I OSK 401/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-02-01
Skład orzekający: Janina Antosiewicz, Małgorzata Borowiec, Małgorzata Pocztarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ Inspekcji Transportu Drogowego ma uprawnienia do klasyfikacji materiału niebezpiecznego w ramach kontroli przewozu drogowego, a jeśli nie, to czy brak takiego uprawnienia wpływa na prawidłowość ustaleń faktycznych i nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organy. Kluczowe było niewystarczające wyjaśnienie przez organy administracji, czy przewożony towar był ropą naftową surową, czy stabilizowaną, co miało decydujące znaczenie dla ustalenia, czy był to materiał niebezpieczny i czy zasadnie nałożono karę. Sąd podkreślił, że nawet jeśli pogląd WSA o braku uprawnień inspektorów do klasyfikacji byłby wadliwy, to nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż przyczyną uchylenia decyzji było naruszenie procedury administracyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę J. S. za naruszenie przepisów dotyczących przewozu towarów niebezpiecznych (ropa naftowa UN 1267). Organy Inspekcji Transportu Drogowego stwierdziły szereg uchybień, w tym brak wymaganych świadectw dopuszczenia pojazdów, nieprawidłowy dokument przewozowy, brak oznakowania i instrukcji bezpieczeństwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, wskazując na brak wystarczających dowodów na to, że przewożony towar był ropą naftową surową, a nie stabilizowaną, co podważało zasadność nałożenia kary. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł skargę kasacyjną, kwestionując uprawnienia inspektorów do klasyfikacji towarów i zarzucając sądowi błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Janina Antosiewicz Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec Małgorzata Pocztarek (spr.) Protokolant Justyna Nawrocka po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 173/05 w sprawie ze skargi J. S. na pkt 2 decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 września 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 173/05 po rozpoznaniu skargi J. S. na pkt 2 decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] w części dotyczącej kary pieniężnej w wysokości 14 850 zł oraz stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia [...], nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. S. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 92 ust. 1 pkt 1 i 5 oraz Lp. 1.6.1.1., 1.6.1.4, 1.6.1.6, 1.6.1.8, 1.6.2.3, załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), przepisów 5.3.2.1, 5.4.0, 5.4.1, 8.1.2.1 (a), (b), 8.1.2.2 (a), 8.2.1.1 umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz.U. z 2002 r. Nr 194, poz. 1629 ze zm.) uchylił decyzję organu I instancji w zakresie kary w kwocie 150 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez stosowania nalepek ostrzegawczych i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że organ I instancji ustalił, iż w dniu 9 października 2003 r. o godzinie 12:47, w Rzeszowie przy ulicy [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy złożony z ciągnika siodłowego marki MAN o nr rej. [...] oraz naczepy-cysterny marki GUESENS nr rej. [...], kierowany przez M. O. Pojazdem tym wykonywany był transport drogowy przez przedsiębiorcę J. S., na postawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w oparciu o przepis art. 103 ustawy o transporcie drogowym.
Organ wskazał, że podczas przeprowadzania kontroli, kierowca nie posiadał wymaganej przy przewozie ADR-owskim dokumentacji, a pojazd nie był oznakowany w sposób właściwy dla przewozu ładunków niebezpiecznych.
Ponadto inspektorzy uznali, że kontrolowaną jednostką transportową przewożony był ładunek zaliczany, w myśl europejskiej umowy ADR do listy towarów niebezpiecznych – ropa naftowa surowa o numerze rozpoznawczym UN 1267. Podczas przeprowadzanych czynności kontrolnych, kierowca pojazdu, okazał dokument – dowód wydania-odbioru przewożonego ładunku określonego w nim jako ropa naftowa stabilizowana o ciężarze właściwym g= 0,835 KG/1 w ilości 24 900 kg (ładunek został zakwalifikowany w czasie przeprowadzonych czynności kontrolnych jako UN 1267 – ropa naftowa surowa).
Organ stwierdził, że pojazd członowy złożony z ciągnika siodłowego marki MAN o nr rej. [...] oraz naczepy-cysterny marki GEUSENS nr rej. [...], przewozi towar niebezpieczny jednostką transportową składającą się z pojazdów, nieposiadających ważnych świadectw dopuszczenia do przewożonego faktycznie towaru klasy 3 – UN 1267. Kierowca przedstawił kontrolującemu dwa świadectwa dopuszczenia pojazdów do przewozu materiałów niebezpiecznych: świadectwo nr TDT/03-924/02 wystawione na ciągnik siodłowy marki MAN 19.463 FLT nr rej. [...] dopuszczające pojazd do przewozu drogowego wyłącznie towarów klasy 9. Ważność okazanego świadectwa wygasła dnia 2 października 2003 r. oraz świadectwo nr TDT/03-459/03 wystawione dla naczepy-cysterny marki GEUSENS GS A 22 nr rej. [...] z dopuszczeniem do przewozu jedynie materiałów klasy 9, konkretnie określonych jako UN 3257, III, materiał ciekły o podwyższonej temperaturze, i.n.o.
