VII SA/Wa 292/05

WyrokWSA w Warszawie2005-10-19

Skład orzekający: Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Anna Tarnowska- Mieliwodzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej, wydana bez należytego wyjaśnienia kwestii prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 KPA, ponieważ nie poprzedzało jej dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego dla sprawy, w szczególności kwestii prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co uniemożliwiło prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. W związku z tym, zarówno decyzja organu odwoławczego, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z S na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody umarzającą postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty zatwierdzającej projekt wewnętrznej instalacji gazowej i zgłoszenia budowy. Skarżący zarzucił organom brak udziału w postępowaniu i naruszenie przepisów KPA. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że postępowanie zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia istotnych okoliczności, w tym kwestii prawa do dysponowania nieruchomością.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Anna Tarnowska- Mieliwodzka ( spr.), Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2005 r. sprawy ze skargi Z S na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) grudnia 2004 r. znak (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z S kwotę 200 zł. ( dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII S.A./Wa 292/05 Uzasadnienie Wojewoda (...) decyzją z dnia (...) listopada 2004 r., nr (...) wydaną na podstawie art. 105 w związku z art 15 § 2 kpa po ponownym rozpoznaniu sprawy wszczętej z urzędu, umorzył postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatu (...). z dnia (...) maja 2003 r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu wewnętrznej instalacji gazowej i zgłoszenia budowy przyłącza do budynku mieszkalnego przy ul. (...). w (...). W uzasadnieniu organ wskazał, że nieruchomość położona przy ul (...) w (...) stanowi współwłasność właścicieli lokali nr (...) znajdujących się w budynku na tej działce, dla których ustanowiona została odrębna własność lokali. Obydwa lokale posiadają odrębne księgi wieczyste.- nr (...) - T G B natomiast nr (...) - Z M S. Z przedłożonego projektu budowlanego wynika, że przyłącze gazu przebiega tylko przez drogę (ulicę (...)) - oznaczoną nr (...) i jest zakończona w szafce na kurek główny i gazomierz zamontowany na zewnętrznej ścianie budynku należącego do lokalu T B. Przyłącze gazowe do budynku nie przebiega i nie narusza w żadnej części budynku drugiego współwłaściciela. Z S wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisu art. 77,81 i 107 kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) grudnia 2004 r., nr (...) na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 158 § 1 kpa uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody (...) i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu (...). Organ II instancji uznał, iż okoliczności przedmiotowej sprawy nie dają podstaw do umorzenia postępowania. Umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w sytuacji, gdy istniały podstawy do rozstrzygnięcia sprawy, stanowi naruszenie art. 105 § 1 kpa. Natomiast jeżeli przesłanki nieważnościowe badane są merytorycznie, to organ na podstawie art. 158 kpa może wydać decyzję o stwierdzeniu nieważności, odmowie stwierdzenia nieważności lub stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Dokonując oceny legalności decyzji Starosty Powiatu (...). z dnia (...) maja 2003r., znak: (...). zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T B, pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazu w budynku mieszkalnym położonym przy ul. (...), działka nr (...), w (...)., organ odwoławczy zauważył, iż w dniu wydania weryfikowanej decyzji, będące zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego z 1994r., urządzeniem budowlanym przyłącze gazowe wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Jednakże przedmiotowa decyzja w swej sentencji nie przesądzała o przyłączu gazowym, a jedynie regulowała kwestię wewnętrznej instalacji gazowej. Zdaniem organu informacja, aczkolwiek nie odpowiadająca przepisom prawa, a dotycząca braku sprzeciwu organu w stosunku do "wykonania robót dotyczących budowy przyłącza gazowego przechodzącego przez drogę - działkę nr (...) (ul. (...)), do budynku mieszkalnego położonego na działce nr (...) przy ul. (...) w (...).", nie stanowi elementu osnowy decyzji. Zdaniem organu II instancji w przedmiotowej sprawie treść rozstrzygnięcia sprawy sprowadza się do udzielenia pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej. Nie można więc stwierdzić nieważności decyzji z uwagi na zawarcie w niej dodatkowej informacji nie będącej częścią rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy przedmiot sprawy jednoznacznie wynika z jej osnowy. Organ II instancji wskazał ponadto, że podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 77 kpa jest niezasadny, bowiem organ I instancji nie dopuścił się zaniedbania polegającego na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego. Dowody zgromadzone w sprawie pozwalają zdaniem organu na obiektywną ocenę okoliczności sprawy. Natomiast weryfikowana decyzja Starosty Powiatu (...). z dnia (...) maja 2003 r. nie spełnia przesłanek zawartych w przepisie art. 156 § 1 kpa, zatem pozostawienie jej w obrocie prawnym pozostaje w zgodzie z zasadą praworządności. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z S, domagając się jej uchylenia, podniósł, iż kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Organy obowiązane są zapewnić stronom udział w postępowaniu, w każdym jego stadium. Natomiast skarżący nie brał udziału w postępowaniu, bowiem Starosta (...) prowadząc postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowy wewnętrznej instalacji gazowej i zgłoszenia budowy przyłącza w budynku przy ul. (...) w (...) nie zawiadomił go, jako współwłaściciela nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne kontrolująjedynie legalność zaskarżonych decyzji, postanowień, a więc prawidłowość zastosowania obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd przepisów prawa ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja zapadła z oczywistym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z (...) marca 1992 r. o pozwoleniu na użytkowanie pod kątem istnienia przesłanek, określonych w art. 156 § 1 K.p.a. oraz ocena rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Na wstępie należy stwierdzić, że sąd podziela stanowisko organu II instancji w kwestii braku istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania nadzorczego jako bezprzedmiotowego. Jeżeli bowiem przesłanki nieważnościowe badane są merytorycznie, to organ na podstawie art. 158 kpa nie może umorzyć postępowania. Może natomiast wydać decyzję o stwierdzeniu nieważności, odmowie stwierdzenia nieważności lub stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Jednakże stwierdzić należy, że w postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji, w każdym przypadku również w postępowaniu odwoławczym powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określoną w art. 15 kpa, organ administracji publicznej orzekający w postępowaniu odwoławczym nie może ograniczyć się jedynie do kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, lecz zobowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Ponadto organ ten jako organ o charakterze reformacyjnym ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Nie jest on również związany granicami odwołania zakreślonymi przez wnoszącą je stronę i nie może w związku z tym ograniczyć się tylko do rozpatrzenia zarzutów strony podniesionych w odwołaniu i dokonania oceny ich zasadności. Nie może także ograniczyć się do badania zgodności z prawem zakwestionowanej przez stronę decyzji, lecz powinien zbadać decyzję również z punktu widzenia celowości, słuszności, gospodarności i rzetelności rozstrzygnięcia ( zob. np. R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz, Warszawa 2005 r., s. 326) Biorąc pod uwagę znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy Sąd stwierdza, iż organ odwoławczy nie wyjaśnił zgodnie z regułami postępowania określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a przede wszystkim ww. kwestii podnoszonych przez Z S. Argumentując swe rozstrzygnięcie organ ograniczył się do lakonicznych stwierdzeń o nietrafności zarzutów skarżącego wskazując, iż niezasadny jest zarzut naruszenia art. 77 kpa, gdyż organ I instancji nie dopuścił się zaniedbania polegającego na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego. Sąd nie podziela argumentacji organu odwoławczego. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Jedną z okoliczności nie wyjaśnionych przez organ I i II instancji jest kwestia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane co w pismach swoich oraz skardze podnosi strona skarżąca. Powyższe oznacza, iż stan sprawy nie został należycie wyjaśniony. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 kpa mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (powołany wyżej art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały bez wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wyniku sprawy i dlatego działając na podstawie art. 145 ust.l pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło