I SA/Wa 1386/04
WyrokWSA w Warszawie2005-10-13
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Elżbieta Sobielarska, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czas dojazdu policjanta do miejsca pełnienia służby, uwzględniający różne środki transportu publicznego i ich rozkłady jazdy, może być podstawą do odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jeśli suma czasu przejazdu w obie strony przekracza dwie godziny?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Uzasadniono to błędną oceną materiału dowodowego przez organy, które nie uwzględniły prawidłowo czasu przejazdu różnymi środkami transportu publicznego, w tym prywatnymi przewoźnikami, co miało wpływ na ustalenie, czy miejscowość zamieszkania policjanta jest miejscowością pobliską w rozumieniu ustawy o Policji. W konsekwencji, organy błędnie odmówiły przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.Stan faktyczny
Skarżący, policjant S.J., złożył wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, argumentując, że czas dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby przekracza dwie godziny w obie strony. Organy obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że czas dojazdu środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, nie przekracza dwóch godzin. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc, że organy błędnie oceniły czas przejazdu, nie uwzględniając realiów korzystania z różnych środków transportu, ich kosztów i punktualności, a także specyfiki jego pracy zmianowej. Sąd rozpatrywał skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji.Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi S.J. na decyzję Komendanta Głównego Policji w Warszawie z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
I SA/Wa1386/04
UZASADNIENIE
Decyzją nr [...] r. z dnia [...] lipca 2004 r. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania S.J. od decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Komendanta [...] Policji odmawiającej przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, utrzymał w mocy powyższą decyzję.
W uzasadnieniu przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
S.J. pełni służbę w Komendzie [...] Policji jako policjant w służbie stałej od [...] maja 2004 r. Razem z żoną i synami R. i P. zamieszkuje w domu stanowiącym odrębną nieruchomość przy ul. [...] w W.
W dniu [...] czerwca 2004 r. wyżej wymieniony złożył oświadczenie mieszkaniowe w celu ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, w którym wykazał, ze czas dojazdu do miejsca pełnienia służby w obie strony przekracza 2 godziny.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Komendant [...] Policji odmówił zainteresowanemu przyznania żądanego świadczenia, w uzasadnieniu decyzji podnosząc, że czas dojazdu z miejsca pełnienia służby do miejsca zamieszkania, zgodnie z rozkładem jazdy, nie przekracza w obie strony 2 godz.
Pogląd organu pierwszej instancji podzielił Komendant Główny Policji, utrzymując decyzję z [...] czerwca 2004 r. [...] Komendanta Policji w mocy podnosząc, że przystankami najbliższymi miejsca pełnienia służby przez zainteresowanego jest stacja PKP i przystanek autobusowy "[...]".
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] lipca 2004 r. Komendanta Głównego Policji złożył S.J.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że czas dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pracy (pełnienia służby) w jedną stronę zajmuje mu od 70 do 92 minut licząc od przystanku położonego najbliżej miejsca pełnienia służby do przystanku położonego najbliżej miejsca zamieszkania. Korzysta on z usług różnych przewoźników w zależności, o której godzinie kończy lub zaczyna służbę, biorąc pod uwagę punktualność danego środka lokomocji, koszt przejazdu i czas przejazdu. Precyzyjnie przywołuje też godziny odjazdów i przyjazdów, które nie pokrywają się z podanymi w decyzji organu pierwszej instancji. Przyznał, że podróżuje autobusami, które kosztują mniej, ponieważ nie stać go na linie pośpieszne ze względu na niskie zarobki. W piśmie procesowym uzupełniającym skargę z dnia [...] października 2005 r. wyjaśnił ponadto, że autobusy linii pośpiesznych odjeżdżają wyłącznie z dworca PKS, z którego odległość do miejsca jego zamieszkania wynosi 3,5 km i zabierają pasażerów wyłącznie wtedy, kiedy są wolne miejsca. Wniósł o pozytywne rozpatrzenie jego skargi.
W odpowiedzi na skargę organ przypomniał stan faktyczny sprawy, podnosząc przy tym, że skoro S.J. może dojechać do pracy jednym ze środków komunikacji publicznej w czasie krótszym niż 2 godziny (o 2 minuty), to nie powstaje po stronie pracodawcy obowiązek świadczenia, którego powstanie uzależnione byłoby tylko od subiektywnego wyboru połączenia i trasy dojazdu do pracy przez skarżącego i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy.
W szczególności należy podnieść, że zgodnie z treścią art. 7 i 77 § 1 kpa organy administracji publicznej są zobowiązane do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do zbadania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w taki sposób, aby istniały podstawy do ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością.. Ponadto w oparciu o przytoczone przepisy prawa oraz uwzględniając treść art. 107 § 3 kpa, na organach administracji publicznej ciąży obowiązek dokonania wszechstronnej oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego i uzasadnienie swojego stanowiska w sposób wymagany przez przepisy ustawy.
W tym zakresie obowiązkiem organu jest wskazanie faktów, które uznał za udowodnione oraz dowodów na których się oparł, ale także przyczyny z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Podkreślić należy w tym miejscu, że tylko taka ocena zebranego w toku postępowania materiału dowodowego, daje podstawy do kontroli poprawności tej oceny w toku kontroli instancyjnej oraz w trakcie postępowania przez sądem administracyjnym (vide wyrok NSA z 30 grudnia 1980 r. SA 645/80, ONSA 1/81, poz. 2).
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem postępowania przed organem administracji publicznej było przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby. O powyższy równoważnik wystąpił S.J., pełniący służbę w policji od [...] maja 2004 r. – aktualnie jako policjant Komisariatu Policji [...], zamieszkujący wraz z rodziną (żoną i dwoma synami) w W. przy ul. [...]. Skarżący pracuje w systemie zmianowym 12-godzinnym.
W ocenie organów obu instancji skarżącemu nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby, ponieważ zgodnie z obowiązującym rozkładem jazdy PKP i PKS czas dojazdu S.J. z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i odwrotnie ([...]-[...]) nie przekracza dwóch godzin.
Podstawę materialnoprawną obu decyzji stanowi art. 88 ust. 4, art. 92 i art. 97 ust. 5 – ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58 ze zm.) w związku z § 1 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2002 r., Nr 100, poz. 918).
Z treści art. 92 ustawy o Policji wynika, że policjantowi przysługuje przedmiotowy równoważnik, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Definicja "miejscowość pobliska" wynika z treści art. 88 ust. 4 powyższej ustawy, który stanowi, że "miejscowością pobliską" jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem, środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji w obrębie miejscowości, w której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe.
Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że tylko autobus linii pośpiesznej kursuje 58 min., czas jazdy pozostałych środków lokomocji na trasie [...]-[...] i odwrotnie przekracza godzinę w jedna stronę. Na podstawie doświadczenia życiowego i przepisów obowiązujących kierowców, należy zgodzić się ze stwierdzeniem skarżącego, że komunikacja pośpieszna jest środkiem lokomocji niepewnym w jego sytuacji, ponieważ są to autobusy przeważnie dalekobieżne, które zabierają pasażerów na trasie tylko wówczas, kiedy są wolne miejsca, nie kursują w święta Bożego Narodzenia, Wielkiej Nocy, Nowego Roku, wiele z nich kursuje tylko sezonowo lub w określone dni tygodnia, a poza tym są drogie, co przy niewielkich zarobkach policjantów ma istotne znaczenie. Uwzględniając fakt, że skarżący pracuje w systemie zmianowym, gdzie godziny pracy ustalane są zgodnie z aktualnymi potrzebami i nie może on opuścić posterunku do czasu przejęcia służby przez zmiennika, co często znacznie wydłuża czas jego pracy, uniemożliwia to zdaniem sądu, korzystanie przez niego z tego właśnie środka lokomocji.
Sąd nie podziela stanowiska organu, że PKP-Przewozy Regionalne, oraz transport obsługiwany przez przewoźnika prywatnego nie są publicznymi środkami transportu, a jedynym takim publicznym środkiem transportu jest PKS, bowiem wszystkie wymienione wyżej środki transportu są publicznymi środkami transportu (zarówno prywatne jak i państwowe).
Z zaświadczeń wydanych przez tych przewoźników, znajdujących się w aktach sprawy, czego organ zresztą nie kwestionuje, wynika, że czas przejazdu w jedną stronę na trasie [...]-[...] i [...]-[..] przekracza jedną godzinę (zaświadczenie PKP-Przewozy Regionalne z dnia 16 czerwca 2004 r. - czas przejazdu 82 min. bez przesiadki, z przesiadką w [...] 92 min., przewóz prywatny zaświadczenie z dnia 3 lipca 2004 r. - 1 godz. 10 min., zaświadczenie z dnia 21 czerwca 2004 r. PKS [...] - 1 godz. 15 min.).
Z powyższego wynika bezspornie, że organ błędnie ocenił znajdujący się w aktach sprawy materiał dokumentacyjny, co ma kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie, bowiem decyduje o tym, że W. nie jest miejscowością pobliską, której definicję określa art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, co przekłada się bezpośrednio na przyznanie skarżącemu równoważnika pieniężnego określonego w art. 92 powyższej ustawy.
Takie działanie organów stanowi naruszenie powołanych przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, to jest art. 7, 77 § 1, 80 i 107 kpa, bowiem decyzje zostały wydane bez wszechstronnego wyjaśnienia i rozważenia całokształtu sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów koniecznym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej w wyniku czego organ ponownie rozpatrzy wniosek skarżącego o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu w miejscu pełnienia przez niego służby. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ powinien ustalić stan faktyczny, mając na uwadze cały zebrany w sprawie materiał dowodowy.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło