VII SA/Wa 216/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2005 r. sprawy ze skargi E. i K. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r., znak:[...] , II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących E. i K. D. kwotę 200 zł (dwustu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. znak:[...] , po rozpatrzeniu wniosku E. i K. D., działając w oparciu o art. 157 § 1 w związku z art. 156 § 1 kpa, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż kontrolowaną w trybie nadzoru decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. z dnia [...] maja 2004 r., nakazującą E. i K. D. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 8,30 x 9,40m wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr 50/11, położonej w K. gmina K.. Organ nadzorczy wyjaśnił, iż podstawą działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. był art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. nr 38, poz. 229 z późn. zm.), zgodnie z którym organ może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Jako ważną przyczynę powiatowy organ nadzoru budowlanego wskazał okoliczność, iż działka o nr ewid. [...] objęta samowolną inwestycją, usytuowana jest na terenie [...] Parku Krajobrazowego, na którym obowiązują szczególne rygory określone przez przepisy ustawy o ochronie przyrody z dnia 16.10.1991 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 114, poz. 492 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Wojewody [..]. z dnia[...] .11.1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń (Dz. Urz. Woj. [...] nr[...] , poz. [...] z późn. zm.). powołane przepisy na terenie [...] Parku Krajobrazowego zakazują między innymi lokalizowania i budowy domków letniskowych. Z tych przyczyn Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r. wydana została zgodnie z prawem i brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Jednocześnie organ nadzorczy nie potwierdził, podnoszonego przez wnioskodawców zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem strony zostały prawidłowo powiadomione o terminie oględzin oraz o wszczęciu postępowania, a protokół z oględzin został podpisany przez K. D.. Wizualny opis obiektu w decyzji o nakazaniu rozbiórki służy jedynie jego identyfikacji w terenie. Organ podkreślił także, iż rozporządzenie Wojewody [...]. z dnia [...] .11.1994 r. nie zostało uchylone, a zakazy i ograniczenia z niego wypływające obowiązywały w dacie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Po rozpatrzeniu wniosku E. i K. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2004 r., podtrzymując dotychczasową argumentację. Skargę na powyższą decyzję wnieśli E. i K. D., podnosząc zarzut naruszenia art. 156 kpa poprzez przyjęcie, iż naruszenie przepisów postępowania przez organ wydający nakaz rozbiórki, nie stanowi rażącego naruszenia prawa oraz naruszenie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane przez uznanie, iż istniały przesłanki do orzeczenia o nakazie rozbiórki uzasadnione ważnymi przyczynami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istniejących wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarga w zakresie zarzutu naruszenia art. 156 § 1 kpa w związku z art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane jest zasadna. Na wstępie należy podkreślić, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest nowym, samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczającym się do ustalenia, czy kontrolowana decyzja dotknięta jest jedna z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28.05.2002 r., II UKN 356/01, Prok. I Pr. 2003/4/45). Przy czym prowadzący postępowanie nadzorcze organ winien mieć na uwadze stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania kontrolowanej decyzji. Jak wynika z akt administracyjnych oraz uzasadnienia kontrolowanej w trybie nadzorczym decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r. przedmiotowy obiekt powstał w latach 1993/94, bez wymaganego prawem pozwolenia budowlanego. Ustalenie to legło u podstaw zastosowania przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Jako ważną przyczynę nakazu rozbiórki, o której mowa w art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., organy wskazały zakazy i ograniczenia wynikające z Rozporządzenia Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń. Rozporządzenie powyższe opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr[...] , poz. [...] weszło w życie [...] grudnia 1994 r., a następnie zostało zmienione Rozporządzeniem Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. Tak więc podstawą zastosowania przez organ normy art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. stał się akt prawny, który nie obowiązywał w dacie zdarzenia, tj. popełnienia samowoli budowlanej, co przeczy fundamentalnej zasadzie państwa prawa lex retro non agit. Na marginesie już tylko należy podnieść, iż cytowane wyżej rozporządzenie Wojewody [...] z dnia[...] .11.1994 r. zabrania "lokalizacji i budowy w parkach nowych domków letniskowych i nowych ogródków działkowych", a więc w sposób oczywisty wprowadza ograniczenia w ewentualnych przyszłych zamiarach inwestycyjnych w obszarze parku krajobrazowego, nie odnosi się zaś do stanu istniejącego w dacie wejścia w życie rozporządzenia. Mając powyższe na uwadze, zadaniem organów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie ustalenie, czy wydając decyzję nakazującą rozbiórkę w oparciu o art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., organy nie dopuściły się rażącego naruszenia przywołanej normy prawa materialnego. Należy natomiast podzielić stanowisko organów o braku podstaw do przyjęcia, iż w toku postępowania rozbiórkowego rażąco naruszono przepisy postępowania, bowiem akta sprawy zawierają zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie sprawdzenia legalności zabudowy działki nr [...] położonej w K. z dnia[...] .01.2001 r., protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu[...] .02.2001 r. podpisany przez skarżącego, a decyzję organów obu instancji zostały skarżącym doręczone, czym umożliwiono stronie skorzystanie z przysługującego jej prawa do wniesienia odwołania. Wobec ujawnionej wady naruszenia przez organy art. 156 § 1 kpa w związku z art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24.10.1974 r. , należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...] .11.2004 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Rozstrzygnięcie w pkt II i III wyroku oparto na treści art. 152 i 200 cytowanej ustawy.