestępstwo nie zostało wprost wymienione w art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy (katalog przestępstw nie jest zamknięty), to wolą ustawodawcy organy Policji właściwe w sprawach pozwoleń na broń mogą również uznać innego rodzaju przestępstwa popełnione przez wnioskodawcę, jako rodzące uzasadnioną obawę, o której mowa w tym przepisie. Od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. F.T. złożył odwołanie, opisując w nim przebieg służby w organach Policji. Wskazał, że prawdą jest, iż został skazany prawomocnym wyrokiem przez sąd, jednak zdarzenie to jest - jego zdaniem - pomówieniem. Uważa, iż niesłusznie został skazany za czyn, którego nie popełnił. Poinformował, iż wniósł skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Ponadto dodał, iż szanuje prawo i je przestrzega. Posiada nienaganną opinię służbową oraz w miejscu zamieszkania. Decyzją z dnia [...] marca 2005r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu wskazał, iż przedstawionej w odwołaniu wersji strony co do okoliczności zdarzenia związanego z wykonywaniem przez niego czynności służbowych, nie uznał za wiarygodną sąd, bowiem wydał wyrok skazujący ją na karę pozbawienia wolności, zakaz wykonywania zawodu policjanta oraz karę grzywny. Wyrok ten jest prawomocny, a zatem organy Policji, rozstrzygając w przedmiocie cofnięcia F. T. pozwolenia na broń, są zobowiązane wyrok sądu uwzględnić. Potwierdził, że przestępstwo, za które strona została skazana, nie jest wymienione w katalogu przestępstw, o którym mowa w art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Ponieważ katalog ten nie jest zamknięty, organy Policji biorą pod uwagę także inne rodzaje przestępstw, za które osoby posiadające pozwolenie na broń bądź zostały skazane, bądź o popełnienie, którego toczy się przeciwko nim postępowanie karne. Organy Policji stoją na stanowisku, iż nawet jeśli osoba posiadająca pozwolenie nie popełniła przestępstwa przykładowo wymienionego w cyt. art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy, to sam fakt skazania prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego za przestępstwo inne, rodzi uzasadnioną obawę, o której mowa w tym przepisie, bowiem naruszenie porządku prawnego nie daje gwarancji, iż osoba ta będzie przestrzegała przepisów ustawy o broni i amunicji, a w szczególności dotyczących bezpiecznego jej posiadania i używania. F.T.jako funkcjonariusz publiczny powinien szczególnie przestrzegać prawa, tymczasem został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa. Prawo do posiadania broni jest prawem szczególnym, bowiem dostęp do niego jest reglamentowany przepisami ustawy o broni i amunicji. Winna je zatem posiadać osoba o nieskazitelnej opinii. Popełnienie przestępstwa takiej opinii nie potwierdza, nawet jeśli w miejscu zamieszkania osoba taka jest postrzegana pozytywnie. W takich przypadkach, organy Policji bezwzględnie cofają pozwolenia na broń, bowiem dyspozycja art. l8 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. l5 ust. l pkt 6 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, a zatem spełnienie wymienionych w niej przesłanek determinuje sposób zakończenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. F. T. jest w świetle prawa osobą karaną za popełnienie przestępstwa w czasie, kiedy był policjantem i w związku z pełnioną służbą. Opinia publiczna postrzega policjantów "jako stróży prawa" i tak ich potocznie nazywa, bowiem są oni ustawowo zobowiązani do egzekwowania prawa i ścigania sprawców jego naruszenia. Tymczasem F. T. sam popełnił przestępstwo. F. T. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej zmianę. W uzasadnieniu skargi przedstawił zakres swoich obowiązków służbowych, a także wskazał na posiadane specjalistyczne przeszkolenie w zakresie posługiwania się bronią palną bojową (instruktor wyszkolenia strzeleckiego, sędzia i instruktor strzelectwa myśliwskiego). Potwierdził fakt skazania go prawomocnym wyrokiem sądu karnego podając jednocześnie, iż będąc niesłusznie skazanym złożył skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a także zawiadomienie o przestępstwie do Prokuratury Okręgowej w T. w sprawie niesłusznego skazania. Podkreślił, że przez cały okres służby w policji posiadał bardzo dobrą opinie, ma także nienaganną opinię w miejscu zamieszkania oraz kolegów myśliwych. Jako policjant nie naruszył zasad etyki zawodowej i w jego ocenie daje rękojmię należytego przestrzegania prawa. Poinformował ponadto, że dostarczył orzeczenie lekarskie i psychologiczne stwierdzające, iż może dysponować bronią oraz, że ma zgodne z przepisami prawa warunki do przechowywania broni. Podniósł, iż organ nie sprecyzował o jaką obawę z jego strony chodzi, zaś jego zdaniem skazujący wyrok nie dyskwalifikuje go jako posiadacza broni, bowiem art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ma charakter fakultatywny. Wskazał, że myślistwo jest jego pasją i jedynym hobby. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację. Stwierdził, iż wbrew twierdzeniom skarżącego przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ma charakter wiążący, zaś wniesienie skargi do Trybunału Praw Człowieka oraz do Prokuratury na skazujące orzeczenie nie ma wpływu na jego stanowisko. Sądowy tok instancji został zakończony i w świetle prawa skazany jest osobą karaną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności do rodzaju tych naruszeń. Mając powyższe przesłanki na uwadze w ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji. (Dz.U. z 2004r. nr 52 poz. 525). Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy wskazuje, tak jak to przyjęły organy obu instancji, iż jest to przepis mający charakter obligatoryjny, stanowiący podstawę do wydania tzw. decyzji związanej (pozbawionej uznaniowości). Zdaniem Sądu, mając na uwadze przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 w/w ustawy, należy jednak przyjąć, iż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, mają w pewnym zakresie charakter zbliżony do tzw. decyzji uznaniowej, albowiem w powołanym przepisie ustawodawca posługuje się zwrotami nieostrymi (niedookreślonymi) przy opisie stanu faktycznego uzasadniającego działanie organu (vide: zwrot "interes bezpieczeństwa lub porządku publicznego"). Takie sformułowanie przez ustawodawcę treści przepisu art. 15 ust.1 pkt 6 w/w ustawy nie oznacza dowolności organów policji. Przede wszystkim organ nie może naruszać praw podmiotowych stron postępowania wynikających z innych przepisów prawa. Każda ustawa, w tym i przedmiotowa, są wydane bowiem dla osiągnięcia pewnych celów, a więc organ może stosować przepisy tylko i wyłącznie dla osiągnięcia tychże celów. Użycie przez prawodawcę tzw. wyrażeń nieostrych zobowiązuje sąd do rozważenia, czy dokonana przez organ administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, uznać należy, iż organy obu instancji nie zbadały w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności niniejszej sprawy. Niesporne jest, że F. T. został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i prawomocnie skazany na karę 2 lat pozbawienia wolności zawieszonej na 4 letni okres próby oraz zakaz wykonywania zawodu policjanta na okres 3 lat. Organy Policji były związane prawomocnym orzeczeniem sądu i ani wniesienie skargi do Trybunału Praw Człowieka ani złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa nie zmienia faktu, iż skarżący jest skazany prawomocnym wyrokiem sądu. W aktach sprawy znajdują się jednak także inne dowody dotyczące cech osobowych skarżącego i dowody te, w ocenie sądu – przez organy obu instancji nie zostały dość wnikliwie rozpatrzone i omówione w uzasadnieniu decyzji. Organy nie odniosły się do opinii przedłożonych przez skarżącego, posiadanych przez niego uprawnień instruktora i sędziego strzelectwa. Prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym również prawa europejskiego. Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zasadne są, w ocenie Sądu, poglądy według których w warunkach ustawowej reglamentacji wydawania pozwolenia na broń palną podyktowanej względami bezpieczeństwa i porządku publicznego organy Policji nie mogą dowolnie interpretować przepisów aktów normatywnych regulujących omawianą materię. Art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy nakazuje uprawnionym organom cofnąć pozwolenie na broń, gdy istnieje uzasadniona obawa, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Obawa ta jednak musi być realna, wynikać z rzeczywistych przesłanek. W ocenie Sądu fakt popełnienia przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów nie wystarcza do uznania, iż taka obawa, o jakiej mowa w powyższym przepisie jest uzasadniona. Gdyby celem ustawodawcy było cofanie pozwolenie na broń palną w każdym przypadku skazania osoby uprawnionej prawomocnym orzeczeniem sądu to zapewne taki zapis znalazłby się w ustawie. Tymczasem ustawa stanowi o istnieniu uzasadnionej obawy niewłaściwego użycia broni. Nie mogą więc organy stosować prostego przedłożenia, że każda osoba skazana winna mieć cofnięte pozwolenia na broń. Skazanie za określone przestępstwo nie może świadczyć wprost o tym, że osoba taka nie będzie przestrzegała przepisów ustawy o broni i amunicji. Każdą sprawę należy rozpoznawać indywidualnie z uwzględnieniem całokształtu okoliczności. Istotne jest w jaki sposób skarżący posługiwał się bronią czy zagrażał zdrowiu lub życiu innych osób a zatem czy całokształtem swojego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. W tym zakresie organy obu instancji nie poczyniły żadnych ustaleń. Mając rację organy, iż od skarżącego jako funkcjonariusza policji można i należy oczekiwać nienagannej postawy zarówno służbowej jak i osobistej. W ocenie Sądu należy jednak oprócz uwzględnienia wyroku skazującego dokonać analizy opinii przedłożonych przez niego, w tym przede wszystkim opinii służbowej, jak również wystawionej przez władze łowieckie. Dopiero analiza i ocena całego materiału dowodowego pozwolą organowi na podjecie decyzji realizującej przesłankę wskazaną w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Mając powyższe względy na uwadze uznać należy, że zaskarżone decyzje zapadły z naruszeniem prawa materialnego art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a także prawa procesowego, gdyż organy nie wyjaśniły sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji orzeczenia. W przedmiocie wykonalności zaskarżonych decyzji Sąd orzekł na zasadzie art. 152 p.p.s.a.