II SA/Łd 937/04

WyrokWSA w Łodzi2005-10-17

Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor Ewa Cisowska-Sakrajda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego z powodu uchybienia miesięcznego terminu do złożenia wniosku, błędnie ustalając datę, w której strona dowiedziała się o decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej błędnie ustalił datę, w której strona dowiedziała się o decyzji, co skutkowało nieprawidłowym uznaniem terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania za uchybiony. W konsekwencji, zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą wznowienia postępowania została uchylona, podobnie jak poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji. Sąd wskazał również na inne naruszenia przepisów proceduralnych, w tym brak należytego uzasadnienia decyzji i naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
Stan faktyczny
Strony skarżące złożyły wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że wniosek został złożony po upływie miesięcznego terminu od dnia, w którym strony dowiedziały się o decyzji. Strony skarżące zarzuciły organom błędne ustalenie tej daty oraz naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak należytego uzasadnienia decyzji i pominięcie ich w procesie wydawania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant: asystent sędziego Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2005 roku sprawy ze skargi M. K., W. K., A. M. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...], znak [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz M. K. ,W. K., A. M. i J. M. solidarnie kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] znak [...] odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] znak: [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na maszcie antenowym wraz z kontenerem i ogrodzeniem oraz kablem zasilającym energetycznym na działce nr 596 w P. W uzasadnieniu tej decyzji powołało przepis art.148 oraz art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., wywodząc, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, z tym, że termin do złożenia podania w sytuacji gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zauważyło nadto, iż wniosek M. i W. K. oraz A. i J. M. o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy P. z dnia [...] znak: [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wpłynął w dniu 30 czerwca 2004r. Wskazało, iż we wniosku tym podano, iż strona o przedmiotowej decyzji została poinformowana przez Wójta Gminy P. w piśmie z dnia 27 maja 2004r., a pismem z dnia 18 czerwca 2004r. o wywieszeniu zawiadomienia o podjęciu tejże decyzji na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w P., na tablicy ogłoszeń Gminnej Spółdzielni oraz na bramie wjazdowej na teren Gminnej Spółdzielni. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w S., powołując wyrok NSA z dnia 7 czerwca 1996r., I SA 570/95, ONSA 1997r., nr 2, poz. 100, uznało, iż dla ustalenia daty dowiedzenia się przez stronę o decyzji uzasadniającej żądanie wznowienia postępowania istotne jest jedynie to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Zdaniem tego Kolegium, faktem nie budzącym wątpliwości jest powzięcie przez pełnomocnika wnioskodawców informacji o ostatecznej decyzji Wójta Gminy P. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej [...] "A" na działce nr 596 w P. przy ul. A z pisma Starosty P. z dnia [...] znak [...], doręczonego 30 kwietnia 2004r. Według organu, nie było żadnych przeszkód do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. niezwłocznie po powzięciu wiadomości o wydaniu decyzji, do wniesienia takiego wniosku nie była bowiem, zdaniem tego organu, konieczna szczegółowa informacja na temat wydanej decyzji i formy powiadomienia stron, a wystarczającą okolicznością stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania był sam fakt, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W ocenie organu odwoławczego, Wójt Gminy P. prawidłowo za datę powzięcia informacji o ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla stacji telefonii komórkowej na działce nr 596 w P. przyjął dzień doręczenia pisma Starosty P., tj. dzień 30 kwietnia 2004r., a termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania ustalił na dzień 30 maja 2004r. Zauważyło nadto, iż złożenie wniosku o wznowienie po upływie miesięcznego terminu, który nie został przywrócony, skutkuje odmową wznowienia postępowania w formie decyzji na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., wszczęcie postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa, godzące w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnej. Powyższe rozstrzygnięcie w imieniu M. i W. K. oraz A. i J. M. zaskarżył w dniu 30 września 2004r. pełnomocnik radca prawny T. W., wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania oraz zarzucając naruszenie art. 7, art. 9, art. 9 i art. 107 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podał, iż nie doszło do uchybienia miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż organ błędnie przyjął datę 30 kwietnia 2004r. za datę właściwego poinformowania strony o wydanej decyzji. Zdaniem pełnomocnika, treść pisma Wójta Gminy P. z dnia [...] nie mogła stanowić o powzięciu przez stronę wiadomości o decyzji, przede wszystkim dlatego, iż organ nie podał w tym piśmie treści decyzji, przedmiotu decyzji, nazwy organu ani numeru i daty jej podjęcia, pismo to nadto dotyczyło sprawy pozwolenia na budowę i zawierało jedynie nieprecyzyjną wzmiankę o fakcie wydania "decyzji o warunkach zabudowy przedmiotowego obiektu". Podkreślił również, iż wskazana w tym piśmie data uprawomocnienia decyzji sugerowała niewłaściwą datę jej podjęcia w dniu 14 stycznia 2003r. Brak tych danych, według pełnomocnika, uniemożliwiał sformułowanie żądania strony o wznowienie postępowania, skoro strona nie była w stanie wskazać o jaką decyzję jej chodzi, a pogląd SKO, wedle którego do wniosku o wznowienie postępowania w sprawie określonej decyzji nie były dla strony konieczne szczegółowe informacje na temat tej decyzji jest niezasadny. Zauważył również, iż wiadomość o wydanej przez Wójta Gminy P. decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu strona uzyskała po interwencjach dopiero w piśmie z dnia 27 maja 2004r., doręczonym w dniu 1 czerwca 2004r., a uzupełnionym pismem z dnia 18 czerwca, doręczonym w dniu 23 czerwca 2004r. Dopiero te informacje umożliwiały złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy P. z dnia [...] nr [...]. Według pełnomocnika, w sprawie doszło do manipulowania przepisami k.p.a., celowego wprowadzania stron w błąd, a SKO zamiast stać na straży przestrzegania przepisów prawa wybiórczo i nieprecyzyjnie odwołało się do praktyki orzeczniczej i w "imię trwałości decyzji administracyjnej usankcjonowało stan wadliwości jej wydania". Zwrócił uwagę na okoliczność, iż stronę pominięto w procesie wydawania przedmiotowej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej upsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga zgodnie z art. 151 ustawy podlega oddaleniu. Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez M. i W. K. oraz A. i J. M. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] znak [...] odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] znak: [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na maszcie antenowym wraz z kontenerem i ogrodzeniem oraz kablem zasilającym energetycznym na działce nr 596 w P., Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r., Nr 89, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. Przede wszystkim zauważyć należało, iż decyzja ta została podjęta w toku wznowionego postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy P. z dnia [...] znak: [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzająca możliwość prawnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeśli wniosek o wznowienie postępowania, w którym ona została wydana, zostanie złożony, zgodnie z art. 148 k.p.a. do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, zaś termin ten do złożenia podania o wznowienie postępowania z tego powodu, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a postępowanie było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w art. 145 i 145 a k.p.a., do których ustawodawca zgodnie z tymi przepisami zalicza: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7)zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8)decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione, 9)orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż w pierwszej kolejności obowiązkiem organu rozpoznającego wniosek o wznowienie postępowania było zbadanie z urzędu zachowania przez stronę terminu do wniesienia wniosku, a strona obowiązana była udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okoliczności lub decyzji stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Przyjąć więc należy, że dochowanie terminu musi być przez stronę udowodnione, co oznacza, że musi ona zadbać o dowody potwierdzające datę dowiedzenia się o istnieniu przesłanki do wznowienia. Oczywiście organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze i może uznać za dostateczny dowód nawet oświadczenie strony, tłumacząc w uzasadnieniu, dlaczego dał wiarę stronie(zob. B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2000, s. 598 czy M. Janowska, M. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Bibliografia postępowania administracyjnego za lata 1927 – 2000, Zakamycze 2000, s. 828). Niezachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania stanowi, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., podstawę do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Jeśli natomiast wniosek ten jest dopuszczalny organ administracji publicznej, stosownie do art. 151 k.p.a., odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, albo stwierdza, że kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchyla tej decyzji. Analiza załączonych do skargi akt administracyjnych dowodzi bez wątpienia, iż w dniu [...] została wydana przez Wójta Gminy P. decyzja ustalającą warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na maszcie antenowym wraz z kontenerem i ogrodzeniem oraz kablem zasilającym energetycznym na działce nr 596 w P. Sporne jest natomiast to, czy strona skarżąca dochowała miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. Akta administracyjne zdają się potwierdzać zasadność wyrażonego w skardze poglądu, wedle którego strona dochowała terminu. Dla zachowania tegoż terminu istotny jest bowiem dzień, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie dzień, w którym miała taką możliwość. Natomiast okoliczność, że strona nie dołożyła należytej starości w celu zdobycia tej wiadomości jest z punktu widzenia terminu bez znaczenia. Poza tym, jak to przyjmuje powołane zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w skardze orzecznictwo sądowe, z wnioskiem można było wystąpić dopiero po ustaleniu daty, numeru decyzji oraz zawartego w niej rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z 27 czerwca 1996r., I SA 570/95, ONSA 1997r., z. 2, poz. 100 czy wyrok NSA z dnia 14 października 1999r., IV SA 1662/97, Lex 48730). Informacje te zaś strona uzyskała, jak słusznie podkreślono w skardze, w dniu 1 czerwca 2004r. oraz w dniu 23 czerwca 2004r., a wniosek złożyła w dniu 30 czerwca 2004r., tj. z zachowaniem miesięcznego terminu. W ocenie Sądu, w toku ponownie prowadzonego postępowania organy winny nadto wyjaśnić okoliczność, czy wniosek dotyczy decyzji ostatecznej. Wprawdzie z adnotacji umieszczonej na decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, iż "uprawomocniła" się ona w dniu 14 lutego 2003r., niemniej jednak w aktach sprawy brak jest zarówno dowodu doręczenia tej decyzji stronom, jak i dowodu co do daty jej wprowadzenia do obrotu prawnego, poza zawiadomieniem z dnia 17 grudnia 2002r. o wszczęciu postępowania w sprawie przedmiotowej inwestycji, nie ma, wbrew twierdzeniom uzasadnienia decyzji organów administracji publicznej, zawiadomienia o podjęciu tejże decyzji. Z powyższych względów nie można ustalić, czy przedmiotowa decyzja została wprowadzona do obrotu prawnego, czy jest ostateczna, a w związku z tym, czy orzekanie w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego jest dopuszczalne, jak bowiem wynika z powołanego art. 145 § 1 k.p.a. wznawia się postępowanie od decyzji ostatecznej. Uchylając się od wyjaśnienia powyższej kwestii organy administracji obu instancji naruszyły przepisy art. 7 i art. 77 k.p.a., ustanawiające naczelną zasadę postępowania, która ma wpływ na ukształtowanie całego postępowania, tj. na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, co z kolei stanowi niezbędny element prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Stosownie do tej zasady na organach ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organy winny więc określić z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne, a następnie zarządzić przeprowadzenie z urzędu wskazanych dowodów. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd dopatrzył się także naruszenia innych przepisów procesowych. Przede wszystkim podkreślić należy, iż stosownie do art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wyrażona w powołanym przepisie zasada swobodnej oceny dowodów nie oznacza jednak, że "organ jest uprawniony do oceny dowodów według swego widzimisie". Swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu, a przyczyny, dla których organ dał wiarę jednym dowodom, a innym odmówił tej wiary winny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Tylko bowiem w ten sposób ocena dowodów może być sprawdzona w toku instancji i w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Szczególnego podkreślenia wymaga okoliczność, iż ocena dowodów jest "czynnością myślową" i jak każda czynność tego rodzaju powinna opierać się na zasadach logicznego myślenia, nie powinna uchybiać zasadom logiki. Aby ocena ta nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem reguł tej oceny, którymi to regułami są; 1.oparcie się na materialne dowodowym zebranym przez organ, 2. oparcie oceny na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, 3. dokonanie oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które maja na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową, 4. rozumowanie, w wyniku którego organ ustalił istotne okoliczności faktyczne, powinno być zgodne z prawidłami logiki. Naruszenie wymienionych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych, stanowi przekroczenie swobodnej oceny dowodów (zob. B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2000r, s. 357-358, M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego..., s. 472). Zgodzić się wypada nadto z wyrażonym w doktrynie poglądem, wedle którego "z analizowanego przepisu płynie również wniosek, że żadne niejasności czy też wątpliwości dotyczące stany faktycznego nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść strony" (zob. W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami admininistracyjnymi, Warszawa 2004, s. 137). Tymczasem w niniejszej sprawie zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., jak i Wójt Gminy P., przekroczyły wskazaną wyżej zasadę swobody oceny dowodów, na co wskazuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w którym to organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do wyrażonego przez stronę twierdzenia co do terminu powzięcia przez nią wiadomości o wydaniu spornej decyzji, jak również nie podał przyczyn, z powodu których twierdzeniom tym nie daje wiary. W konsekwencji uchybił postanowieniom przepisu art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., wedle którego obligatoryjnym elementem decyzji administracyjnej jest uzasadnienie prawne, które powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Użycie w § 3 powołanego przepisu zwrotu, iż uzasadnienie powinno wyjaśniać podstawę prawną oznacza, iż organ winien wyjaśnić stronom zasadność zastosowania przepisu prawnego, stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy, jak również treść tego przepisu. W szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego oraz ocenę ustalonego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Zawarte w decyzji rozstrzygnięcie winno stanowić logiczną konsekwencję ustalonego w postępowaniu stanu faktycznego i jego ocenę w świetle obowiązujących przepisów prawnych. Strona ma prawo znać motywy i przesłanki podjętej decyzji, gdyż bez tego nie może bronić swoich słusznych interesów oraz prowadzić polemiki z organem. Obowiązek uzasadniania decyzji wynika nie tylko z powołanego przepisu, ale także z ogólnych zasad k.p.a., przede wszystkim zaś z zasady udzielania informacji faktycznej i prawnej (art. 9 k.p.a.) oraz zasady przekonywania strony o słuszności podjętego przez organ rozstrzygnięcia (art. 11 k.p.a.)(wyrok NSA z 15 lutego 1984r., SA/Po 1122/83, GAP 1986r, nr 4, s. 45). W sprzeczności z tymi zasadami, w ocenie Sądu, pozostaje decyzja, w której uzasadnieniu "owo" wyjaśnienie organ ograniczył, jak to miało miejsce w analizowanej sprawie, do przedstawienia stanu faktycznego nie wyjaśniając motywów, jakimi kierował się przy wydawaniu decyzji. Nie ustosunkowanie się przez organ do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, stanowi, w ocenie Sądu, uchybienie powołanym zasadom (por. uzasadnienie wyroku NSA z 19 stycznia 1982r., SA/Kr 583/81, ONSA 1982, nr 1, poz. 12, wyroku NSA z 4 czerwca 1982r., I SA 255/82, ONSA 1982, nr 1, poz. 53 czy wyrok NSA z 6 sierpnia 1984r., II SA 742/84, ONSA 1984r., nr 2, poz. 67). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. naruszyło także przepis art. 81 k.p.a., wedle którego okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeśli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Powołany przepis ustanawia prawo strony do wypowiedzenia "ostatniego słowa" w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było więc pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) złożenia powyższego oświadczenia. Przeprowadzenie dowodu czyni bowiem wiarygodną okoliczność faktyczną dopiero wtedy, gdy strona mogła się wypowiedzieć co do dowodu. Zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzanego dowodu. Zaniechanie przez organ powyższych czynności stanowi z kolei naruszenie wyrażonej w art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Tymczasem w aktach sprawy brak jest końcowego oświadczenia strony oraz dowodu potwierdzającego zawiadomienie strony o zakończeniu postępowania dowodowego i wezwania skarżącej do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Jednocześnie Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 wskazanej ustawy za zbędne. Problematykę zwrotu kosztów reguluje przepis art. 200 upsa. Stosownie do treści tegoż przepisu w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych dla celowego dochodzenia praw. Ponieważ zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą powodującą jej uchylenie skarżącym należy się od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zwrot kwoty 440,00 zł (czterysta czterdzieści) tytułem poniesionych kosztów postępowania. Mając na uwadze fakt, iż zaskarżona decyzja z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy P. z dnia [...] znak [...] są niezgodne z prawem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało je uchylić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło