II SA/Wr 1064/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Marcin Miemiec, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2005r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu oddala skargę Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. G. od, wydanej z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Zastępcy Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego W. z dnia [...]r. (Nr [...]) odmawiającej wyrejestrowania pojazdu marki Jelcz 706, nr rej. [...], nr podwozia [...], nr silnika [...], zarejestrowanego na imię i nazwisko K. G., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia podniesiono, że zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji, odmawiając wyrejestrowania pojazdu opisanego wyżej, w podstawach rozstrzygnięcia wskazał art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602, z późn. zm.), w związku z art. 104 kpa. Decyzja ta wydana została po ponownym rozpatrzeniu sprawy, bowiem poprzednia decyzja organu pierwszej instancji została, po rozpatrzeniu odwołania K. G., uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu wcześniejszej decyzji Kolegium zwróciło uwagę na pewną niekonsekwencję organu orzekającego, który nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości, czy przyczyną odmowy wyrejestrowania pojazdu było nieudokumentowanie przez stronę trwałej i zupełnej utraty pojazdu (art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym), czy też nieuiszczenie przez nią opłaty, o której mowa w ust. 1a tego artykułu. Kolegium wskazało, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy konieczne będzie w pierwszym rzędzie wyjaśnienie czy zachodzi w sprawie przypadek, o którym mowa w art. 79 ust. 1 pkt 5 powołanej wyżej ustawy, a dopiero jeśli organ uzna, że przesłanka z tego artykułu została spełniona odniesie się do obowiązku wynikającego z art. 79 ust. 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym, rozstrzygając o ewentualnych konsekwencjach w przypadku jego niespełnienia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ orzekający wezwał K. G., która w dniu [...]r. złożyła wyjaśnienia w sprawie. Z zeznań jej wynika, że użytkownik przedmiotowego pojazdu J. C. zobowiązał się, że ureguluje wszystkie zobowiązania wynikające z korzystania z pojazdu. Tylko przez pewien okres regulował należności związane z korzystaniem z pojazdu. W [...]r. wyjechał z W. i od tego czasu K. G. nie ma z nim żadnego kontaktu i nie wie też, co dzieje się z pojazdem, który przekazała J. C.. Wyjaśniła nadto, że gdy J. C. wyjechał z W. nie zgłaszała Policji kradzieży samochodu. Jednocześnie przyznała, że nie posiada żadnych dowodów potwierdzających utratę pojazdu. Po dokonaniu tych ustaleń organ pierwszej instancji ponownie odmówił wyrejestrowania samochodu Jelcz 706, wskazując w motywach decyzji, że strona nie przedstawiła dokumentu pozwalającego udokumentować trwałą i zupełną utratę pojazdu. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji K. G. wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że nie zgadza się z argumentacją organu pierwszej instancji. W jej ocenie, do wyrejestrowania pojazdu wystarczy oświadczenie właściciela o utracie władztwa nad pojazdem. Takie oświadczenie stanowi jedną z form udokumentowania trwałej i zupełnej utraty pojazdu. Podniosła też, że w komputerowej bazie danych Wydziału Finansowego powinien znajdować się dokument potwierdzający utratę pojazdu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje: Przepis art. 79 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wymieniając sytuacje, w jakich można wyrejestrować pojazd, wśród nich w punkcie 5. wskazuje, że może to nastąpić, gdy jego właściciel "udokumentuje trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności". Już z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że właściciel pojazdu jest zobowiązany udokumentować, że utracił pojazd, a zatem wbrew temu, co podnosi w odwołaniu strona, nie wystarczy samo oświadczenie właściciela w tym przedmiocie. Zawarte w przepisie określenie wskazuje, że chodzi o złożenie stosownych dokumentów celem wykazania utraty pojazdu. Nawiązać w tym miejscu można do treści art. 76 kpa, który stanowi, że "dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone". Tymczasem w stanie faktycznym niniejszej sprawy strona poza bardzo enigmatycznym przedstawieniem okoliczności związanych z utratą pojazdu nie przedstawiła żadnych dowodów dokumentujących utratę pojazdu. Jeśli istotnie, jak twierdzi, sprzedała czy też użyczyła samochód J. C., to winna dysponować stosowną umową. Jeśli zaś do takiej umowy nigdy nie doszło, to wydaje się co najmniej niezrozumiałe, że gdy w [...]r. - jak sama zeznaje - "straciła kontrolę nad losem pojazdu", o fakcie tym nie zawiadomiła policji. Jedynym jej działaniem było wystąpienie we [...]r. z podaniem do Wydziału Finansowego Urzędu Miejskiego o wydanie zaświadczenia "potwierdzającego przeniesienie pojazdu do miejsca zamieszkiwania jego użytkownika". W takiej sytuacji zgodzić należy się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, który uznał, że brak jest podstaw do wyrejestrowania pojazdu, skoro strona nie udokumentowała trwałej i zupełnej utraty pojazdu (art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym). W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego K. G. wniosła o wyrejestrowanie przedmiotowego pojazdu. Stwierdziła, że przekazała ten pojazd w ramach rozliczenia konkubinatu z J. C.. J. C. zobowiązał się ustnie do uiszczenia opłat związanych z pojazdem. W [...]r. wycofał pojazd z ruchu bez wyrejestrowania w wydziale komunikacji. Pojazd został przeniesiony do miejsca zamieszkania użytkownika do S. i sprzedany bez jej udziału, dlatego nie posiada żadnych dokumentów. Zarzuciła pominięcie faktu "potwierdzenia przez Wydział Finansowy Urzędu Miejskiego trwałej utraty pojazdu". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, stwierdzając, że w dalszym ciągu jednak brak jest podstaw do przyjęcia by wnioskodawczyni udokumentowała trwałą i zupełną utratę pojazdu, skoro nie jest ona w stanie przedłożyć jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego ten fakt. Tymczasem przepis art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym w sposób wyraźny wskazuje na obowiązek udokumentowania trwałej i zupełnej utraty pojazdu z czego, a contrario. należy wnioskować ze nie wystarczy samo oświadczenie właściciela, że pojazd utracił. Nie spełnia też wymogu tego przepisu powołanie się przez wnioskodawczynię na pismo Wydziału Podatków i Opłat z którego miałoby wynikać że bezprzedmiotowe jest wszczynane postępowania podatkowego. Jeśli dla celów postępowania podatkowego organ przyjął, że jest ono bezprzedmiotowe, to nie oznacza to wcale, że w sprawie dotyczącej wyrejestrowania pojazdu takie pismo miałoby stanowić "dokument trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu". Podkreślić też należy, co było już sygnalizowane w zaskarżonej decyzji, że wydaje się niezrozumiałe działanie K. G., która przekazując rzecz ruchomą znacznej wartości, czy to jako użyczenie, czy jak twierdzi obecnie w ramach rozliczeń finansowych, nie sporządziła na potwierdzenie tego zdarzenia jakiejkolwiek umowy, a w momencie gdy została oszukana przez J. C. nie zawiadomiła o tym policji. W takiej sytuacji należy stwierdzić, że w stanie faktycznym sprawy nie można wyrejestrować pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawo o ruchu drogowym. Stan faktyczny sprawy nie pozwala też na przyjęcie innej sytuacji opisanej w powołanym przepisie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ). Powyższe oznacza, że ze względu na kasacyjny charakter orzeczeń tych sądów, nie mogą one – co do zasady – wydawać wyroków zasądzających, ustalających istnienie lub nieistnienie stosunku prawnego lub kształtujących prawo (chyba, że przepis prawa tak stanowi). Stąd też sąd administracyjny wbrew żądaniu skargi – nie mógł orzec w przedmiocie wyrejestrowania lub odmowy wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu lecz tylko skontrolować prawidłowość wydanej w sprawie decyzji. Badając pod tym kątem sprawę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd podlega wyrejestrowaniu, na wniosek jego właściciela w przypadku "udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności." Z semantycznej (językowej) analizy powołanego przepisu wynika, że warunkiem wyrejestrowania pojazdu jest "udokumentowanie" przez wnioskodawcę, że nastąpiła "trwała" tzn. stała, nie podlegająca zmianie i "zupełna" tzn. całkowita, kompletna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Pojęciu "udokumentowania" okoliczności, o których mowa w art. 79 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy należy nadać jednoznaczne, ścisłe znaczenie, jako czynności stwierdzającej coś na podstawie dokumentów, popartej dokumentami. Chodzi zatem o akt pisemny stanowiący wyrażenie określonych myśli lub wiadomości, obejmujący zarówno dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 k.p.a. jak i inne "dowody pisemne" mające znaczenie w sprawie (np. umowy). Za taką interpretacją tego zwrotu, poza względami językowymi wskazującym na intencję ustawodawcy, przemawiają ponadto zasady dbałości o prawidłowe funkcjonowanie obrotu prawnego o sferze ewidencji (rejestracji) pojazdów, oznaczające konieczność zapewnienia mu pewności i wiarygodności poprzez sformalizowanie (dokumentowanie) sposobu stwierdzenia istnienia prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mogącej mieć znaczenie prawne. Tak rozumiane "udokumentowanie" utraty posiadania pojazdu nie może być zastąpione wyłącznie "oświadczeniem" wnioskodawczyni o takiej utracie. Oświadczenie będące wypowiedzią zawierającą czyjeś przekonania lub oznajmującą coś nie mieszczą się w polu znaczeniowym pojęcia "udokumentowanie" czegoś, a zatem nie mają znaczenia z punktu widzenia przesłanek wyrejestrowania pojazdu zawartych w art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym. Uwzględniając powyższe wywody uznać należy, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz jego konsekwencje prawne na podstawie stosowanej normy prawnej. Skarżąca, poza swoim oświadczeniem dotyczącym okoliczności utraty posiadania pojazdu nie przedstawiła żadnych dowodów dokumentujących tę utratę, np. odpowiedniej umowy, czy też dokumentacji pochodzącej od organów ścigania. Organ prawidłowo ocenił, że takim dowodem z podanych względów nie może być samo oświadczenie strony, jak i powołanie się na pismo wydziału podatków i opłat, z którego miałaby wynikać bezprzedmiotowość wszczynania postępowania podatkowego. Powyższe, mając znaczenie dla postępowania podatkowego, nie jest równoznaczne z przedstawieniem dokumentu o "trwałej i zupełnej utracie pojazdu" wymaganego w/w postępowaniu dotyczącym wyrejestrowania pojazdu. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.