VII SA/Wa 175/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie ( WSA, Ewa Machlejd (spr.), Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 października 2005 r. sprawy ze skargi R. O., S. O., J. O. i E. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej E. O. kwotę 100 ( sto ) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2004r. znak [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 kpa po przeprowadzeniu postępowania na wniosek E. O., J. O., R. O. i S. O. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2003r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej we wsi J. gmina R. na działce nr [...] stanowiącej własność E. i J. M. stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2003r. znak [...] w części dot. budowy kolektora kanalizacyjnego [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżona decyzja w części dot. usytuowania kolektora kanalizacji sanitarnej [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa, bowiem kanalizacja wraz ze studzienkami została zaprojektowana niezgodnie z § 3 Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 5 listopada 1991r. w sprawie zasad ustanawiania stref ochronnych źródeł i ujęć wody (Dz. U. z 16 grudnia 1991r.) jak również niezgodnie z art. 53 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. nr 115 poz. 1229 ze zm.). Zgodnie z w/w przepisami teren ochrony bezpośredniej dla studni kopanej winien wynosić 10-15 m.. Odległość ta w projekcie nie została zachowana. Na terenach ochrony bezpośredniej ujęć wód podziemnych zabronione jest użytkowanie gruntów do celów niezwiązanych z eksploatacją ujęcia wody w tym również realizacja kanalizacji sanitarnej. Odwołanie od decyzji Wojewody [...] złożyli E. i J. M., a także Wójt Gminy R. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy. Odwołujący się wskazali, że powołane przez organ pierwszej instancji przepisy nie obowiązują od 1 stycznia 2002r, tj. straciły moc z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo Wodne (Dz.U. nr 115 poz.1229 ze zm.) na podstawie art.219 tejże ustawy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa po rozpatrzeniu odwołań uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2003r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że organ pierwszej instancji powołał się na przepisy prawne, które już nie obowiązywały od 1 stycznia 2002r. Nie sposób też podzielić poglądu organu pierwszej instancji o niezgodności projektowanej inwestycji z art. 53 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo Wodne (Dz.U. z 2001r. nr 115 po.1229 ze zm.), gdyż przepis ten nie znajduje zastosowania w nin. sprawie z uwagi na odmienny zakres regulacji oraz decyzję z dnia [...] lutego 2000r. znak [...]. którą Starosta Powiatu [...] udzielił pozwolenia wodnoprawnego dla nin. inwestycji. Ponadto Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. w dniu [...] stycznia 2000r. pozytywnie zaopiniował przedmiotową inwestycję. Organ odwoławczy stwierdził, że nie można przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, iż wydając omawiane pozwolenie na budowę organ w ogóle naruszył prawo, a tym bardziej w stopniu rażącym w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ wskazał też, że wobec faktu istnienia wiążącej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która dopuszczała taką lokalizację przedmiotowej inwestycji właściwy organ był zobowiązany wydać pozwolenie na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Zdaniem organu odwoławczego uprawnionym do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji był jedynie R. O. z uwagi na fakt, iż inwestycja dotyczy także jego działki. Jednakże ta okoliczność nie ma wpływu na nin. postępowanie tzn., że powyższy wniosek jako złożony także przez R. O. legitymującego się przymiotem strony musiał zainicjować przedmiotowe postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy podniósł także, iż decyzja organu wojewódzkiego orzeka jedynie co do części udzielonego pozwolenia na budowę nie odnosząc się jednocześnie do pozostałej części tejże decyzji. Na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli R. O., S. O., J. O.i E. O. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazali, że decyzja z dnia [...] lutego 2003r. o pozwoleniu na budowę została wydana po upływie terminu ważności decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] sierpnia 1999r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto skarżący podnosili, że istnieje niebezpieczeństwo skażenia wody pitnej w studniach, które użytkują ze względu na brak bezpiecznej odległości studzienki kanalizacyjnej od studzien kopanych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie podnosząc, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stwierdzić należy, że organy obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego. Stosownie do uregulowania zawartego w art. 157 § 3 kpa wszczęcie postępowania nieważnościowego wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. Na podstawie tego przepisu organ orzeka o niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Przesłanką negatywną o charakterze podmiotowym jest złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji przez osobę, która nie ma legitymacji strony w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 kpa. Wówczas organ wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania, a gdy przesłankę te stwierdza na etapie postępowania odwoławczego winien umorzyć postępowanie odwoławcze (art.138 § 1 pkt 3 kpa). Zdaniem organu odwoławczego z uwagi na fakt, że inwestycja dotyczy jego działki jedynie R. O. był uprawnionym do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności. Natomiast organ pierwszej instancji w ogóle nie badał czy osoby zgłaszające wniosek tj. R. O., S. O., J. O. i skarżąca E. O. maja przymiot strony w postępowaniu nieważnościowym, czym dopuścił się obrazy art. 28 kpa. Trafnie organ odwoławczy podniósł w uzasadnieniu decyzji drugiej instancji, że przywołane przez organ pierwszej instancji przepisy prawne nie obowiązywały w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Pomimo jednak faktu, ze postępowanie nieważnościowe toczyło się na skutek wniosku organy winny zbadać, czy nie zachodzą przesłanki z art. 156 kpa do czego są z urzędu uprawnione (art. 157 § 2 kpa). We wniosku o stwierdzenie nieważności z dnia [...] sierpnia 2004r. podniesiono, że studzienka ściekowa (kolektor) została zlokalizowana w bliskiej odległości od użytkowanych przez wnioskodawców studzien kopanych, stanowiąc zagrożenie dla ich zdrowia i życia. Badaną decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2003r. Starosta Powiatowy w B. po rozpatrzeniu wniosku Gminy R. z dnia [...]listopada 2002r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę kanalizacji sanitarnej w miejscowości J. wraz z przyłączami i przykanalikami z zachowaniem warunków określonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] sierpnia 1999r. znak [...]. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ obowiązany jest bowiem sprawdzić zgodność projektu z warunkami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a ponadto z przepisami w tym techniczno-budowlanymi. Organ sprawdza kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, względnie pozwoleń i sprawdzeń. W razie stwierdzenia naruszeń nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia nieprawidłowości określając termin, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane w brzmieniu na dzień 25 lutego 2003r.). W aktach administracyjnych znajduje się oryginał decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] sierpnia 1999r. znak [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w której określono wymagania dotyczące osób trzecich. W szczególności wskazano w decyzji tej, że budowa kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami nie powinna powodować uciążliwości spowodowanych przez zanieczyszczenia wody lub gleby. Planowana inwestycja powinna tez spełniać warunki przewidziane w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie odległości zamierzonej inwestycji od granicy działek sąsiednich i obiektów na nich się znajdujących (Dz.U. nr 10 z 1995 poz. 46 ze zm.). Wobec tego, że wnioskodawcy we wniosku o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji podnosili, iż nie zostały zachowane odległości pomiędzy kanalizacyjną studzienką ściekową, a studniami kopanymi na ich gruncie organy winny zbadać i wypowiedzieć się, czy decyzja o pozwoleniu na budowę zgodna jest z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie uwzględnienie tych istotnych okoliczności stanowi naruszenie art. 7 i 77 kpa przez organy obu instancji. Rozpatrując ponownie wniosek organ pierwszej instancji w pierwszej kolejności zbada podmiotowe przesłanki formalne (legitymację materialną wnioskodawców), a następnie w razie stwierdzenia, że wniosek pochodzi od osób uprawnionych oceni, czy decyzja o pozwoleniu na budowę nie jest dotknięta wadą z art. 156 kpa. Przede wszystkim wymaga wyjaśnienia posługiwanie się przez skarżącą E. O. decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Wójta Gminy R.z tej samej daty i o tym samym znaku, co oryginał znajdujący się w aktach administracyjnych, bowiem decyzja, na którą powołuje się E. O. posiada datę ważności do [...] grudnia 2001r. Mając na uwadze powyższe względy z uwagi na naruszenie przez organy obu instancji art. 7 i 77 kpa Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku z mocy art. 152 w/w ustawy.