VII SA/Wa 259/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2005 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania odnośnie samowolnie wybudowanego zbiornika na nieczystości I. skargę oddala, II. nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rzecz radcy prawnego J. G., [...] [...], kwotę 240 zł(dwieście czterdzieści złotych) z tytułu zastępstwa procesowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją znak [...] wydaną dnia [...] listopada 2003 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu sprawy samowolnej budowy zbiornika na nieczystości ciekłe z budynku mieszkalnego na działce nr ew. gr. [...], położonej w miejscowości [...], nakazał S. M. i T. M. w terminie do dnia [...].04.2004 r.: – uszczelnić zbiornik poprzez wykonanie izolacji zgodnie ze sztuką budowlaną, – opracować i przedstawić organowi dokumentację powykonawczą wybudowanego zbiornika wraz z inwentaryzacją geodezyjną oraz opinią techniczną zbiornika zawierającą ocenę jego szczelności i przydatności do użytkowania oraz prawidłowości wykonania izolacji. W uzasadnieniu organ podał, że inwestorzy na swojej działce siedliskowej wykonali w 2003 r. zbiornik, który posiada wymiary 2m x 1,8m i głębokość 1,25m. Ściany zbiornika wykonano jako murowane z cegły, a dno i płytę górną z betonu. Został on zlokalizowany w odległości 3,1m od budynku mieszkalnego, a jego otwór z pokrywą w odległości 5m od otworu okiennego budynku mieszkalnego inwestorów. Wykonanie robót budowlanych przy budowie zbiornika na ścieki zostało przez inwestorów zakończone. W/w zbiornik został podłączony do istniejącego na działce od ponad 40 lat budynku mieszkalnego i jest już użytkowany. Na budowę zbiornika inwestorzy nie posiadają pozwolenia na budowę, co jest wymagane zgodnie z art. 28 prawa budowlanego. Zgodnie z art. 3 ust. 9 prawa budowlanego wybudowany zbiornik na ścieki jest urządzeniem budowlanym służącym gromadzeniu ścieków związanym z istniejącym na działce budynkiem mieszkalnym, a więc nie może być traktowany jako samodzielny obiekt lub jego część i nie ma tu zastosowania art. 48 prawa budowlanego, odnoszący się wyłącznie do samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych. Lokalizacja zbiornika nie narusza przepisów o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wykonane ściany i dno z cegły bez izolacji, nie spełniają wymogów szczelności zbiornika, dlatego stosownie do dyspozycji art. 51 prawa budowlanego, zobowiązano inwestora do wykonania izolacji zgodnie z przepisami i sztuką budowlaną. Organ ustalił również, iż działka, na której wybudowano zbiornik, stanowi współwłasność S. M., T. M. i wnioskującego o wszczęcie postępowania administracyjnego E. S. Odwołanie od tej decyzji wniósł współwłaściciel nieruchomości E. S. zarzucając, iż przy wydaniu decyzji naruszano art. 199 kc, art. 28 pkt 1 prawa budowlanego przez zalegalizowanie bezprawnej budowy, art. 48 prawa budowlanego przez odstąpienie od nakazania rozbiórki obiektu. Odwołujący się podał, że jest współwłaścicielem działki w ½ części, budowa zbiornika prowadzona była bez jego zgody, bez pozwolenia na budowę, bez zachowania określonych prawem odległości zbiorników tego rodzaju od budynków mieszkalnych, wobec czego organ winien nakazać rozbiórkę zbiornika. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją znak [...] wydaną dnia [...] lutego 2004 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał, że kwestionowana decyzja organu I instancji została wydana prawidłowo. Wg organu odwoławczego zbiornik na nieczystości ciekłe jest urządzeniem budowlanym związanym z budynkiem mieszkalnym inwestorów, w rozumieniu art. 3 pkt 9 prawa budowlanego. Z tego też powodu jego samowolna realizacja nie skutkuje procedura związaną z art. 48 powołanej ustawy, lecz w istniejącym stanie faktycznym ma zastosowanie procedura uregulowana w art. 50 i art. 51 prawa budowlanego. Z materiału dowodowego zgromadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wynika, iż przedmiotowe urządzenie budowlane można doprowadzić do stanu zgodnego z przepisami. Zbiornik na nieczystości ciekłe z budynku mieszkalnego istniejącego na działce o nr ew. gr. [...] w [...] nie narusza w swej lokalizacji przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 75, poz. 690). Stosownie do § 384 przywołanego aktu prawnego, został