IV SA/Wa 940/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2005 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia opuszczonego gospodarstwa rolnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...]; II. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz E. J. kwotę 300 /trzysta/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy swoją własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...], odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności - decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] września 1964 r. znak [...] - utrzymującej w mocy - decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. z dnia [...] maja 1964 r. nr [...] o przejęciu jako opuszczonego gospodarstwa rolnego o powierzchni 8, 02 ha położonego we wsi J. w woj. [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż E. J. nie jest stroną legitymowaną do żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego w odniesieniu do decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] września 1964 r. Wnioskodawca jest wprawdzie spadkobiercą F. J. (w decyzji z dnia [...] września 1964 r. mowa jest o przejęciu na własność "gospodarstwa spadkobierców F. J."), niemniej nie przedłożył żadnego dokumentu potwierdzającego, że F. J. był właścicielem przejętego gospodarstwa rolnego ani też dokumentu, który wskazywałby, że właścicielem tym był sam wnioskodawca. Wnioskodawca nie wykazał zatem własnego interesu prawnego w sprawie, stąd należało zastosować normę art.157§3 k.p.a. W skardze na ww. decyzję E. J. podniósł, iż że nie posiada dokumentów potwierdzających własność F. J. spornej nieruchomości, gdyż wszystkie dokumenty wraz z dobytkiem uległy zniszczeniu w trakcie działań wojennych w 1939 r. Dowodem na posiadanie przez F. J. uprawnień właścicielskich do grunt jest w ocenie skarżącego treść decyzji, którymi własność tę przejęło Państwo. Skoro w decyzjach tych nieruchomość określono jako własność spadkobierców F. J., to powyższe musiało być poprzedzone przeprowadzeniem w tym zakresie odpowiednich ustaleń. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić albowiem zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz utrzymaną nią w mocy wcześniejszą decyzję tego organu wydano z naruszeniem art.157§3 k.p.a. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, stąd obie decyzje należało wyeliminować z obrotu prawnego. Błędnie przyjął Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, iż w niniejszej sprawie należało odmówić wszczęcia postępowania nieważnościowego albowiem skarżący nie posiada w niej własnego interesu prawnego. Wbrew ocenie organu interes taki skarżący posiada. Należy go wywodzić z samego faktu, iż skarżący E. J. był zarówno adresatem decyzji wydanej w postępowaniu w przedmiocie przejęcia gospodarstwa na własność Państwa (wskazanym wprawdzie pośrednio - jako spadkobierca F. J.), jak i uczestnikiem tego postępowania (to na skutek m. in. odwołania skarżącego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. decyzją z dnia [...] września 1964 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. z dnia [...] maja 1964 r.). Kryteria strony w rozumieniu art. 157 § 2 będzie zatem zawsze spełniał podmiot, który status taki posiadał w postępowaniu zwyczajnym. Z utrwalonego orzecznictwa NSA wynika, iż w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może dojść do rozszerzenia kręgu uczestników (w stosunku do kręgu stron postępowania zwyczajnego), a nie jego ograniczenia (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., sygn. akt II SA 2164/92, ONSA 1995 nr 1, poz.32 oraz wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA 279/99, LEX nr 55744). W tej sytuacji Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art.200 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).