I SA/Wa 1543/04

WyrokWSA w Warszawie2005-09-20

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Daniela Kozłowska, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym przysługuje matce, jeśli dziecko ukończyło 16. rok życia, mimo że od urodzenia jest niepełnosprawne i wymaga stałej opieki?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad dzieckiem przysługuje wyłącznie w odniesieniu do dziecka, które nie ukończyło 16. roku życia i legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje przyznania tego świadczenia z tytułu opieki nad pełnoletnią osobą niepełnosprawną, nawet jeśli niepełnosprawność ta istnieje od urodzenia.
Stan faktyczny
H. F. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad córką A. F. Skarżąca twierdziła, że spełnia kryteria, ponieważ córka jest niepełnosprawna od urodzenia i wymaga stałej opieki, mimo ukończenia 16. roku życia. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że ustawa dotyczy opieki nad dziećmi do 16. roku życia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005 r. sprawy ze skargi H. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. I SA /Wa 1543/04 U z a s a d n i e n i e Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...], o odmowie przyznania H. F. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przedstawiło następujący stan sprawy. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] w decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. stwierdził, że H. F. jest niezdolna do pracy z powodu wieku ([...] lata) w związku z tym nie zachodzą okoliczności rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym. Nie zostały spełnione przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). H. F. nie zgadza się z tym stanowiskiem i twierdzi, że spełnia wszystkie kryteria uprawniającego do przyznania świadczenia. Zrezygnowała z pracy 41 lat temu, gdyż musiała zapewnić opiekę córce A. F. Ustawa nie zawiera ograniczeń odnośnie wieku. Z akt sprawy wynika, że A. F. ur. w [...] r. ma orzeczone trwałe inwalidztwo (orzeczenie z dnia [...] września 1982 r.) i wymaga opieki drugiej osoby. Po rozpoznaniu odwołania H. F. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z powyższej definicji wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu opieki nad dzieckiem a nie z tytułu opieki nad osobą dorosłą. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ppkt 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych dziecko niepełnosprawne to dziecko w wieku do ukończenia 16 roku życia legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności. A. F., córka H. F., urodziła się w [...] r., ma obecnie [...] lata i nie ma podstaw do przyznania z tytułu opieki nad nią świdczenia pielęgnacyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. F. podniosła, że A. F. jest osobą niepełnosprawną od urodzenia i mimo, iż jest osobą dorosłą nie może zaspokajać swoich potrzeb samodzielnie. Stan zdrowia A. F. dokumentuje orzeczenia Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 1982 r. Inwalidztwo istnieje od dzieciństwa. Ustawodawca rozróżnia dzieci niepełnosprawne do 16 roku życia i dzieci starsze powyżej tego wieku o znacznym stopniu niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w uzasadnieniu decyzji przytacza tylko fragment art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tymczasem w sprawie ma zastosowanie druga część tego artykułu dotycząca dzieci starszych, legitymujących się znacznym stopniem niepełnosprawności. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko przedstawione w decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie mogła być uwzględniona, bowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.) albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Równocześnie art. 3 pkt 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustanawia ustawową definicję niepełnosprawnego dziecka, którym jest dziecko w wieku do ukończenia 16 roku życia legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Ustawa rozróżnia niepełnosprawne dziecko i pełnoletnią osobę niepełnosprawną, którą jest osoba pełnoletnia, legitymująca się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, a także osoba, która ukończyła 75 lat (art. 3 pkt 15 ustawy). Nie budzi wątpliwości, że art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ma zastosowanie do dziecka niepełnosprawnego, o jakim mowa w art. 3 pkt 9 ustawy. Z powyższych regulacji wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w warunkach określonych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a równocześnie dziecko nie ukończyło 16 roku życia i legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Warunkiem koniecznym przyznania omawianego świadczenia jest także ustalenie, że matka lub ojciec, opiekun faktyczny albo opiekun prawny dziecka rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tzn. legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. W razie niespełnienia którejkolwiek z przedstawionych przesłanek zachodzi podstawa do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W niniejszej sprawie nie ma podstaw do uznania, że z tytułu niepełnosprawności pełnoletniej córki i niepozostawania skarżącej w zatrudnieniu przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Artykuł 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie odnosi się do dzieci powyżej 16 roku życia. Wbrew twierdzeniu skarżącej druga część tego przepisu również mówi o niepełnosprawnych dzieciach do 16 roku życia i odnosi się do dokumentu potwierdzającego niepełnosprawność dziecka. Według tego przepisu dokumentami potwierdzającymi niepełnosprawność jest orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) albo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, które jak wynika z tego przepisu nie musi zawierać wskazań. W żadnym razie z tego przepisu nie wynika, że druga jego część dotyczy dzieci starszych, powyżej 16 roku życia i nie ma tu znaczenia powołana przez skarżącą interpretacja tego przepisu przedstawiona w piśmie codziennym. Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło