II SA/Rz 542/05
WyrokWSA w Rzeszowie2005-10-14
Skład orzekający: Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana bez zapewnienia udziału następców prawnych zmarłych stron postępowania?Ratio decidendi
Rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej osoby zmarłej przed wszczęciem postępowania administracyjnego, bez udziału jej następców prawnych, stanowi rażące naruszenie prawa, dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. W takiej sytuacji sąd administracyjny, stwierdzając tę wadę, uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu.Stan faktyczny
Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla stacji paliw, zarzucając sprzeczność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta. Następnie SKO utrzymało w mocy swoją decyzję, uznając, że decyzja Prezydenta jest sprzeczna z planem. Spółka A. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i błędną ocenę stanu faktycznego. WSA stwierdził nieważność obu decyzji, wskazując na brak zapewnienia udziału następców prawnych zmarłych stron postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji tego Kolegium, zasądzając jednocześnie koszty postępowania na rzecz skarżącej spółki.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2005r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2005r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. sp. z o. o. kwotę 500zł (pięćset) tytułem kosztów postępowania sądowego.
Prokurator Rejonowy [...] na podstawie art. 184 § 1 i 2 kpa. oraz art. 156 § 1 pkt 7 kpa w związku z art. 46 a ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. nr 15, poz. 139 ze zm. ) wniósł sprzeciw od ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].09.2003r. nr [...] ustalającej dla A. Sp. z o.o. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji paliw płynnych obejmującej : budynek obsługi ( sklep o po w. zabudowy ok. 200 m 2), budynek myjni automatycznej ( po w. zabudowy ok. 100m2 ), wiatę nad dystrybutorami, 2-3 dystrybutory wieloproduktowe, 2 zbiorniki paliw -podziemne, studnię zlewową paliw, zbiornik LPG podziemny do 10 m3, elementy reklamowe ( pylon cenowy, znaki informacyjne ), stanowisko obsługi pojazdów ( odkurzacz, powietrze), miejsca parkingowe na działce nr 2573 w obr. [...], z infrastrukturą techniczną na działkach nr 2573, 1965/200, 2572/6, 2572/5, 2571, 2570, 2569, 2564, 2563, 2561/2, 2560/6, 2559, 2731, 2565 w obr. [...], oraz włączeniem komunikacyjnym do ulic L. i G. na działkach nr 1965/203, 1965/201, 1965/200, 2572/4, 2572/6, 2572/9, 2572/7, 2573 w obr. [...], położonych w R. u zbiegu ulic L. i G. Prokurator zarzucił zaskarżonej decyzji nieważność z mocy prawa z uwagi na jej sprzeczność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wniósł o stwierdzenie jej nieważności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].01.2005r. SKO stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].09.2003r. napodst. art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W uzasadnieniu SKO stwierdziło, że lokalizacja przedmiotowej inwestycji nie jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz, że decyzja Prezydenta Miasta została wydana z rażącym naruszeniem art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Jednocześnie organ nie zgodził się z twierdzeniem strony, że planowana stacja paliw jest drobną usługą, nieuciążliwą dla środowiska i dla jej otoczenia.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy A. Sp. z o.o. reprezentowana przez radcę prawnego M. B. zakwestionowała orzeczenie SKO podnosząc, że organ bezpodstawnie i dowolnie przyjął, iż:
- planowana inwestycja nie jest związana ze świadczeniem drobnych usług, nieuciążliwych
dla otoczenia,
* nastąpi negatywne oddziaływanie stacji na otoczenie, poza granice działki co uzasadnia odmowę wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu,
* element składowy stacji paliw jakim jest zbiornik podziemny jest magazynem paliw w rozumieniu obiektu, którego lokalizacja na przedmiotowym obszarze jest niedopuszczalna. Pełnomocnik zarzucił również nieprawidłowe przyjęcie wystąpienia pozytywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta w postaci rażącego naruszenia prawa i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Dodatkowo do akt sprawy przedłożono sporządzoną przez biegłego opinię urbanistyczną oraz raport uciążliwości dla środowiska zamierzonej inwestycji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].04.2005r. [...] działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 7 kpa. oraz art. 40 ust. 4 pkt 2 , art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 4, art.41 ust 2a, art. 42 ust. 1 pkt 2 i 6, a także art. 46a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że zebrany materiał dowodowy i przedstawione przez stronę zarzuty nie pozwalają na uwzględnienie wniosku strony. Po ponownym rozpoznaniu sprawy SKO zmieniło jedynie kwalifikację prawną naruszenia prawa w decyzji Prezydenta Miasta, co skutkowało zmianą podstawy stwierdzenia jej nieważności: z art. 156 § 1 pkt 2 - na art. 156 § 1 pkt 7 Kpa. Organ przyjął, że decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co zgodnie z art. 46 a ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym powoduje nieważność tej decyzji z mocy prawa, na zasadzie art. 156 § 1 pkt 7 kpa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. Sp. z o.o. reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła zaskarżonej decyzji, że została wydana z naruszeniem przepisu art. 46 a ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, iż decyzja Prezydenta Miasta jest nieważna, co skutkowało zastosowaniem art. 156 § 1 pkt. 7 kpa. W argumentach skargi Spółka podniosła, że stan faktyczny sprawy został dowolnie i bezpodstawnie przez organ oceniony: uznanie przez SKO, że stacja paliw nie jest usługą drobną nieuciążliwą dla otoczenia zostało dokonane w sposób błędny, nie poparty żadnymi dowodami i pozostaje w sprzeczności z treścią warunków wynikających z miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego.
Zaskarżona decyzja jest także wadliwa z powodu uznania, że planowana inwestycja pogorszy znacznie stan środowiska w otoczeniu stacji benzynowej. Na poparcie swoich argumentów strona skarżąca wskazała na raport o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia oraz na opinię Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie z innych jednak przyczyn niż te, na które wskazuje.
Stan faktyczny przedstawia się następująco: w związku ze sprzeciwem Prokuratora [...] z daty: Rzeszów, 19.11.2004 r., od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].09.2003 r., nr [...], ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 9.12.2004 r. zawiadomiło strony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania skierowano m. in. do Ł. B. oraz Z. i K. B.; przesyłka nie została doręczona z adnotacją, że osoby nie żyją. Pomimo to Kolegium rozpoznało sprawę i decyzją z dnia [...].01.2005 r. [...] stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].09.2003 r. W rozdzielniku organ jako strony postępowania wskazał ponownie Ł. B. oraz Z. i K. B. Decyzja nie została doręczona wymienionym osobom z ponowną adnotacją Poczty, że osoby te nie żyją. W związku z wnioskiem A. Sp. z o. o. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Organ podjął kolejną decyzję stanowiącą przedmiot skargi. I ta decyzja skierowana została do Ł. B. oraz Z. i K. B.; doręczenia nie dokonano, wobec adnotacji, iż adresat nie żyje.
Prawem materialnym, na podstawie którego decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...].09.2003 r. nr [...] ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu została wydana, a której postępowanie nadzwyczajne dotyczy, jest ustawa z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 15 z 1999 r., poz. 139 ze zm.). Nie wymaga w tym miejscu szerszego uzasadnienia, że stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji są osoby, którym status stron przysługiwał w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta. Do kręgu tych osób należeli właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek (zob. uchwałę Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r. sygn. VI SA 13/95 - ONSA 1995/4 poz. 154), a więc m.in. Ł. B. oraz Z. i K. B.
Jak ustalił Sąd Z. B. zmarła w dniu 22.02.2002r. (nr aktu zgonu [...]), a K. B. w dniu 17.04.1992r. (nr aktu zgonu [...]); odnośnie do informacji Poczty o śmierci Ł. B. - Sąd kwestii tej już nie badał. Skoro tak, to wobec informacji o śmierci stron postępowania powziętej już na etapie zawiadomienia o wszczęciu postępowania, organ miał obowiązek zapewnić udział następcom prawnym zmarłych stron.
Rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej osoby, która zmarła po wszczęciu postępowania, uznać należy za rażące naruszenie prawa, dające podstawę do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego, z postawy prawnej przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa (zob. wyrok NSA z dnia 20 września 2002 r. sygn. I SA 428/2001 - OSP 2004/3 poz. 33). W taki sam sposób należy potraktować sytuację, w której strona zmarła przed datą wszczęcia postępowania administracyjnego, a organ prowadzi postępowanie bez udziału następców prawnych tej strony i osobę zmarłą czyni adresatem decyzji.
Ustalenie, iż postępowanie administracyjne dotknięte jest wadą nieważności stanowiło podstawę do skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z 2002r., ze zm.), na posiedzeniu niejawnym (art.120 ustawy).
Po rozpoznaniu sprawy w tym trybie Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a, w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa i art. 135 P.p.s.a.
Stwierdzenie przez Sąd przyczyny nieważności dotyczącej zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji powoduje, że zbędnym jest odniesienie się do treści i zarzutów skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło