I SA/Sz 207/05

WyrokWSA w Szczecinie2005-10-13

Skład orzekający: Maria Dożynkiewicz, Kazimiera Sobocińska, Marzena Kowalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie przewozów na linii kolejowej, bez formalnej likwidacji tej linii w trybie przewidzianym ustawą o transporcie kolejowym, powoduje utratę prawa do zwolnienia od podatku od nieruchomości dla budowli kolejowych i zajętych pod nie gruntów, wykorzystywanych na potrzeby publicznego transportu kolejowego?
Ratio decidendi
Zawieszenie przewozów na linii kolejowej, bez formalnej likwidacji tej linii w trybie przewidzianym ustawą o transporcie kolejowym, nie pozbawia automatycznie podatnika prawa do zwolnienia od podatku od nieruchomości dla budowli kolejowych i zajętych pod nie gruntów, które są wykorzystywane na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Zwolnienie to przysługuje dopóki nie zostanie wydana zgoda na likwidację linii kolejowej przez właściwe organy państwowe.
Stan faktyczny
Spółka PKP S.A. złożyła korektę deklaracji podatku od nieruchomości, wykazując grunty pod linią kolejową jako zwolnione z opodatkowania. Organ podatkowy I instancji określił zobowiązanie podatkowe, uznając, że grunty te nie mogą być objęte zwolnieniem z powodu zaprzestania przewozów na linii. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska /spr/ Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] r. sprawy ze skargi P K P S.A. C z s w W - Z G N w S na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania P K P S.A. w W, Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w S w dniu [...]. złożyła korektę deklaracji[...]. deklarując do zapłaty podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł z równoczesnym wykazaniem gruntów o powierzchni [...] pod linią kolejową jako zwolnionych od opodatkowania na podstawie art. 7 ust.1 pkt 1 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm./. W G P postanowieniem z dnia [...]. wszczął postępowanie podatkowe, a następnie decyzją z dnia [...] r. określił wysokość zobowiązania podatkowego S w podatku od nieruchomości za [....] r. w kwocie [...]zł. Organ I instancji uznał, że skoro na linii wąskotorowej G –S zaprzestano przewozów /zawieszono linię/, to położne pod torowiskiem grunty o powierzchni [...] nie mogą być objęte zwolnienie od podatku . W odwołaniu od decyzji organu I instancji S podnosiła, że zwieszenie wykonywania przewozów nie powoduje zaprzestania wykorzystywania budowli kolejowych i zajętych pod nie gruntów na potrzeby publicznego transportu kolejowego, gdyż dopóki linia kolejowa nie zostanie zlikwidowana w określonym trybie, w drodze decyzji administracyjnej można w każdej chwili wznowić przewozy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K nie uwzględniło odwołania i decyzją z dnia [...] . utrzymało w mocy decyzję organu I instancji uznając, że odpowiada prawa oraz ustalonym faktom. W ocenie organu odwoławczego zwolnienie podatkowe przewidziane w art. 7 ust.1 pt1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przysługuje od budowli kolejowych zajętych przez nie gruntów gdy są one wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu. Warunek ten nie został spełniony, gdyż przewozy kolejowe na w/w linii nie są wykonywane od dawna, tym samym podatnikowi nie przysługuje zwolnienie podatkowe przewidziane w art. 7 ust.1 pkt 1 omawianej ustawy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatnik domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając, że jest niezgodna z prawem. Skarżący ponowił argumentację przedstawioną w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko . Wojewódzki Sąd Administracyjny w S z w a ż y ł, co następuje : Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego – przepisu art. 7 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.: Dz. U. Nr 9 z 2002 r., poz. 84 ze zm.), poprzez niewłaściwą jego interpretację, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu zwalnia się od podatku od nieruchomości budowle kolejowe stanowiące całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, służące do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiające dokonywanie przewozów osób lub rzeczy – wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, a także zajęte pod nie grunty. Wykładnia gramatyczna tego przepisu prowadzi do wniosku, że użyte w nim określenie "umożliwiające dokonywanie przewozów osób lub rzeczy" jest nadrzędną częścią zdania w stosunku do części obejmującej określenie "wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego", a zatem dla oceny, czy skarżącemu podatnikowi przysługuje zwolnienie ustawowe w podatku od nieruchomości konieczne jest ustalenie, czy budowle kolejowe tworzące zorganizowaną całość, jaką jest linia kolejowa wąskotorowa na trasie G – S, tj. tory kolejowe wraz z zajętymi pod nie gruntami oraz przyległy pas gruntu, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego, wraz z zajętymi pod nie gruntami, umożliwiają dokonywanie przewozów osób i rzeczy wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Pozytywna odpowiedź na tak postawione pytanie zezwoli na wyrażenie stwierdzenia, że podatnikowi takie zwolnienie przysługuje. Aby jednak udzielić odpowiedzi na wyżej postawione pytanie nie można – tak jak uczyniły to organy podatkowe obu instancji –poprzestać na dokonaniu ustaleń faktycznych tylko co do rzeczywistego wykorzystywania linii kolejowej wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, gdyż należy sięgnąć do przepisów regulujących organizację transportu kolejowego w kraju, skoro ustawodawca tę materię objął regulacją prawną. W roku podatkowym [...] kwestię te regulowały przepisy ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789) określając szczegółowo zasady i warunki eksploatacji linii kolejowych, zarządzania nimi oraz zasady prowadzenia ruchu kolejowego i wykonywania przewozów kolejowych, a także zagadnienie dotyczące likwidacji linii kolejowych lub ich części. Przepis art. 9 tej ustawy stanowi, że likwidacji linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej dokonuje zarządca, który po przyznaniu tras pociągów, w trybie określonym w art. 29, stwierdzi, że wpływy za udostępnianie infrastruktury kolejowej nie pokrywają kosztów udostępniania infrastruktury kolejowej na tych trasach: 1) powiadamia zainteresowanych przewoźników kolejowych o zamiarze likwidacji linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej w następnym rozkładzie jazdy pociągów, jeżeli rezultaty analizy wniosków o przyznanie tras pociągów, które zostaną zgłoszone, potwierdzą deficytowość tej linii kolejowej lub tego odcinka linii kolejowej, 2) informuje właściwe organy jednostek samorządu terytorialnego, na obszarze których zlokalizowana jest linia kolejowa lub odcinek linii kolejowej o zamiarze ich likwidacji, 3) występuje z wnioskiem do ministra właściwego do spraw transportu o wyrażenie zgody na likwidację linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej; w przypadku linii kolejowej o znaczeniu państwowym ze względów obronnych zgoda powinna być wyrażona w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej. Postępowanie likwidacyjne może być wstrzymane, jeżeli właściwy miejscowo organ samorządu terytorialnego lub wskazany przez niego przedsiębiorca: 1) zapewni środki finansowe na pokrycie kosztów niepokrytych przychodami z udostępniania przewoźnikom kolejowym linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej, 2) zawrze umowę o nieodpłatne przejęcie linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej w zarządzanie w celu jej dalszej eksploatacji, 3) przystąpi do spółki przewozów regionalnych, która przejmie, w celu dalszej eksploatacji, przewidzianą do likwidacji linię kolejową lub odcinek linii kolejowej, jako wkład niepieniężny. W przypadku jednak, gdy nie została wstrzymana likwidacja linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej w trybie wyżej wskazanym, zgodę na likwidację linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej wydaje w terminie 3 miesięcy od dnia skierowania wniosku: 1) dla linii kolejowych lub odcinków linii kolejowych o znaczeniu państwowym - Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, biorąc pod uwagę względy gospodarcze, społeczne, obronne lub ekologiczne, 2) dla pozostałych linii kolejowych lub odcinków linii kolejowych - minister właściwy do spraw transportu, w drodze decyzji. Jak z przedstawionej regulacji wynika, jeżeli właściwe do tego organy władzy państwowej wyrażą opinię lub zgodę w odpowiednim trybie na likwidację linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej, to wówczas dopiero zostanie wykluczona możliwość wykorzystywania budowli kolejowych, - o czym jest mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - oraz zajętych pod nimi gruntów, na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe nie stwierdziły, że wskazana wyżej opinia lub zgoda na likwidację linii kolejowej wąskotorowej na trasie G – S została wydana, to nie mogły uznać, że skarżący podatnik nie korzysta ze zwolnienia podatkowego określonego ww. przepisie, samo bowiem ustalenie i stwierdzenie, że należące do podatnika budowle kolejowe, jak i położone pod nimi grunty na trasie G – S w [...] r. nie były wykorzystywane na potrzeby publicznego transportu kolejowego, gdyż "od dawna" są wyłączone z ruchu, było niewystarczające do pozbawienia podatnika zwolnienia podatkowego. Dopóki więc organy podatkowe nie przeprowadzą prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie umożliwiających im stwierdzenie, że wykluczona jest możliwość wykorzystywania budowli kolejowych na trasie G – S oraz zajętych pod nimi gruntów na potrzeby publicznego transportu kolejowego, dopóty nie będą mogły uznać, że skarżącemu podatnikowi nie przysługuje zwolnienie w podatku od nieruchomości na mocy przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Takie rozumienie w/w przepisu zbieżne jest z wyjaśnieniem zawartym w piśmie [....] r., iż "jeżeli Rada Ministrów w drodze rozporządzenia lub minister właściwy do spraw transportu wyda zgodę na likwidację linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789 ze zm.), to wówczas zostanie wykluczona możliwość wykorzystywania budowli kolejowych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz zajętych pod nimi gruntów, na potrzeby publicznego transportu kolejowego." Mając zatem na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S – na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 i 205 § 2 tej ustawy, a o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło