III SA/Wa 1518/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Dudra, Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2005 r. sprawy ze skargi A .W. oraz M. .O - byłych wspólników spółki cywilnej A . z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie o podatek od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2004 nr [...] , 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2003 r. złożonym do [...] Urzędu Skarbowego W. byli wspólnicy spółki cywilnej A. z siedzibą w W. wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2002 r. o nr[..] , którą określono Spółce A. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 1997 r., zaległość podatkową w tym podatku za wskazany powyżej okres oraz odsetki za zwłokę (decyzja wymiarowa została doręczona byłym wspólnikom w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej). W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że w sprawie zachodzą okoliczności o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) uzasadniające wznowienie postępowania. Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2002 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] uchylił decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] października 2004 r., nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. na podstawie art. 243 § 1a ord. pod. - ponownie odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2002 r. z uwagi na przedawnienie zobowiązania określonego tą decyzją. Uznając powyższe rozstrzygnięcie za prawidłowe, decyzją z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał je w mocy. Zdaniem organu odwoławczego wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2002 r. jest niedopuszczalne z uwagi na upływ terminu przewidzianego w art. 70 ord. pod. Organ wskazał, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w momencie złożenia wniosku o wznowienie postępowania za styczeń-listopad 1997 r. uległo przedawnieniu. Zgodnie bowiem z art. 70 § 1 ord. pod. w brzmieniu obowiązującym w dniu powstania zobowiązania podatkowego za okres styczeń – październik 2004 r., określonego decyzją z dnia [...] maja 2004 r. znak [...] - zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, tj. za okres styczeń-listopad 1997 r. z dniem [...] grudnia 2002 r., natomiast za grudzień 1997 r. z dniem [...] grudnia 2003 r. W toku postępowania w sprawie Dyrektor Izby Skarbowej nie stwierdził wystąpienia żadnych okoliczności przerywających lub zawieszających bieg terminu przedawnienia (art. 70 ord. pod.). Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2005 r. byli wspólnicy spółki cywilnej A. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie zasad z art. 121 i 125 ord. pod., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a także "naruszenie prawa przez niezastosowanie w skarżonej decyzji art. 245 § 1 pkt 3 lit. b ustawy Ordynacja podatkowa – co pozbawia podatnika możliwości skorzystania z drogi odszkodowawczej". Wnieśli o uchylenie skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżących fakt, iż urząd skarbowy prowadził postępowanie wznowieniowe przesądza to tym, że decyzja kończąca postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia [...] stycznia 2002 r. powinna być wydana w oparciu o przepis art. 245 § 1 pkt 3 lit. b Ordynacji podatkowej, a nie jak to uczyniły organy podatkowe – w oparciu o przepis art. 243 § 1a powołanej ustawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Dokonana przez Sąd stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej u.p.p.s.a.) kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, z uwzględnieniem określonego w art. 134 § 1 u.p.p.s.a. prawa Sądu do rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy bez związania zarzutami oraz powołaną podstawą prawną skargi oraz określonego w art. 135 u.p.p.s.a. prawa do uchylenia innych naruszających prawo aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, pozwala stwierdzić, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo. Zaskarżona decyzja - zdaniem Sądu - winna ulec uchyleniu ze względu na niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Otóż jak wynika z akt sprawy - i co przyznają obie strony - decyzja [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania i zaległości podatkowej spółki cywilnej A. w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 1997r. wydana została pięć miesięcy po rozwiązaniu spółki. Organ podatkowy wysłał ją na adres byłych wspólników spółki i uznał za doręczoną w trybie art. 150 ordynacji podatkowej, choć jeden z dowodów doręczenia nie zawiera informacji o pozostawieniu zawiadomienia o awizie przesyłki. W tym stanie rzeczy wymaga ustalenia, czy decyzja skierowana do nieistniejącego podmiotu w ogóle weszła do obrotu prawnego (art. 211 i 212 ordynacji podatkowej). Jak wynika z art. 240 § 1 ordynacji podatkowej postępowanie wznawia się w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, toteż wykazanie istnienia przedmiotu postępowania w przedmiocie wznowienia ma istotne znaczenie dla sprawy. Ustaleń tych Sąd za organ dokonać nie może, bowiem do kompetencji Sądu należy ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w tym prawidłowości przeprowadzonego postępowania podatkowego i dokonanej przez organ oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Nie należy do Sądu natomiast dokonywanie takiej oceny za organ podatkowy. Stwierdzenie przez Sąd braków przeprowadzonego postępowania w zakresie ustaleń faktycznych, które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. Oceniając natomiast dokonany w zaskarżonej decyzji sposób interpretacji art. 243 § 1 a ordynacji podatkowej zauważyć należy, iż bezsporne jest, że złożony w dniu [...] stycznia 2003 r. wniosek byłych wspólników spółki cywilnej A. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2002r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania i zaległości podatkowej spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 1997r. dotyczył zobowiązania (za miesiąc styczeń 1997r.), które w momencie złożenia wniosku nie było przedawnione. Art. 243 § 1 ordynacji podatkowej stanowi, iż w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Jednocześnie z obowiązującego w okresie od 1.01.2003 do 1.09.2005 § 1a art. 243 ordynacji podatkowej wynikało, iż wznowienie postępowania jest niedopuszczalne po upływie terminów przewidzianych w art. 68 lub w art. 70 w/w ustawy. Organy podatkowe uznały, że fakt upływu terminu przedawnienia zobowiązania objętego decyzją kończącą postępowanie, którego wznowienia domaga się strona powinien być uwzględniany według daty wydawania orzeczenia o wznowieniu lub odmowie wznowienia postępowania. Z taką interpretacją - zdaniem Sądu - zgodzić się nie można, bowiem wówczas to od szybkości działania organów podatkowych zależałoby w istocie prawo strony do weryfikacji ostatecznej decyzji podatkowej w drodze wznowienia. Dodać należy, że postępowanie wznowieniowe w rozpoznawanej sprawie, z powodu błędów proceduralnych poczynionych przez urząd skarbowy, trwało wyjątkowo długo, bo od [...] stycznia 2003r. do [...] października 2004r. W opinii Sądu stanowisko to potwierdza także wykładnia systemowa przepisów normujących postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania. Ustawodawca określił, bowiem w art. 245 § pkt 3 lit. b) sposób działania organu w sytuacji upływu terminu przedawnienia w trakcie postępowania wszczętego na skutek wniosku o wznowienie. Odnosząc się natomiast do zaprezentowanego w skardze stanowiska Strony skarżącej, że mimo niewydania postanowienia o wznowieniu postępowania doszło do jego wznowienia poprzez przeprowadzenie badania przesłanek wznowienia we wcześniejszej fazie postępowania zakończonej uchyloną przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. decyzją o odmowie wznowienia postępowania, stwierdzić należy, że argumentacja ta nie znajduje umocowania w przepisach ordynacji podatkowej. Jak wynika z § 2 art. 243 cyt. ustawy, to postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Brak zatem takiego postanowienia nie pozwala uznać, że poprzez czynności faktyczne zakończyło się postępowanie wznowieniowe i toczy się postępowanie wznowione. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. art. 134, 135, 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz, 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji orzeczenia.