I SA/Łd 606/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Z. Kmieciak, Sędziowie NSA A. Cudak (spr.), W. Jarzębowski, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005 r. sprawy ze skargi W. i I. małż. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oddala skargę. I SA/Łd 606/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 roku, nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] stycznia 2005 roku, nr [...], dotyczącą odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] grudnia 2001 roku, nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 rok w kwocie 2.733,16 zł., odmowy naliczenia odsetek za zwłokę od nienależnie zapłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 rok oraz odmowy naliczenia odsetek za zwłokę od kosztów upomnienia pobranych w kwocie 7,40 zł. Z akt sprawy wynika, iż Urząd Skarbowy w R. decyzją z dnia [...] grudnia 2001 roku odmówił skarżącym stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 rok w kwocie 2.733,16 zł., odmówił naliczenia odsetek od nienależnie zapłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 rok oraz odmówił naliczenia odsetek od kosztów upomnienia pobranych w kwocie 7,40 zł. W dniu 4 stycznia 2002 roku pełnomocnik wniósł odwołanie od wyżej wymienionej decyzji. Izba Skarbowa w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P., postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 roku, nr [...] pozostawiła bez rozpatrzenia przedmiotowe odwołanie z uwagi na wniesienie go z uchybieniem terminu, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60 ze zm.). W dniu 16 lipca 2002 r. podatnicy ponownie wystąpili o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. Organy podatkowe obu instancji odmówiły stwierdzenia nadpłaty w tym podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 3 marca 2004 r., sygn. akt I SA/Łd 2469/02, stwierdził nieważność powyższych decyzji z uwagi na istnienie w obrocie prawnym wcześniejszej decyzji Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] grudnia 2001 roku odmawiającej stwierdzenia nadpłaty. Pismem z dnia 19 października 2004 roku, uzupełnionym pismem z dnia 12 listopada 2004 roku, pełnomocnik wystąpił o uznanie, że wcześniejsze pismo z dnia 16 lipca 2002 r. jest wnioskiem o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej decyzji ostatecznej Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] grudnia 2001 roku. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., decyzją z dnia [...] stycznia 2005 roku, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] grudnia 2001 roku, gdyż żądanie pełnomocnika zostało wniesione po upływie roku od doręczenia decyzji (na podstawie art. 249 Ordynacji podatkowej w brzmieniu na dzień 31 grudnia 2002 roku). Organ wskazał, iż podatnik może domagać się wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, ale tylko w ciągu roku od doręczenia takiej decyzji. Złożenie natomiast żądania po tym terminie powoduje jego bezskuteczność, gdyż termin wynikający z art. 249 § l Ordynacji podatkowej jest terminem materialnoprawnym, niepodlegającym przywróceniu. W dniu 14 lutego 2005 roku, pełnomocnik wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Po przeanalizowaniu całości materiału informacyjno - dowodowego, mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania i uchylenia zaskarżonej decyzji. Tym samym decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 roku, nr [...] utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego I instancji. Na powyższą decyzję, w dniu 3 czerwca 2005 roku, wpłynęła skarga pełnomocnika skarżących do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W swoim środku zaskarżenia strona wniosła o uchylenie w/w decyzji zarzucając jej naruszenie art. 249 § l pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 167 § l tej ustawy, poprzez uznanie, że pisma z dnia 19 października 2004 roku i z dnia 12 listopada 2004 roku, złożone do Urzędu Skarbowego w R., jako rozszerzenie żądania złożonego w dniu 10 lipca 2002 roku, są żądaniami wszczynającymi nowe postępowanie podatkowe, a tym samym są złożone po terminie, określonym w art. 249 § l pkt l Ordynacji podatkowej. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 167 § l Ordynacji podatkowej poprzez odmowę uznania prawa strony do rozszerzenia zakresu żądania, art. 167 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez nie wydanie postanowienia odmawiającego uwzględnienia żądania w sprawie zmiany zakresu postępowania oraz art. 227 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez nie wydanie ustosunkowania się do zarzutów odwołania przez organ podatkowy I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest zasadna. Sąd uznał bowiem, iż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego bądź prawa procesowego, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji. Stosownie do przepisu art. 24 § l ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387), żądania uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Zgodnie z art. 249 § l Ordynacja podatkowa - w brzmieniu obowiązującym przed dniem 31 grudnia 2002 roku - organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Odmowa rozpatrzenia żądania, o którym mowa w § l powyższej ustawy, następuje w formie decyzji (art. 249 § 3 Ordynacji podatkowej). Wystąpienie przez stronę z takim żądaniem po upływie roku powoduje jego bezskuteczność. W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest, iż decyzja Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] grudnia 2001 roku, została doręczona w dniu 20 grudnia 2001 roku, a odwołanie od niej wniesione w dniu 4 stycznia 2002 roku, tj. jeden dzień po ustawowym terminie. Decyzja Urzędu Skarbowego z dniem [...] stycznia 2002 roku stała się ostateczna. Roczny termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej decyzji ostatecznej upłynął z dniem [...] grudnia 2002 roku. Natomiast wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji ostatecznej złożono w dniu 20 października 2004 roku (data wpływu do Urzędu Skarbowego w R.), a więc po upływie rocznego, ustawowego terminu, licząc od dnia doręczenia decyzji Urzędu Skarbowego. W związku z powyższym Sąd podziela ustalenia organu podatkowego w tym zakresie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 167 § 1 i § 2 należy podnieść, iż brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia tego zarzutu. Stosownie do treści art. 167 § l zd. 1 Ordynacji podatkowej, do czasu wydania decyzji przez organ I instancji strona może wystąpić o rozszerzenie zakresu żądania lub zgłosić nowe żądanie, niezależnie od tego, czy żądanie to wynika z tej samej podstawy prawnej, co dotychczasowe, pod warunkiem, że dotyczy tego samego stanu faktycznego. Odmowa uwzględnienia żądania w sprawie zmiany zakresu postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 167 § 2 zd. 1 w/w ustawy). Wskazać należy, iż w piśmie z dnia 19 października 2004 roku pełnomocnik wniósł o uznanie, że pismo z dnia 16 lipca 2002 roku jest wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2001 roku. Powyższe nie było zatem rozszerzeniem zakresu żądania, ani też nowym żądaniem, lecz przekwalifikowaniem wcześniej złożonego wniosku o stwierdzenie nadpłaty na wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Podnieść ponadto należy, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. decyzją z dnia [...] listopada 2004 roku, nr [...] umorzył postępowanie podatkowe, wszczęte wnioskiem z dnia 10 lipca 2002 roku, dotyczącym stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 roku z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Tak więc z tym dniem wyłączona została możliwość korzystania z postanowień art. 167 Ordynacji podatkowej. Późniejsze twierdzenia pełnomocnika o rozszerzeniu zakresu wniosku z dnia 16 lipca 2002 roku nie mogły być zatem uwzględnione. Ponadto należy wskazać, że nawet, gdyby uznać, że podatnik pismem z dnia 19 października 2004 r. rozszerzył żądanie pierwotnego wniosku, to nie oznacza, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji zostało wniesione przed upływem rocznego terminu. Rozszerzenie wniosku nie oznacza, że datą złożenia żądania jest data wniesienia pierwotnego wniosku. Podatnik sformułował żądanie stwierdzenia nieważności w dniu 19 października 2004 r. Niewątpliwie więc nastąpiło to po upływie rocznego terminu. Sąd nie stwierdził również naruszenia w niniejszej sprawie art. 227 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 227 § 1 w/w ustawy organ podatkowy, do którego wpłynęło odwołanie, przekazuje je wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania odwołania, chyba że w tym terminie wyda decyzję na podstawie art. 226. Organ podatkowy, przekazując sprawę, jest obowiązany ustosunkować się do przedstawionych zarzutów (art. 227 § 2 Ordynacji podatkowej). Zauważyć jednak należy, iż stosownie do treści art. 221 w/w ustawy w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, dyrektora izby skarbowej, dyrektora izby celnej lub przez samorządowe kolegium odwoławcze odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym. Jest oczywistym, że w świetle w/w przepisu do rozpoznania odwołania przez organy w nim wymienione stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym, jednakże niektóre z nich nie będą miały zastosowania - w szczególności te, które regulują tryb wnoszenia odwołań (art. 223 § 1 i art. 227 Ordynacji podatkowej), samokontroli (art. 226 Ordynacji podatkowej), wymiaru uzupełniającego (art. 230 Ordynacji podatkowej) oraz decyzje kasacyjne (art. 233 § 2 w/w ustawy). Ponieważ w przedmiotowej sprawie zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2005 roku wydał Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. to organ ten był również zobowiązany do rozpatrzenia odwołania. Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu odwoławczym w tym konkretnym przypadku oznaczało, że Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie przekazuje odwołania wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu, tj. Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł. oraz, że w związku z tym w osobnym piśmie nie ustosunkowuje się do przedstawionych zarzutów odwołania. Oceny zarzutów odwołania Dyrektor Izby Skarbowej dokonuje natomiast w wydawanej decyzji. Ponieważ organ podatkowy nie naruszył przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania podatkowego, Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).