VII SA/Wa 225/05
WyrokWSA w Warszawie2005-10-13
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Bogusław Moraczewski, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana dla innego obiektu niż określony w pozwoleniu na budowę, jest decyzją stwierdzającą rażące naruszenie prawa, a tym samym podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, która dotyczy innego obiektu niż określony w pozwoleniu na budowę, stanowi rażące naruszenie art. 59 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Taka decyzja wywołuje skutki prawne nie dające pogodzić się z wymaganiami praworządności, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. i B. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta W. o pozwoleniu na użytkowanie budynku piekarni. Organy uznały, że pozwolenie na użytkowanie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 59 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, ponieważ dotyczyło innego obiektu (piekarni) niż określony w pozwoleniu na budowę (warsztat rzemieślniczy). Skarżący zarzucili, że nie doszło do naruszenia prawa, gdyż budynek został wybudowany zgodnie z projektem, a zmiany dotyczyły jedynie wyposażenia.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA, Tadeusz Nowak, Sędziowie ( NSA, WSA Bogusław Moraczewski, Mariola Kowalska (spr.), , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi A. i B. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie skargę oddala
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] września 2004r, nr [...] , działając na podstawie art. 104 w związku z art. 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. stwierdził z urzędu nieważność decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lutego 1995r. znak [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku piekarni o powierzchni użytkowej 203,47m², położonego we W. przy ulicy N..
Powyższy obiekt został zrealizowany na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego we W. z dnia [...] października 1989r. znak [...] , którą zatwierdzono plan realizacyjny i udzielono pozwolenia na budowę warsztatu rzemieślniczego branży "instalacje sanitarne" na nieruchomości należącej do B. i A. K.. Na inwestora nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
W ocenie organu, wydając pozwolenie na użytkowanie, organ administracji architektoniczno – budowlanej rażąco naruszył art. 59 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U.94, Nr 89, poz.414) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, ponieważ udzielił pozwolenia na użytkowanie innego obiektu niż określało to pozwolenie na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł B. K., wskazując w nim, iż oddany do użytku budynek został wybudowany zgodnie z projektem zatwierdzonym przez właściwy organ. Zmiana przeznaczenia budynku nastąpiła dopiero w fazie wykańczania i dotyczyła jedynie wyposażenia budynku w urządzenia. Nie dokonywano żadnych zmian w konstrukcji budynku, jego wielkości i w innych parametrach. Zmiany zostały opracowane w odrębnym projekcie, który przedłożono Urzędowi Miasta we W.. W tej sytuacji nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, iż został rażąco naruszony art. 59 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem organ mógł wydać pozwolenie na użytkowanie po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie pozwolenie na budowę zostało poprzedzone decyzją Architekta Urzędu Miejskiego we W. z dnia [...] maja 1989r. znak [...] ustalającą lokalizację inwestycji - warsztatu rzemieślniczego branży "instalacje sanitarne". Pozwolenie na budowę z dnia [...] października 1989r. również dotyczyło warsztatu rzemieślniczego branży sanitarnej, natomiast Prezydent Miasta W. kontrolowaną w niniejszym postępowaniu nieważnościowym udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku piekarni, a zatem innego obiektu niż przewidywały to decyzje zarówno o lokalizacji inwestycji, jak również pozwolenia na budowę.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. i B. K..
Zaskarżając powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż nie doszło do naruszenia przepisów prawa budowlanego. Oddany w użytkowanie obiekt został bowiem wybudowany zgodnie z projektem budowlanym, stanowiącym istotny element pozwolenia na budowę. Nie dokonano żadnych zmian konstrukcyjnych obiektu, zaś zmiany wykończenia budynku nie miały znaczenia dla warunków lokalizacji. Budynek ten został zlokalizowany na terenach przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe i działalność rzemieślniczą mającą służyć mieszkańcom. Budynek skarżących spełnia te warunki.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu uprawnień określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.).
Kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana w wyniku przeprowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania nieważnościowego.
Stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. następuje w przypadku, gdy decyzja rażąco narusza prawo. Naruszenie prawa ma cechę rażącego wówczas, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające pogodzić się z wymaganiami praworządności. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.
Organ w postępowaniu nieważnościowym, nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji, lecz jako organ kasacyjny w oparciu o zamknięty materiał dowodowy.
Sąd administracyjny podziela stanowisko organów nadzoru budowlanego, iż w niniejszej sprawie rażąco został naruszony przepis prawa materialnego, a tym samym kontrolowana przez organy nadzoru budowlanego decyzja Prezydenta Miasta W. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie dotknięta jest wadą nieważności, o której jest mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1994r. Nr 89, poz. 414), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, właściwy organ wydawał pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę. Z art. 59 ust. 5 tej ustawy wynika natomiast, iż organ ma obowiązek odmówić pozwolenia na użytkowanie w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1, art. 57 lub art. 58.
Postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest końcowym etapem procesu inwestycyjnego, w którym organ dokonuje sprawdzeń, czy wybudowany obiekt może być użytkowany w sposób określony w wydanych na etapie wstępnym decyzji w przedmiocie warunków zabudowy i pozwolenia na budowę. W tym trybie nie może być natomiast sankcjonowana samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu.
Skoro zatem stosownie do ww. przepisu art. 59 Prawa budowlanego pomiędzy wybudowanym obiektem a przedmiotem decyzji określonym w decyzjach o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu powinna być tożsamość przedmiotu, i to zarówno co do parametrów technicznych , jak również funkcji jakie obiekt ma spełniać, to należy uznać, iż decyzja pozwalająca na użytkowanie innego obiektu niż ten na który inwestor uzyskał pozwolenie na budowę rażąco narusza ten przepis.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło