VII SA/Wa 290/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi D i Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) grudnia 2004 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej obowiązku wykonania inwentaryzacji i oceny technicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, VII SA/Wa 290/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia (...) czerwca 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) na podstawie art. 51 ust. i pkt 3 w zw. Z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane / tj. Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm. / nałożył na D i Z Z właścicieli budynku mieszkaniowo - usługowego położonego przy ul. (...)(...) w (...) wykonanie następujących czynności: inwentaryzacji i oceny technicznej wykonanej zabudowy podcienia w poziomie przyziemia od strony (...) drzwiami typu garażowego w terminie do dnia (...) lipca 2004 r. w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż podczas kontroli przedmiotowego budynku przeprowadzonej w dniu (...) marca 2003 r. ustalono, iż inwestor dokonał samowolnej zabudowy- podcienia w poziomie przyziemia drzwiami typu garażowego i użytkuje zaadaptowany podcień jako garaż nie posiadając pozwolenia na jego użytkowanie. Inwestorzy wyjaśnili, iż przedmiotowe pomieszczenie użytkowane jako garaż zostało wykonane na podstawie aneksu do pozwolenia na budowę i uzyskali pozwolenie na jego użytkowanie pismem z dnia (...) czerwca 1995 r. Organ nadzoru budowlanego ustalił, iż decyzją Prezydenta (...) z dnia (...) kwietnia 1994 r. nr (...) zatwierdzono projekt techniczny zamienny, który nie przewidywał żadnego pomieszczenia z wjazdem od strony targowiska. Zdaniem organu zabudowanie podcienia drzwiami garażowymi wymagało zmiany pozwolenia na budowę w trybie art. 36a Prawa budowlanego, natomiast uzyskanie zgody na użytkowanie części mieszkalnej budynku nie dotyczyło przedmiotowego pomieszczenia garażowego, gdyż nie zawiera go projekt a zamontowanie drzwi garażowych nastąpiło samowolnie. Decyzją z dnia (...) października 2004 r. nr (...)(...)Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku inwestorów na podstawie art. art. 157§ 1 i 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji. W uzasadnieniu decyzji podano, iż ustalenia stanu faktycznego przez organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego były prawidłowe jak i również przyjęta podstawa prawna co do wydania kontrolowanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Dokonane przez inwestorów robot \ budowlane polegające na zabudowie podcienia zostały wykonane z istotnym odstępstwem od decyzji prezydenta miasta (...) z dnia (...) kwietnia 2004 r. zatwierdzającej zamienny projekt budowlany i dlatego właściwym trybem postępowania jest tryb przyjęty przez organ nadzoru budowlanego a określony w art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Brak jest podstaw do przyjęcia, iż w kontrolowanym postępowaniu zaistniała którakolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. a tylko w takim wypadku możliwe byłoby stwierdzenie nieważności kontrolowanej w tym postępowaniu decyzji. Decyzją z dnia (...) grudnia 2004 r. nr (...) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania inwestorów na podstawie art. 138§ 1 k.p.a. utrzymał w mocy w/w decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił ustalenia poczynione przez organ I instancji o braku przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) czerwca 2004 r. Organ odwoławczy natomiast zauważył uchybienia w przyjętej podstawie prawnej kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji a mianowicie z uwagi na zakończenie robót budowlanych organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego powinien wskazać jako podstawę prawną art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 51 ust. 1 pkt 3. Zdaniem organu odwoławczego takie uchybienie nie stanowi rażącego naruszenia prawa ponieważ podstawa prawna kontrolowanej decyzji faktycznie istnieje, tylko prawidłowo jej nie powołano. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożyli inwestorzy D i Z zarzucając, iż zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję wydaną na niewłaściwej podstawie prawnej, organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nie uwzględnił zarzutu, iż kwestia zamontowania drzwiami garażowymi została już rozstrzygnięta wcześniejszymi decyzjami administracyjnymi a ponadto źle ocenił stan faktyczny. W obszernym uzasadnieniu skargi inwestorzy przedstawiają historię powstania inwestycji budynku mieszkaniowo-usługowego w (...) ul. (...) i stwierdzają, iż zamontowanie drzwi garażowych w zabudowanym na podstawie decyzji zatwierdzającej projekt zamienny podcieniu nie może być uznane za samowolę budowlaną, ponieważ te roboty zostały umieszczone w dzienniku budowy, który był przekazany organom nadzoru budowlanego i na jego podstawie wydano pozwolenie na użytkowanie. Ponieważ zdaniem skarżących na montaż drzwi garażowych nie jest wymagane pozwolenie na budowę a tylko zgłoszenie, to zapis w dzienniku budowy należy potraktować jako zgłoszenie. Z uwagi na powyższe skarżący stwierdzają, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadła z naruszeniem art. art. 156 § 2, 156 § 3 i 156 § 7 k.p.a. i zachodzą podstawy do ich unieważnienia. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna o tyle, iż powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Teza ta, wynikająca z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i licznych rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi podstawowe kryterium oceny, czy w konkretnym przypadku miało miejsce zwykłe naruszenie prawa czy też przybrało postać kwalifikowanego naruszenia prawa, z którym ustawa wiąże skutek w postaci nieważności decyzji. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego kontrolujące decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) czerwca 2004 r. w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie zwróciły uwagi na całkowicie błędną podstawę prawną kontrolowanej decyzji, która nakładała na inwestorów obowiązek " wykonania następujących czynności: inwentaryzacji i oceny technicznej wykonanej zabudowy podcienia.... drzwiami typu garażowego". Możliwość żądania przez organy nadzoru budowlanego dokumentów, ekspertyz i ocen uregulowana została w art. 8lc Prawa budowlanego. Na jego podstawie organ administracji budowlanej, w drodze postanowienia, może nałożyć obowiązek dostarczenia odpowiednich dokumentów. Art. 51 Prawa budowlanego nie stanowi takiej podstawy. Zgodnie z jego brzmieniem nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem nie może oznaczać obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, ponieważ poprzez nałożenie obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Przedmiotowe dokumenty, ekspertyzy czy oceny stanowią element postępowania dowodowego i mogą stanowić, zależnie od ich treści, podstawę do podjęcia przez organ decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru budowlanego, nakładając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego na inwestora obowiązek dostarczenia określonych dokumentów, naruszyły zarówno art. 51, jak i art. 81c Prawa budowlanego. Skutkiem tego naruszenia będzie brak możliwości wydania przez organy nadzoru budowlanego decyzji merytorycznej w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Dopiero bowiem po dostarczeniu przez inwestora wymaganych dokumentów, ekspertyz i ocen organ nadzoru budowlanego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy powinien podjąć decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego albo na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tegoż prawa. Nie może budzić wątpliwości, iż kontrolowana decyzja z dnia (...) czerwca 2004 r. z uwagi na powyższe pozostaje w rażącej sprzeczności z treścią powołanego w niej przepisu a więc zaistniała przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Na podstawie art. art. 152 i 153 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.