on zrealizowany na działce siedliskowej nieuzbrojonej w kanalizację sanitarną. Odległość wylotu wentylacji w pokrywie przedmiotowego zbiornika jest zgodna z § 36 ust. 2 pkt 1 i 2 w/w rozporządzenia. Natomiast dokonane ustalenia, iż ściany i dno przedmiotowego zbiornika zostały wykonane niestarannie i bez izolacji, rodzi konieczność uszczelnienia zbiornika zgodnie ze sztuką budowlaną i przedłożenie w tym zakresie stosownej opinii sporządzonej przez osobę uprawnioną. Organ podniósł również, że nie stwierdzono obrazy § 36 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Przywołany przepis stanowi, iż w zabudowie jednor0dzinnej zagrodowej i rekreacji indywidualnej, odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe od okien i drzwi zewnętrznych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi wynosić winna co najmniej 5m. tymczasem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż przedmiotowy zbiornika został zlokalizowany w odległości 5,2m od okna istniejącego w budynku mieszkalnym inwestorów. Spełnia to normy wskazane przez ustawodawcę w przepisach techniczno-budowlanych. W dniu [...] marca 2004 r. E. S. złożył wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Postanowieniem znak [...] wydanym dnia [...] marca 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 149 § 1 kpa i art. 145 § 1 pkt 4 kpa wznowił postępowanie administracyjne, zakończone ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydaną dnia [...] lutego 2004 r., a następnie po wznowieniu postępowania decyzją znak [...] wydaną dnia [...] września 2004 r. na podstawie art. 151 § 2 kpa w związku z art. 146 § 2 kpa stwierdził, iż decyzja ostateczna z dnia [...] lutego 2004 r. została wydana z wadą wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a jednocześnie nie można jej uchylić, gdyż prawidłowo zostały zastosowane przepisy prawa materialnego, to znaczy przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a co za tym idzie, iż w wyniku wznowienia postępowania zostałaby wydana wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie przywołanej decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu organ podniósł, że przeprowadzono dodatkową wizję lokalną w dniu [...].08.2004 r., w wyniku której ustalono, iż zbiornika na nieczystości znajduje się w odległości 4,4m od budynku, 6,5m od najbliższego okna w ścianie podłużnej budynku, 6,5m od najbliższego okna w ścianie szczytowej, 20m od rowu melioracyjnego. Organ uznał, że ustalone okoliczności przy zapewnieniu wnioskującemu czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu przemawiają za tym, iż nie ma podstaw do wydania decyzji innej niż dotychczasowa. Odwołanie od tej decyzji wniósł E. S., zarzucając organowi niepełne ustalenie stanu faktycznego i błędną jego ocenę, nie uwzględnienie wniosków dowodowych zgłoszonych przez odwołującego się. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja znak [...] wydaną dnia [...] grudnia 2004 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko zajęte przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ podniósł, że oględziny przedmiotowej samowoli budowlanej były przeprowadzone dwukrotnie. W ich wyniku ustalono, iż wybudowany zbiornik o wymiarach 2m x 1,8m x 1,25m ma pojemność 4,5 m³. Oznacza to, że przepisem regulującym kwestię zachowania minimalnych odległości od innych obiektów jest § 36 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powyższy przepis ustala, iż odległość urządzeń sanitarno-gospodarczych od a) okien i drzwi zewnętrznych powinna wynosić co najmniej 5m (w przedmiotowej sprawie odległość ta wynosi 5,3m), b) od drogi (ulicy) lub ciągu pieszego – 2m (w omawianej sprawie 20m), c) od granicy działki sąsiedniej – 2m. Sposób ustalenia tej ostatniej odległości jest przedmiotem sporu między inwestorem a skarżącym. W czasie prowadzonych oględzin inwestor wskazał na swojej działce linię, wzdłuż której ma przebiegać umowna granica między częściami jednej nieruchomości, oznaczonej w rejestrze gruntów jednym numerem [...]. odległość wywiewki zbiornika od wskazanej linii to 3m. jednak skarżący – E. S. twierdził, iż umowna granica przebiega w innym miejscu. W celu jej dokładnego ustaleni złożył wniosek o powołanie biegłego geodety. Działka nr [...] nie została nigdy podzielona i jest współwłasnością inwestorów i E. S., a więc część działki użytkowana przez odwołującego się nie stanowi odrębnej działki. Wobec tego, zdaniem organu, przepis § 36 ust. 2 w/w rozporządzenia dotyczący odległości urządzeń sanitarno-gospodarczych od granicy działki sąsiedniej nie odnosi się do części działki nr [...] użytkowanej przez odwołującego się. Zdaniem organu odwoławczego, prawidłowo zastosowano przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w stosunku do sytuacji samowolnego wzniesienia zbiornika na nieczystości ciekłe, które jako urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym i zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, a wymienione w art. 3 ust. 8 ustawy prawo budowlane – nie podlega rygorom przepisu art. 48 w/w ustawy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł E. S. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący zarzucił organowi, iż przy jej wydaniu naruszono przepisy art. 80 kpa i 136 kpa, poprzez odmowę dopuszczenia dowodu z opinii biegłego geodety dla ustalenia na czyim gruncie wybudowano szambo oraz dla ustalenia jego odległości od granic sąsiednich nieruchomości, oraz poprzez dowolną i sprzeczną z prawem ocenę zebranego materiału dowodowego, a szczególnie treści aktu notarialnego [...].03.1924 rep. [...]. Nadto pełnomocnik skarżącego w złożonym piśmie procesowym podnosi, ponad zarzuty skarżącego, iż zgodnie z definicją art. 3 pkt 1 lit. a) prawa budowlanego obiekt budowlany jest to budynek wraz z i instalacją i urządzeniami technicznymi, z racji tego, że urządzenie techniczne w postaci zbiornika na ścieki stanowi część obiektu budowlanego w rozumieniu przywołanego wyżej art. 3 pkt 1) prawa budowlanego, w przypadku samowolnego wybudowania takiego urządzenia będą miały doń zastosowanie przepisy art. 48, a nie przepisy art. 50 i 51 prawa budowlanego, tak jak to przyjęły organy nadzoru. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest wydana w postępowaniu wznowieniowym decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004 r. wydaną na podstawie art. 146 § 2 i art. 151 § 2 kpa, tj. w sytuacji gdy organ uznał, iż w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej treści obarczonej wadą wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. Podstawowe znaczenia dla dokonania kontroli kwestionowanej decyzji jest ocena prawidłowości zastosowania przez organy art. 51 prawa budowlanego. W tym celu niezbędnym jest ustalenie rodzaju inwestycji zrealizowanej przez inwestorów. Z niekwestionowanych ustaleń w niniejszej sprawie wynika, że budynek mieszkalny, dla którego w [...] r. wybudowano zbiornik na nieczystości płynne, został wybudowany przed kilkudziesięciu laty. Zbiornik budowy, którego dotyczy sprawa, jest urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane. Połączony z istniejącym już budynkiem mieszkalnym zbiornik na nieczystości płynne, nie będący obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, dający się rozłączyć z budynkiem bez istotnego dla niego uszkodzenia, nie jest również częścią tego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 48 w/w ustawy. Należy zatem uznać, że zrealizowane samowolnie przez inwestorów roboty stanowią inny przypadek robót budowlanych, o którym mowa w art. 50 ust. 1 prawa budowlanego. Dlatego też organy prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie art. 51 prawa budowlanego. Kwestię te przesądziła uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęta dnia 15 maja 2000 r. (OPS 20/99), w której ustalono, że "wykonywanie lub wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym urządzenia budowlanego (przyłącza wodociągowego), o którym mowa w art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.) nie jest budowaniem obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 48 tej ustawy". Pozostałe zarzuty skargi również są niezasadne, gdyż z przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia art. 51 prawa budowlanego, nie rodzi obowiązku ustalenia tytułu własności inwestora do nieruchomości, na której wykonywano roboty budowlane, co za tym idzie brania pod uwagę roszczeń wynikających z prawa własności, a ma na celu jedynie podejmowanie działań w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z przepisami obowiązującego prawa. W świetle poczynionych ustaleń na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.