Oba kontrolowane pojazdy posiadają oznaczenie pojazdu AT zgodnie z 9.1.1.2 oraz 9.1.2 ADR, czyli przewożone nimi mogą być jedynie towary niebezpieczne dopuszczone do przewozu pojazdami z tym oznaczeniem (AT) – określonymi w kolumnie 14 tabeli 3.2.
W toku postępowania administracyjnego organ ustalił, że pojazdy przewożące w dniu kontroli ładunek w postaci towaru niebezpiecznego określonego w dowodzie wydania jako ropa naftowa stabilizowana (w rzeczywistości jest to UN 1267), muszą spełniać wymogi pojazdów FL zgodnie z zapisami w kolumnie 14 tabeli 3.2. i posiadać świadectwa dopuszczenia dla pojazdów FL zgodnie z 9.1.2.2 ADR.
Organ stwierdził, że przeprowadzone czynności kontrolne oraz postępowanie wyjaśniające przeprowadzone na podstawie ustaleń poczynionych w trakcie ww. kontroli, jak również konsultacja z ekspertami z dziedziny transportu towarów niebezpiecznych potwierdziły fakt przewozu ropy naftowej surowej w zatrzymanej cysternie, w związku z czym uznał, że doszło do naruszenia przepisów regulujących zasady przewozu drogowego towarów niebezpiecznych. Wskazał, że zgodnie z przepisami 8.1.2.2 (a), 9.1.2 – umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR); art. 9 – ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz.U. Nr 199, poz. 1671) wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez wymaganego świadectwa dopuszczenia pojazdu do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych stanowi naruszenie przepisu art. 92 ust. 1 pkt 2 i pkt 6, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz Lp. 1.6.1.8. załącznika do tej ustawy. W wyniku stwierdzonego naruszenia, na skarżącego, w związku z brakiem dwóch świadectw dopuszczenia pojazdów do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych, nałożona została kara pieniężna, w wysokości 12 000 zł.
Organ podniósł, że kierowca kontrolowanego pojazdu okazał jedynie dowód wydania-odbioru ropy naftowej stabilizowanej wystawiony i przekazany odbierającemu ładunek przez Ośrodek Kopalń Ustrzyki Dolne – Kopalnia Grabownica, obejmujący towar zatankowany przez Kopalnię do przedmiotowej cysterny. Okazany dokument zdaniem organu nie spełnia wymogów ADR-owskiego dokumentu przewozowego, określonych pod 5.4.1 ADR, w związku z czym nie stanowi on dokumentu przewozowego w myśl przepisów dotyczących przewozu towarów niebezpiecznych, wymaganego przy przewozie rzeczonego towaru o numerze UN 1267. Organ stwierdził zatem naruszenie przepisu 8.1.2.1 (a) umowy ADR polegające na wykonywaniu przez przewoźnika przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez wymaganego dokumentu przewozowego i na podstawie art. 92 ust 1 pkt 2 i pkt 6, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz na podstawie Lp. 1.6.1.1. załącznika do tej ustawy nałożył karę pieniężną w wysokości 2 000 zł, za nieokazanie przez kierowcę, podczas wykonywanego przewozu towaru niebezpiecznego, wymaganego dokumentu przewozowego.
Ponadto organ stwierdził, że pojazd nie był oznakowany wymaganymi tablicami ostrzegawczymi barwy pomarańczowej stosownie do wymogów przepisu 5.3.2.1.1 umowy europejskiej ADR. Naruszenie powołanego przepisu, na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz na podstawie Lp. 1.6.2.3. załącznika do tej ustawy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 700 zł.
Stwierdził także, że kierowca pojazdu w trakcie wykonywania przewozu towaru niebezpiecznego UN 1267 ropa naftowa surowa, nie był wyposażony w odpowiadające przewożonemu towarowi, wymagane przepisami ADR pisemne instrukcje bezpieczeństwa, co stanowi naruszenie przepisu 8.1.2.1 (b) ADR, w związku z czym na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 i pkt 6, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz na podstawie Lp.1.6.1.6. załącznika do tej ustawy, nałożono karę pieniężną w wysokości 200 zł.
Organ ustalił, że wykonywano przewóz drogowy towarów niebezpiecznych bez stosowania nalepek ostrzegawczych 5.3.1.4; 3.2.1 tab. A kol. (5) (6) umowa europejska dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), co stanowiło naruszenie przepisów art. 92 ust. 1 pkt 6, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz na podstawie Lp. 1.6.4.5. załącznika do tej ustawy. Za powyższe naruszenie przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 50 zł za każdą wymaganą nalepkę tj. 3 x 50 zł = 150 zł.
Suma nałożonych decyzją organu I instancji kar wyniosła 15 050 zł. Zgodnie z art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy suma kar pieniężnych nałożona podczas jednej kontroli drogowej nie może łącznie przekroczyć kwoty 15 000 zł z tego też powodu kwota nałożonej kary została ograniczona do wysokości 15 000 zł.
Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji w zakresie kary w kwocie 150 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez stosowania nalepek ostrzegawczych i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w pozostałym zakresie. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko prezentowane przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w decyzji z dnia [...]. Podniósł, że naruszenie przepisów umowy ADR w sytuacji jednoznacznego ustalenia przez organ, że przewożonym towarem była ropa naftowa – towar niebezpieczny o numerze UN 1267 uniemożliwia podzielenie argumentów strony kwestionującej ustalenia faktyczne. W tej sytuacji uznano, że naruszenia przepisów polegające na braku: wymaganych świadectw FL dla obydwu pojazdów; prawidłowego dokumentu przewozowego; instrukcji pisemnych dla kierowcy; oznakowania tablicami barwy pomarańczowej oraz nalepkami ostrzegawczymi powoduje niemożność uznania argumentów strony dotyczących kwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych przez organy.
Przedmiotowa decyzja stała się przedmiotem skargi J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.
W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] naruszają prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej P.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].
Sąd wskazał, że zaskarżoną decyzją przyjęto, iż w dniu 9 października 2003 r. skarżący dokonywał przewozu towaru niebezpiecznego klasy 3. Zgodnie z art. 2 § 2 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych towarem niebezpiecznym jest materiał lub przedmiot (rzecz), który zgodnie z umową ADR jest niedopuszczony do międzynarodowego przewozu drogowego lub jest dopuszczony na warunkach określonych w tej umowie. Zdaniem organu naruszenie przepisów umowy ADR zostało jednoznacznie ustalone. Organ stwierdził, że przewożonym towarem była ropa naftowa – towar niebezpieczny o numerze UN 1267. W tej sytuacji brak: wymaganych świadectw FL dla obydwu pojazdów; prawidłowych dokumentów przewozowych; instrukcji pisemnych dla kierowcy; oznakowania tablicami barwy pomarańczowej oraz nalepkami ostrzegawczymi powoduje konieczność nałożenia kary.
W tabeli 3.2 ADR znajduje się towar niebezpieczny opisany jako UN 1267 ropa naftowa surowa. Zgodnie z powołaną umową przewóz drogowy takiego towaru podlega rygorom określonym w tej umowie.
W ocenie Sądu pierwszej instancji twierdzenia organów są prawidłowe, ale przy założeniu, że stan faktyczny został ustalony prawidłowo i ustalono ponad wszelką wątpliwość, że przewożonym towarem była ropa naftowa – towar niebezpieczny o numerze UN 1267.
Zdaniem Sądu organy nie wykazały, że przewożonym towarem była ropa naftowa. Sąd podniósł, że organy powoływały się na przeprowadzone konsultacje z ekspertami i ustaleniami z kontroli oraz przeprowadzone postępowanie wyjaśniające. Zarówno w toku postępowania jak i w skardze do Sądu skarżący konsekwentnie kwestionował dokonane ustalenia. W szczególności wskazał, że nie zostało wykazane jakie czynności dokonał inspektor w celu precyzyjnego sklasyfikowania towaru. W ocenie Sądu pierwszej instancji brak przeprowadzenia takiego dowodu powoduje, że podnoszone przez stronę zarzuty dotyczące braku odpowiednich ustaleń w postępowaniu są zasadne. Przy tym materiale dowodowym, przewożony towar zakwalifikowany jako UN 1267 ropa naftowa surowa, mógł być również klasyfikowany zgodnie z przepisami rozdziału 2.1.3 umowy ADR czyli jako towar niewymieniony z nazwy (i.n.o.). Dokonanie takiej klasyfikacji zgodnie z art. 6 § 5 ustawy z dnia 28 października 2002 r. – o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych winno być przeprowadzone przez jednostkę upoważnioną w drodze zarządzenia przez ministra właściwego do spraw gospodarki. Sąd uznał zatem, że inspektorzy przy ustalaniu towaru przekroczyli normę art. 73 pkt 1 ppkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Powołany przepis wymienia czynności, jakich może dokonywać Inspektor w czasie wykonywania kontroli. Wśród tych czynności nie ma uprawnienia do dokonywania klasyfikacji przewożonego ładunku. Natomiast znajduje się tam uprawnienie do zasięgania opinii biegłych, których jak wynika z akt sprawy nie powołano. Zdaniem Sądu nie jest wiadome w jaki sposób inspektor sklasyfikował towar jako niebezpieczny i podlegający rygorom wynikającym z umowy ADR .
Tabela 3.2 ADR wskazuje, że towarem niebezpiecznym opisanym jako UN 1267 jest ropa naftowa surowa, brak jest natomiast towaru opisanego w dokumencie wydania jako ropa naftowa stabilizowana. Zgodnie z przepisami punktu 3.1.2.6 umowy ADR, jeśli przewóz materiału bez jego stabilizacji jest zabroniony zgodnie z zapisami 2.2.X.2 z powodu możliwości powstania niebezpiecznej reakcji w normalnych warunkach przewozu w sytuacji, gdy w przepisach, w tym przypadku, 2.2.3.2 nie ma materiałów opisanych kodem F 1 nie może być podstawą do stwierdzenia, że użycie w dokumencie wydania – odbioru słowa "stabilizowana" dowodzi, iż przewożony ładunek jest towarem niebezpiecznym w rozumieniu umowy ADR. Zapisy punktu 5.4.1.5 umowy ADR mówiące o możliwości umieszczenia przez nadawcę na dokumencie przewozowym klauzuli "Nie jest towarem klasy..." nie obligują do umieszczenia takiej informacji i mogą być stosowane w sytuacji, gdy nadawca uważa, że przesyłka może być przedmiotem kontroli ze wzglądu na właściwości chemiczne przewożonego towaru, albo ze względu na fakt, że taki towar uważany jest za niebezpieczny na podstawie innych przepisów. Brak takiego dokumentu, nie może być przesłanką, z której można wyprowadzić wniosek, że ładunek jest towarem niebezpiecznym.
W ocenie Sądu brak wyjaśnienia tych wątpliwości w postępowaniu administracyjnym powoduje, że stan faktyczny ustalony w sprawie nie pozwala na przyjęcie prezentowanej przez organ tezy, że przewożony był ładunek niebezpieczny w rozumieniu umowy ADR. Sąd zauważył konsekwentnie, że wszystkie pozostałe zarzuty oparte są na założeniu, że przewożono towar niebezpieczny. W związku z brakiem dowodowym w tym zakresie Sąd wskazał, że pozostałe zarzuty stawiane skarżącemu nie mogą się ostać, bowiem są pochodną nieudowodnionego stanu faktycznego.
Sąd wskazał, że organ rozpoznając sprawę ponownie ustali w oparciu o posiadany już materiał dowodowy oraz badanie sprawy zarówno w przedsiębiorstwie nadawcy jak i odbiorcy jaki towar został wydany i przyjęty przez odbiorcę. Dokona sprawdzenia z jakich zbiorników był pobierany oraz do jakich zbiorników był wlewany przy odbiorze.
W ocenie Sądu pierwszej instancji wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego.
W ramach pierwszej z podstaw kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 i 4 oraz art. 29 ustawy z dnia 28 października 2002 r. – o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych oraz przepisu rozdziału 2.1.1 oraz 2.2.3 umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) poprzez ich wadliwe przyjęcie, że inspektorzy transportu drogowego nie mają uprawnień do dokonania klasyfikacji materiału niebezpiecznego.
W ramach drugiej z podstaw kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przewożony w chwili kontroli dokonanej przez organ I instancji materiał to materiał określony zgodnie z umową międzynarodową ADR jak ropa naftowa stabilizowana.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, że Sąd wydając orzeczenie nie uwzględnił uprawnień Inspekcji Transportu Drogowego wynikających nie tylko z ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, ale i ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych. W szczególności nie uwzględnił okoliczności, że inspekcja jako wyspecjalizowana służba posiada uprawnienia wynikające z art. 29 wskazanej ustawy, w obrębie których niewątpliwie mieści się kontrola materiałów niebezpiecznych – natomiast w tym zakresie inspektor uprawniony jest również do sprawdzenia prawidłowości dokonanej przez nadawcę materiału klasyfikacji towaru niebezpiecznego. Z dokumentacji przedstawionej przez przedsiębiorcę, w szczególności dokumentu przewozowego, instrukcji pisemnej wynikało bezspornie, że jest to materiał niebezpieczny klasyfikowany według umowy ADR jako ropa naftowa surowa (UN 1267). Ponadto do klasyfikacji towaru zobowiązany jest nadawca, natomiast ten na pisemne wezwanie organu I instancji przesłał kartę charakterystyki substancji, z której bezspornie wynika rodzaj przewożonego materiału – jako ropa naftowa surowa (UN 1267). Materiał ten podlega przepisom umowy ADR i dlatego musi być przewożony w odpowiednich jednostkach transportowych właściwie wyposażonych i oznakowanych dla innych uczestników ruchu drogowego.
W konkluzji skargi kasacyjnej Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie w swej podstawie powołuje zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 3 i 4 oraz art. 29 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych oraz przepisów rozdziału 2.1.1 oraz 2.2.3 umowy ADR, poprzez wadliwe przyjęcie, że inspektorzy transportu drogowego nie mają uprawnień do klasyfikacji materiału niebezpiecznego oraz zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.) w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przewożony materiał był ropą naftową stabilizowaną. Przy tak określonych podstawach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności ocenił zarzut naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych przepisów postępowania.
Zarzut ten jest bezpodstawny. Twierdzenia skargi kasacyjnej odnośnie tego, że Sąd I instancji przyjął, iż materiał przewożony w dniu 9 października 2003 r. pojazdem należącym do skarżącego J. S. to ropa naftowa stabilizowana, nie znajdują potwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a przede wszystkim w prawnej podstawie rozstrzygnięcia.
Należy przypomnieć, że powodem uwzględnienia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie było niewyjaśnienie przez organy administracji publicznej wszystkich okoliczności sprawy, czym w toku przeprowadzonego postępowania naruszono art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a.
W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie zostało w sposób niewątpliwy ustalone, czy przewożony w dniu 9 października 2003 r. towar był ropą naftową surową, czy też ropą naftową stabilizowaną.
Jednoznaczne ustalenie w tym zakresie ma decydujące znaczenie dla uznania, czy przewożony materiał był materiałem niebezpiecznym, a tym samym przesądza o ewentualnej odpowiedzialności administracyjnej wykonującego transport.
Ocena Sądu I instancji w zakresie uchybień zaistniałych w toku postępowania administracyjnego jest uzasadniona w świetle złożonego w aktach sprawy dowodu wydania – odbioru, z którego wynika, że przedmiotem operacji była ropa naftowa stabilizowana, podczas gdy organy administracji przyjęły, że była to ropa naftowa surowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny mając wątpliwości co do rodzaju przewożonego materiału, nie mógł jednocześnie przyjąć, że przewożony towar to ropa naftowa stabilizowana.
Niezależnie od powyższego, zakładając nawet hipotetycznie, że Sąd I instancji przesądził o rodzaju przewożonej ropy, to ocena ta w żaden sposób nie przekłada się na wydane rozstrzygnięcie, powołaną podstawę prawną oraz wytyczne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z których wynika, że w toku ponownego rozpoznania sprawy organ ma obowiązek ustalenia jaki towar został wydany, z jakich zbiorników był przelewany oraz do jakich pojemników był wlewany przy odbiorze.
Niewątpliwie tego rodzaju wytyczne gdyby Sąd I instancji jednoznacznie przesądził o charakterze przewożonego surowca byłyby zbędne i nieuzasadnione.
Także nieuzasadniony jest zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego.
Wprawdzie Sąd I instancji odmawia inspektorom transportu drogowego prawa klasyfikacji towarów niebezpiecznych, to pogląd Sądu nawet gdyby uznać go za wadliwy, nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie było zakwestionowanie przez Sąd dokonanej przez inspektorów transportu drogowego klasyfikacji materiału, bowiem w aktach brak jest jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej czynności podjęte prze organ w celu dokonania klasyfikacji.
Powodem uwzględnienia skargi były, co podkreślono wcześniej, stwierdzone w wyniku kontroli zaskarżonej decyzji naruszenia przez organ przepisów proceduralnych w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego.
Te zaś w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego istotnie zaistniały, co w pełni uzasadniało uwzględnienie skargi przez Sąd I instancji.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło