I SA/Wa 1587/04

WyrokWSA w Warszawie2005-10-13

Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Anna Lech, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce, która jest w związku małżeńskim, ale jej mąż nie jest ojcem biologicznym dziecka i nie wychowuje go wspólnie z matką?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy. Zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymagało zbadania, czy dziecko jest wychowywane wspólnie z ojcem, a nie tylko stwierdzenia, że matka jest zamężna. Brak takich ustaleń stanowił naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka matce, która była w związku małżeńskim, ale jej mąż nie był ojcem biologicznym dziecka. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że skarżąca nie spełnia przesłanek ustawowych, ponieważ jest zamężna. Skarżąca argumentowała, że jest samotną matką, ponieważ jej mąż zaginął. Do akt sprawy przedłożono prawomocny wyrok rozwodowy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz /spr./ Sędziowie NSA Anna Lech Asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 1587/04 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...], po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2004 r. w części dotyczącej odmowy przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka – A. S. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż odmowę przyznania dodatku organ pierwszej instancji uzasadniał tym, iż matka dziecka jest osobą pozostającą w związku małżeńskim, a pozew o rozwód został wniesiony w dniu [...] maja 2004 r. Rozpatrując odwołanie w świetle art. 12 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 3 ust. 1 pkt 7 tej ustawy, organ odwoławczy stwierdził, iż nie zostały spełnione przesłanki ustawowe do przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka skarżącej. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zainteresowana matka dziecka twierdząc, że dodatek ten jest jej należny, bo jest samotną matką (mąż zaginął). Przy piśmie z dnia 21 września 2005 r. przedłożyła kserokopię prawomocnego wyroku z dnia [...] listopada 2004 r. orzekającego rozwód małżeństwa S. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie wskazując, że do dnia złożenia skargi wyrok rozwodowy nie zapadł, co stanowiło przez cały czas negatywną przesłankę przyznania przedmiotowego dodatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. W przedmiotowej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawą do orzekania w niniejszej sprawie była ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r., Nr 228, poz. 2255). Zgodnie z art. 12 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. W art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy określono ustawowe znaczenie pojęcia "samotne wychowywanie dziecka", ustalając je jako wychowanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. Zdaniem organu taka konstrukcja normy zawartej w wyżej wymienionym przepisie całkowicie wyklucza otrzymanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka przez osoby będące małżonkami, a pozostające w separacji faktycznej. Jednakże organ nie badał kwestii związku małżeńskiego matki z mężczyzną nie będącym biologicznym ojcem dziecka i nie rozważał jakie to może mieć odniesienie do jej sytuacji w świetle art. 3 ust. 17 w związku z art. 12 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. Z brzmienia zapisu ustawowego wnosić należy, że chodzi o wspólne wychowywanie dziecka z drugim rodzicem dziecka. W przedmiotowej sprawie, co wynika z akt, skarżąca nie pobierała alimentów na dziecko, bo jego ojciec biologiczny nie żył. Nie wiadoma pozostawała relacja dziecko – ojczym, a więc sytuacja prawna i faktyczna dziecka (np. przysposobienie, faktyczne łożenie na jego utrzymanie przez ojczyma w świetle twierdzeń matki, że męża nie ma w domu od dawna i sama musi łożyć na utrzymanie). Sprawa z uwagi na powyższe okoliczności wymaga wyjaśnienia kwestii faktycznego wychowywania dziecka w kontekście zapisu art. 3 ust. 17 ustawy, zawierającego przesłankę braku wspólnego wychowywania dziecka z ojcem dziecka. Takich ustaleń organ nie poczynił, ograniczając się do stwierdzenia, że skarżąca jest osobą zamężną i nie spełnia przesłanki do przyznania dodatku z art. 12 ustawy. Brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji do przytoczenia przepisu ustawy stanowi o naruszeniu art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaskarżone decyzje należało uchylić, z uwzględnieniem treści art. 152 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło