I SA/Wa 1284/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji administracyjnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Ministra Kultury na rzecz skarżącego A. B. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Komisja do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...], powołując jako podstawę prawną art. 155 k.p.a. i § 2 rozporządzeniem Ministra Kultury z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie powołania Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców oraz szczegółowego określenia jej zadań, składu i trybu działania (Dz. U. Nr 27, poz. 250) orzekła o utrzymaniu w mocy decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców z dnia [...] listopada 1994 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzją z dnia [...] listopada 1994 r. uznano, iż A. B. od [...] października 1979 r. rozpoczął działalność artystyczną jako artysta chóru. Zainteresowany wystąpił o zmianę tej decyzji i ustalenie działalności artystycznej od [...] października 1975 r. Zgodnie z § 2 powołanego rozporządzenia Komisja wydaje decyzje na podstawie dokumentów potwierdzających czas trwania i charakter działalności artystycznej, dyplomu ukończenia szkoły artystycznej odpowiedniego typu lub szkoły wyższej na kierunku odpowiednim do wykonywanej działalności artystycznej, wydanego przez właściwe stowarzyszenie zrzeszające twórców lub artystów zaświadczenia o nabyciu w drodze praktyki umiejętności zawodowych. A.B. przedstawił zaświadczenie o tym, że w latach 1975-1977 był uczniem Państwowej Średniej Szkoły Muzycznej [...] w L. Zatem w chwili podjęcia pracy w 1975 r. nie spełniał warunków określonych w powołanym rozporządzeniu w zakresie wykształcenia zawodowego. Rozpoczęcie nauki w szkole muzycznej nie może być traktowane jako uzyskanie części wykształcenia zawodowego i wobec tego okres pierwszych 4 lat pracy jest czasem nabywania w drodze praktyki umiejętności zawodowych. Minister Kultury decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców z dnia [...] stycznia 2005 r. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Kultury z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie powołania Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców oraz szczegółowego określenia jej zadań, składu i trybu działania - Komisja uznaje działalność za twórczą i ustala datę jej rozpoczęcia na podstawie dokumentów wymienionych w rozporządzeniu. A.B. w latach 1975-1979 był uczniem Państwowej Średniej Szkoły Muzycznej w L. Pracę w Teatrze Wielkim w [...] rozpoczął w dniu [...] października 1975 r. i w tym dniu nie posiadał pełnych kwalifikacji artystycznych uprawniających do wykonywania zawodu artysty chóru. Należało zatem okres pierwszych 4 lat pracy uznać jako okres nabywania w drodze praktyki umiejętności zawodowych. Wobec tego praca zainteresowanego od [...] października 1975 r. do [...] października 1979 r. nie może być uznana za działalność artystyczną, gdyż w tym czasie nie spełniał warunków określonych w § 2 rozporządzenia w zakresie kwalifikacji artystycznych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.B. wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji podnosząc, że przedłożył wszystkie potrzebne dokumenty - umowę o pracę z dnia [...] września 1975 r. zawartą na okres od [...] października 1975 r. do [...] sierpnia 1976 r. o zatrudnieniu w charakterze artysty chóru, umowę o pracę z dnia [...] lutego 1976 r. o zatrudnieniu na czas nieokreślony w charakterze artysty chóru w pełnym wymiarze oraz świadectwo pracy z dnia [...] sierpnia 1995 r. o zatrudnieniu w Teatrze Wielkim w [...] na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia [...] października 1975 r. do [...] sierpnia 1995 r. Zatrudnienie w takim charakterze poprzedzają badania przygotowania głosu i kwalifikacji przez komisję Teatru Wielkiego w [...]. Zatrudnienie to odpowiadało stanowisku określonemu w § 12 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnym charakterze lub w szczególnych warunkach (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Przywołany § 2 rozporządzenia z 9 marca 1999 r. wyraźnie stanowi, że Komisja uznaje działalność za twórczą lub artystyczną na podstawie wymienionych w tym przepisie dokumentów. Skoro została przedstawiona umowa o pracę określająca czas i wszystkie elementy składające się na działalność artystyczną, to wykładnia tego przepisu nie pozwala twierdzić co innego. Okoliczność, że skarżący w okresie zatrudnienia przez dwa lata uczęszczał do średniej szkoły muzycznej nie może być decydująca. Nie wyjaśniono, na jakiej podstawie uznano, że dopiero nabycie kwalifikacji od dnia [...] października 1979 r. - po czterech latach od zaangażowania w charakterze artysty chóru - skoro do szkoły uczęszczał tylko do roku 1977. Odpowiadając na skargę Minister Kultury wniósł o jej oddalenie. Skarga jest uzasadniona. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie granice danej sprawy wyznaczają decyzje Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury z dnia [...] stycznia 2005 r. i Ministra Kultury z dnia [...] czerwca 2005 r. Jak wynika z pierwszej z powołanych decyzji wydana ona została z powołaniem art. 155 k.p.a. Przepis ten stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes stron; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Zatem organ orzekając w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji albo o odmowie zmiany lub uchylenia decyzji w trybie art. 155 k.p.a. obowiązany jest wskazać okoliczności, jakimi się kierował podejmując rozstrzygnięcie. Organ musi więc dokonać analizy tego przepisu i ustalić, czy wymienione w nim przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji na tej podstawie zachodzą w danej sprawie. Takich rozważań zaskarżone decyzje nie zawierają, co powoduje, że wydane zostały z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto decyzja organu pierwszej instancji w sentencji zawiera budzące wątpliwości orzeczenie o treści "postanawia utrzymać w mocy decyzję Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców podjętą w dniu [...].11.1994 r.". Taka treść sentencji właściwa jest dla decyzji wydanych w postępowaniu odwoławczym, a nie nadzwyczajnym prowadzonym w trybie art. 155 k.p.a. Skoro przepis ten stanowi o zmianie lub uchyleniu decyzji, to rozstrzygnięcie powinno odnosić się do takiego właśnie zakresu orzekania, czyli zmieniać lub uchylać daną decyzję albo odmawiać jej zmiany lub uchylenia. Należy też zauważyć, że decyzja z 1994 r. wydana została na podstawie art. 15 ustawy z 27 września 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin, natomiast Komisja do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. orzekła na podstawie rozporządzenia z 9 marca 1999 r. Mamy więc do czynienia z sytuacją, gdy zmienił się stan prawny. Wobec tego organ powinien przeprowadzić analizę poprzedniego i aktualnego stanu prawnego i ustalić, czy w przedmiocie uznawania działalności za twórczą lub artystyczną i ustalania daty jej rozpoczęcia doszło do istotnej zmiany stanu prawnego, co wykluczałoby zastosowanie w sprawie art. 155 k.p.a., czy też warunki te są takie same w nowych aktach prawnych i wówczas można dokonać zmiany decyzji w tym trybie. Jeżeli chodzi o merytoryczną treść rozstrzygnięć, to wydane decyzje nie zawierają uzasadnienia dlaczego równoczesna nauka w szkole muzycznej w zatrudnienie w charakterze artysty chóru nie podlega zaliczeniu do okresu działalności twórczej, mimo iż skarżący przedstawił świadectwo pracy z dnia [...] sierpnia 1995 r., z którego wynika, że był zatrudniony w tym charakterze w pełnym wymiarze czasu od [...] października 1975 r. Także ta okoliczność wymaga szczegółowej analizy przez organy uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego (art. 7 k.p.a.). Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.