I OSK 70/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędziowie NSA Wojciech Chróścielewski (spr.), Henryk Dolecki, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 października 2004 r. sygn. akt II SA/Bk 271/04 w sprawie ze skargi Zygmunta K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 23 marca 2004 r. (...) w przedmiocie opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku 2. zasądza od Zygmunta K. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. kwotę 280 /słownie: dwieście osiemdziesiąt/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 12 października 2004 r., II SA/Bk 271/04, uchylił zaskarżoną przez Zygmunta K. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 23 marca 2004 r. (...) oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 4 lutego 2004 r. (...) w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Organ I instancji swoją decyzją ustalił dla Ireny i Zygmunta K. współwłaścicieli nieruchomości położonej w B. przy ul. M. 2/4 oznaczonej nr geod. 734 opłatę adiacencką w kwocie 3.150 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej modernizacją ulicy - wybudowaniem nawierzchni asfaltowej, chodników, wjazdów i schodów terenowych. Organ II instancji utrzymał tą decyzję w mocy uznając, że nie narusza ona przepisów art. 144 ust. 1 i 143 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Decyzję tą zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Zygmunt K., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa rzeczowego i wskazując, że ustawa o gospodarce nieruchomościami ma zastosowanie jedynie do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy - a nie osób fizycznych. Zakwestionował także wysokość opłaty oraz to, że nie zapoznano go z zebranym materiałem dowodowym, a w szczególności z operatem szacunkowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w swoim wyroku uznał, że w postępowaniu przed organami administracji naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym określoną w art. 10 Kpa. Operat szacunkowy dotyczący nieruchomości skarżącego został sporządzony w sierpniu 2003 r., a organ I instancji wydał decyzję w lutym 2004 r. nie pouczając strony o treści art. 10 Kpa. Miało to zasadniczy wpływ na wynik sprawy, ponieważ skarżący w odwołaniu od decyzji i w skardze skonkretyzował zarzuty dotyczące treści operatu kwestionując okoliczności i wyliczenia w nim zawarte. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w swojej skardze kasacyjnej zaskarżyło powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przyjęcie, że w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia zasady postępowania zawartej w art. 10 Kpa. Wskazując na to naruszenie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż okoliczność, że organy administracji nie pouczyły strony skarżącej o treści art. 10 Kpa miała, w ocenie Sądu, zasadniczy wpływ na wynik sprawy, ponieważ skarżący w odwołaniu i skardze sprecyzował zarzuty dotyczące treści operatu szacunkowego. Kolegium ze stanowiskiem Sądu nie może się zgodzić bowiem zgodnie z art. 133 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. W jej aktach znajduje się zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z 11 września 2003 r. skierowane do Ireny i Zygmunta K., odebrane osobiście przez Irenę K. w dniu 13 września 2003 r., w którym pouczono zainteresowanych o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów wraz ze wskazaniem miejsca i terminu, w którym można się z aktami sprawy zapoznać. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zygmunt K. uznał uzasadnienie skargi kasacyjnej za bezprzedmiotowe i niezasadne. Stwierdził, że całe postępowanie administracyjne w sprawie prowadzone było "tajemniczo: bez udziału zainteresowanych i bez okazania im zebranych dowodów w sprawie". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm., powoływana dalej jako p.p.s.a./ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 par. 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim /art. 175 par. 1-3 p.p.s.a/. Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny. Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie odpowiada przedstawionym wymogom. Zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 10 Kpa jest trafny. W aktach administracyjnych znajduje się adresowane do Zygmunta K. i Ireny K. zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z dnia 11 września 2003 r., w którym zamieszczono pouczenie w brzmieniu: "Zgodnie z art. 10 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przysługuje stronom prawo do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów znajdujących się w aktach Urzędu Miejskiego w B. ul. S. 1, Wydziale Mienia, pok. 601 w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia". Zawiadomienie to doręczono Irenie K. w dniu 13 września 2003 r. Tak więc nie można stawiać organom administracji zarzutu naruszenia zawartej w art. 10 par. 1 Kpa zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, skoro udzielono stronie wymaganej przepisami Kpa informacji o tym, gdzie i kiedy może zapoznać się z aktami sprawy. Na marginesie należy zauważyć, iż niezrozumiałe wydaje się wydanie przez Sąd I instancji w dniu 22 czerwca 2004 r. postanowienia odmawiającego wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy organ odwoławczy na podstawie art. 9 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543 ze zm./ wydał w dniu 11 maja 2004 r. postanowienie o wstrzymaniu z urzędu wykonania zaskarżonej decyzji. Tego typu działanie Sądu kłóci się z zawartą w art. 6 p.p.s.a. zasadą udzielania informacji stronom występującym bez fachowego pełnomocnika, a taka sytuacja miała miejsce w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 185 par. 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 tej samej ustawy.