VII SA/Wa 232/05
WyrokWSA w Warszawie2005-10-14
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Halina Kuśmirek, Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca obowiązki w zakresie odwodnienia drogi gminnej, która została następnie utrzymana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa?Ratio decidendi
Decyzja jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa tylko wtedy, gdy istnieje przeszkoda prawna lub faktyczna uniemożliwiająca jej wykonanie. Trudności techniczne, koszty, nieopłacalność ekonomiczna czy negatywne nastawienie adresatów lub innych podmiotów nie stanowią podstawy do stwierdzenia niewykonalności decyzji. Celem decyzji było przywrócenie poprzedniego stanu odwodnienia, a nie stworzenie nowej infrastruktury.Stan faktyczny
Gmina N. wykonała nawierzchnię bitumiczną na drodze gminnej bez wymaganej dokumentacji technicznej i zgłoszenia, zasypując istniejący przepust i rów przydrożny. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał udrożnienie przepustu, przywrócenie odwodnienia i opracowanie dokumentacji powykonawczej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił część obowiązków i nałożył nowe, dotyczące likwidacji przepustu i wykonania obustronnych rowów przydrożnych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji, uznając ją za wykonalną. Gmina N. wniosła skargę do WSA, podnosząc niewykonalność decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2005 r. sprawy ze skargi Gminy N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nakazu wykonania określonych czynności skargę oddala.
Syg. akt VIISA/Wa 232/05
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją znak [...] wydaną dnia [...] września 2003r. na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 oraz ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. nakazał Wójtowi Gminy w N. – w terminie do dnia [...] .11.2003r.
- udrożnić przepust drogowy istniejący na drodze gminnej o nr ewid. [...] w miejscowości K. w pobliżu posesji J. Ł.,
- przywrócić poprzedni sposób odwodnienie przedmiotowego odcinak drogi poprzez odtworzenie w pasie drogowym od strony posesji J. Ł. rowu przydrożnego istniejącego przed samowolnym wykonaniem nawierzchni bitumicznej,
- opracować na aktualnym wyrysie geodezyjnym dokumentację powykonawczą zmodernizowanego odcinka drogi.
W uzasadnieniu organu podniósł, że ustalono, iż jesienią 1999r. zarząd Gminy N. wykonał nawierzchnię bitumiczną na drodze gminnej nr geodez. [...] we wsi K.. Na prowadzone roboty budowlane inwestor nie opracował dokumentacji technicznej i nie dokonał ich zgłoszenia właściwemu organowi. W trakcie oględzin ustalono, że w pasie drogi wykonano nawierzchnię bitumiczną o szerokości 4,65 m zbliżając się do działki J. Ł. na odległość około 70 cm, pozostawiając z drugiej strony znacznie szerszy pas pobocza drogi. Istniejący przepust pod drogą z rur o średnicy 40 cm oraz rów odprowadzający wodę od tego przepustu został całkowicie zasypany. W tej sytuacji należało orzec o obowiązku wykonania czynności mających na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Odwołanie od tej decyzji wniósł J. Ł. i Wójt Gminy N..
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją znak [...] wydana dnia [...] listopada 2003r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części nałożonych obowiązków – udrożnienia przepustu drogowego i przywrócenia poprzedniego sposobu odwodnienia poprzez odtworzenie istniejącego wcześniej w pasie drogowym od strony posesji J. Ł. rowu przywroźnego i orzekł obowiązki :
– zlikwidowania istniejącego w drodze gminnej o Nr geod. [...] w m. K., przepustu o śr. 40 cm, po demontażu przepustu odtworzyć nawierzchnię drogi;
– przywrócenia poprzedniego sposobu odwodnienia korpusu drogowego drogi gminnej o Nr geod. [...] w m. K. sprzed roku 1984, kiedy nie było wykonanego przepustu, poprzez wykonanie obustronnych rowów przydrożnych odprowadzających wody opadowe z korpusu drogi do naturalnego cieku wodnego, tj. do rzeki [...] ,
w pozostałej zaś części utrzymał decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł iż:
ukształtowanie przylegającego terenu po obu stronach drogi, pochylenia nawierzchni drogi oraz fakt istnienia pod drogą przepustu ( drożnego od strony wlotu) wskazuje, iż istniał rów, odprowadzający wody opadowe i roztopowe wzdłuż działki skarżącego do istniejącego naturalnego zbiornika wodnego jakim jest rzeka [...] . Gmina N. wykonała samowolnie nową nawierzchnię bitumiczną na omawianej drodze, jednocześnie zasypując od strony wylotu ( od strony działki skarżącego) istniejący przepust z rur betonowych o śr. 40 cm. Zasypano również rów przydrożny biegnący uprzednio wzdłuż działki J. Ł.. Podczas wykonywania nowej nawierzchni, która nie wchłania wód opadowych tak jak nawierzchnia żwirowa, należało rozwiązać odwodnienie tej drogi w sposób prawidłowy i zgodny z warunkami technicznymi, normami i sztuką budowlaną – czego nie zrobiono. W wyniku nowego ukształtowania spadków poprzecznych i podłużnych na przedmiotowym odcinku drogi, istniejący przepust przestał spełniać swoje zadanie. Nie można pozostawić posadowionego tuż pod nawierzchnią ( tj. 3,00 cm od góry nawierzchni asfaltowej ) przepustu wykonanego z rur betonowych. Pozostawienie istniejącego przepustu w takim stanie jaki został stwierdzony podczas wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] . 04. 2003r. grozi jego zniszczeniem w wyniku przejazdów ciężkich pojazdów. Takie usytuowanie przepustu jest niezgodne z warunkami technicznymi oraz stwarza zagrożenie dla ruchu w przypadku jego uszkodzenia.
Rozwiązanie odwodnienia poprzez wykonanie obustronnych rowów przydrożnych jest w tym przypadku najprostszym i najtańszym sposobem zapewnienia właściwego odwodnienia spornego odcinka drogi.
W dniu [...] sierpnia 2004r. Wójt Gminy N. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji z powodu jej niewykonalności – gdyż wykonanie po obu stronach drogi gminnej o nr [...] rowów odprowadzających wodę doprowadziłoby do zmniejszenia szerokości pasa drogowego do ok. 4 m, co spowodowałoby pozbawienie jej funkcjonalności i powodowało zagrożenie dla użytkowników.
Po rozpatrzeniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] października 2004r. na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji.
W uzasadnieniu organ podniósł, iż kwestionowana decyzja wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego została wydana w oparciu o właściwą podstawę prawną, nie narusza przepisów o właściwości, a także nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inna decyzją ostateczną. Ponadto, decyzja ta nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, a w razie jej wykonania nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie była w dniu wydania i nie jest trwale niewykonalna. Nie wypełnia także przesłanki rażącego naruszenia prawa, a w szczególności będącego podstawą jej wydania art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane.
Istotą kwestionowanej decyzji jest przywrócenie poprzednio istniejącego sposobu odwodnienia korpusu drogi gminnej, dlatego też bez znaczenia są argumenty wnioskującego odnośnie pozbawienia funkcjonalności spornej drogi, jak również spowodowanie zagrożenia dla jej użytkowników wskutek wykonania decyzji, ponieważ ani trudności techniczne ani też względy finansowe czy negatywne nastawienie adresatów decyzji czy innych podmiotów do wykonania decyzji nie stanowią przeszkody powodującej jej niewykonalność w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł Wójt Gminy N., podnosząc, iż kwestionowana decyzja narusza słuszny interes obywateli Gminy N..
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] grudnia 2004r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy własna decyzję z dnia[...] .10.2004r., w uzasadnieniu podnosząc, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 pkt 5 kpa, uzasadniająca konieczność wyeliminowania kontrolowanej decyzji z obrotu prawnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł Wójt Gminy N. . Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący podniósł, że kwestionowana decyzja jest niewykonalna, gdyż w konsekwencji doprowadziłaby do pozbawienia gminy drogi nr [...] .
W odpowiedzi na skargą Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz 1269 ), sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa w utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] października 2004r w której odmówił on stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003r.
Kontrolowana decyzja zapadła w postępowaniu nieważnościowym będącym jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznej – ochrona której została wyrażona zasadą trwałości decyzji administracyjnych wynikającą z art. 16 § 1 kpa.
Postępowanie to ma na celu nie merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy kontrolowana decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych, wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.
Organy rozpatrujące wniosek skarżącego słusznie uznały, że kwestionowana decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003r. nie jest dotknięta wadą z art. 156 § 1 pkt 5 kpa. – tj. nie była niewykonalna w dacie jej wydania.
Kwestia niewykonalności decyzji jako przesłanka dla stwierdzenia jej nieważności, była wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego i z orzecznictwa NSA jednoznacznie wynika, że decyzja jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa tylko wówczas, gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub gdy jest faktycznie niemożliwa do wykonania. Nie uzasadnia natomiast twierdzenia o niewykonalności decyzji jej wysoki koszt, nieopłacalność ekonomiczna, czy też negatywne stanowisko jej adresatów lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem obecnego stanu rzeczy a nawet interes społeczny.
Zdaniem składu orzekającego w wyżej opisanym rozumieniu przesłanki niewykonalności kwestionowanej decyzji nie wystąpiły, tym bardziej, że ma ona na celu jedynie doprowadzenie drogi do stanu istniejącego przed wykonaniem przez inwestora samowolnych robót.
Z tych wszystkich względów, uznając, że zaskarżonej decyzji nie można skutecznie zarzucić braku zgodności z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło