VI SA/Wa 821/05
WyrokWSA w Warszawie2005-10-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka, Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas, Asesor WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wycofanie z obrotu piwa alkoholowego sprzedawanego bez wymaganego zezwolenia jest zasadne ze względu na interes gospodarczy państwa, nawet jeśli skarżąca kwestionuje sposób cofnięcia zezwolenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż piwa bez wymaganego zezwolenia stanowi naruszenie interesu gospodarczego państwa, co uzasadnia wycofanie produktu z obrotu. Kwestia prawidłowości cofnięcia zezwolenia na sprzedaż piwa nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, a skarżąca mogła ją kwestionować w odrębnym postępowaniu.Stan faktyczny
W toku kontroli stwierdzono sprzedaż 11 rodzajów piwa alkoholowego bez wymaganego zezwolenia. Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zarządził wycofanie piwa z obrotu, wskazując na naruszenie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz interesu gospodarczego państwa. Główny Inspektor Inspekcji Handlowej utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała zasadność wycofania, podnosząc zarzuty dotyczące sposobu cofnięcia zezwolenia, jednak organ i sąd uznali, że istotne jest samo prowadzenie sprzedaży bez zezwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie : Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Asesor WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Protokolant: Paweł Muszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2005 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie wycofania z obrotu 11 rodzajów piwa alkoholowego oddala skargę
W toku kontroli przeprowadzonej w [...], którego właścicielką była Pani W. N. w dniach [...] -[...] stycznia 2005r. na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2005r., stwierdzono oferowanie do sprzedaży 11 rodzajów piwa alkoholowego o łącznej wartości 466 zł 90 gr bez wymaganego zezwolenia. Przedsiębiorca Pani W. N. nie okazała zezwolenia na sprzedaż piwa.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w [...] wydał decyzję, w której zarządził wycofanie z obrotu 11 rodzajów piwa alkoholowego o łącznej wartości 466 zł 90 gr. W uzasadnieniu decyzji podał między innymi, że sprzedaż napojów alkoholowych bez zezwolenie jest naruszeniem art. 18 ust. 1 i 3 pkt 1 ustawy
z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ponadto stanowi naruszenie interesu gospodarczego państwa.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Pani W. N. Przyznała, że Urząd Miejski w [...] nie przedłużył jej zezwolenia na sprzedaż piwa. Inspektorzy naruszyli art. 18 o inspekcji handlowej, art. 18 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, bowiem brak było podstaw podanych w przepisach powyższych do wydania zarządzenia wycofania z obrotu 11 rodzajów piwa. Sprzedaż piwa nie narusza bezpieczeństwa lub interesu konsumentów i interesu gospodarczego państwa.
Decyzją z dnia [...] lutego 2005r. Główny Inspektor Inspekcji Handlowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał miedzy innymi, że:
Zgodnie z treścią art. 18 ust. 3 pkt 1 ustawy o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być przeprowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego dla napojów do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo. Nie ulega wątpliwości, że Pani W. N. nie posiadała wymaganego zezwolenia, zaś przyczyny jego braku nie mają znaczenia dla sprawy.
Na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2001r. Nr 4, poz. 25 ze zm.) Wojewódzki Inspektor,
lub działający z jego upoważnienia inspektor, może zarządzić w toku kontroli, w drodze decyzji ograniczenie wprowadzenia do obrotu, wstrzymanie wprowadzenia do obrotu lub wycofanie z obrotu produktów albo wstrzymanie świadczenia usług bądź niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zasadnie wydał decyzję
o wycofaniu z obrotu 11 rodzajów piwa alkoholowego o łącznej wartości
466 zł 90 gr, sprzedawanego bez wymaganego zezwolenia, ponieważ wymaga tego interes gospodarczy państwa.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Pani W. N. W skardze domagała się uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzji zarzuciła rażące naruszenie prawa przez Urząd Miejski w [...] i przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Inspekcji Handlowej wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał miedzy innymi, że zarzut skarżącej dotyczący niewłaściwej oceny i nieuwzględnienia faktu, iż cofnięto jej zezwolenie na sprzedaż piwa z rażącym naruszeniem art. 18 ust. 6 ustawy
o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie ma znaczenia dla sprawy. Istotne jest bowiem to, że skarżąca prowadziła sprzedaż piwa bez wymaganego zezwolenia, zaś decyzja w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż piwa z dnia [...] listopada 1997r. [...] jest ostateczna i prawomocna.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2O02r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym lub przepisami procesowymi,
nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2001 r. Nr 4, poz. 25) Inspekcja Handlowa, zwana dalej "Inspekcją", jest wyspecjalizowanym organem kontroli powołanym do ochrony interesów i praw konsumentów oraz interesów gospodarczych państwa. Do postępowania przed organami Inspekcji w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Art. 18 powyższej ustawy stanowi, że Wojewódzki Inspektor może zarządzić w toku kontroli, w drodze decyzji, ograniczenie wprowadzania do obrotu, wstrzymanie wprowadzania do obrotu lub wycofanie z obrotu produktów albo wstrzymanie świadczenia usług bądź niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa. Wojewódzki Inspektor może upoważnić inspektora do wydania w jego imieniu w toku kontroli decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Inspekcji Handlowej wskazał, że wycofanie 11 rodzajów piwa alkoholowego z obrotu nastąpiło z uwagi na ważny interes gospodarczy państwa. Powyższy pogląd podzielił w pełni skład orzekający.
Jak przyznała sama skarżąca, Urząd Miejski nie przedłużył jej zezwolenia na sprzedaż piwa (karta 40 akt administracyjnych) - wprowadzała ona do obrotu piwo bez wymaganego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5%. Zgodnie z art. 18 ust. l, 2 i 3 ustawy z dnia
26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2002r. Nr 147, poz. 1231). Sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu
na lokalizację punktu sprzedaży, zwanego dalej "organem zezwalającym". Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje się na podstawie pisemnego wniosku przedsiębiorcy. Zezwolenia, o których mowa w ust. 1, wydaje
się oddzielnie na następujące rodzaje napojów alkoholowych:
1) do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo,
2) powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa),
3) powyżej 18% zawartości alkoholu.
Art. 182 wyżej omawianej ustawy stanowi, że dochody z opłat za wydane na podstawie art. 18 lub art. 181 zezwolenia oraz dochody z opłat określonych w art. 111 wykorzystywane będą na realizację gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych i nie mogą być przeznaczane na inne cele.
Przepis ten stanowi więc wprost, iż dochody z powyższych opłat mogą być przeznaczane jedynie (wyłącznie) na realizację gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Konsekwencją takiego zapisu jest obowiązek gminy, przy przeznaczaniu środków pieniężnych - stanowiących dochody ze wskazanych powyżej opłat - na wykonywanie zadań wynikających z postanowień ustawy o wychowaniu w trzeźwości
i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, każdorazowego sprawdzania, czy określone zadanie jest przewidziane gminnym programem profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych. Dochody z opłat, o których mowa
w komentowanym przepisie, nie mogą być bowiem przeznaczane przez samorząd gminny na ogólnie rozumiane wykonywanie postanowień komentowanej ustawy w zakresie wychowania w trzeźwości
i przeciwdziałania alkoholizmowi, a tym bardziej na inne cele, ale jedynie na takie działania, które zostały przewidziane gminnym programem profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych na dany rok.
Pozbawienie gminy dochodów z opłat za zezwolenia na sprzedaż alkoholu, w ocenie Sądu, narusza gospodarczy interes państwa, które działa w sferze władzy wykonawczej poprzez organy administracji rządowej
i samorządowej, poprzez uszczuplenie dochodów gminy kierowanych na realizację zadań w zakresie profilaktyki i przeciwdziałania alkoholizmowi.
Argumenty podnoszone przez skarżącą w skardze kierowanej do Sądu, nie mają w tej sprawie znaczenia. Istotnym jest bowiem to, że skarżąca prowadziła sprzedaż piwa bez wymaganego zezwolenia. Natomiast sposób cofnięcia zezwolenia na sprzedaż piwa skarżącej nie jest przedmiotem powyższego postępowania. Decyzję taką skarżąca mogła skarżyć w odrębnym postępowaniu administracyjnym, a następnie sądowym.
W piśmie z [...] października 2005r. skarżąca podniosła, że w jej ocenie istnieją przesłanki do zawieszenia powyższego postępowania z urzędu przez Sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż toczy się postępowanie prokuratorskie [...] prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w [...], a dotyczące naruszenia prawa na osobie skarżącej. Skarżąca występuje w tym postępowaniu jako pokrzywdzona. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uznał powyższych argumentów i nie zwiesił postępowania, gdyż skarżąca nie wskazała czego dotyczy to postępowanie i ewentualnie, jaki związek może mieć ze sprawą.
Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło