II SA/Lu 725/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz-sprawozdawca, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant referent Joanna Janiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi Firmy "A" na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Firmy "A" kwotę 755,00 (siedemset pięćdziesiąt pięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Lu 725/05 UZASADNIENIE Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] w trybie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującą rozbiórkę murowanego budynku o wymiarach 7,75m x 5,85m na działce o numerze ewidencyjnym 30/1 przy ul. K. w K., a w dalszej kolejności przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał na bezsporne ustalenie zrealizowania kwestionowanego w sprawie budynku gospodarczo - administracyjnego w latach 2003 - 2004 w warunkach samowoli budowlanej. Jego usytuowanie znajduje się w odległości 10 m od krawędzi gazociągu wysokoprężnego o przekroju 700 oraz 0,60m od granicy z działką o numerze ewidencyjnym 60/3, stanowiącą las w zarządzie Nadleśnictwa K.. Na gruncie tych ustaleń faktycznych dokonał oceny prawnej o zachowaniu strefy kontrolowanej wyznaczonej dla linii gazociągu rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, które obowiązywało w rozstrzygającej dacie realizowania zakwestionowanego w sprawie obiektu budowlanego. Nie podzielił stanowiska prawnego o interpretacji regulacji przechodnich ostatnio wskazanego rozporządzenia oraz bezpośrednio poprzedzającego rozporządzenia w tej materii Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995r., a które miałyby uzasadniać ocenę wymogów technicznych, w tym rozmiar strefy kontrolowanej dla tej konkretnej linii gazociągu wzniesionego w 1967 r. według stanu prawnego poprzednio obowiązującego. W odniesieniu do wywodzonego przez organ pierwszej instancji naruszenia § 271 ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zdaniem organu odwoławczego, nie jest uzasadniony brak możliwości doprowadzenia w tym zakresie spornego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Konkludując, w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej organ nadzoru budowlanego stwierdził niewykazanie w sposób bezsporny naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, a w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Stąd zawarł wskazanie prawne dla dalszego postępowania pierwszoinstancyjnego stanowczego zbadania przesłanek z art. 48 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca1994 r. Prawo budowlane, stanowionych dla legalizacji zrealizowanej samowoli budowlanej. Na wskazane rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożyło [...] SA w T., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji z zasądzeniem kosztów niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. U podstaw zgłoszonego żądania formułowało zarzut naruszenia § 1, § 9 oraz § 89 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, poprzez ich błędną interpretację, która doprowadziła do niezastosowania właściwego rozporządzenia w tej materii, gdy zważyć okres budowy gazociągu, to jest rozporządzenia Ministra Przemysłu z dnia 24 czerwca 1989r., w szczególności jego § 5 ust. 2. W dalszej kolejności zarzuciło naruszenie art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, przez przyjęcie przy stwierdzonym zakresie naruszenia § 271 ust.8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, istnienia możliwości doprowadzenia spornego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Na tej podstawie wywodziło naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. skoro w świetle ustaleń organu pierwszej instancji nie istnieje konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w całości bądź w znacznej części. W uzasadnieniu skarżąca Spółka akcentowała okoliczność prawidłowości rozpatrzenia sprawy wyłącznie na gruncie warunków technicznych obowiązujących dla daty jego realizacji, co ma uzasadnienie nie tylko wprost w treści przepisów międzyczasowych, ale jest też dyktowane oczywistymi względami bezpieczeństwa, zważywszy materiały, technologie, standardy wykonania, obowiązujące i dostępne w okresie budowy, o rozstrzygającym znaczeniu dla określenia także stref kontrolowanych, istotnych dla rozpatrzenia sprawy niniejszej. Skarżąca Spółka w dalszej kolejności zwracała uwagę na oczywistość naruszenia wymogów technicznych dla sytuowania budynku od granicy lasu ze wzglądów bezpieczeństwa przeciwpożarowego, którego znaczny zakres w okolicznościach sprawy niniejszej wyklucza możliwość legalizacji, gdy jego usunięcie może w istocie nastąpić jedynie poprzez rozbiórkę kwestionowanego przezeń budynku. Powyższe stanowi z kolei o naruszeniu przez organ odwoławczy przepisu art.138 § 2 k.p.a., skoro w sprawie nie jest potrzebne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego czy to w całości, czy to w znacznej części, wobec jednoznacznego ustalenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych dla merytorycznego załatwienia sprawy na etapie odwoławczym, wymagającego ich prawidłowej prawnej kwalifikacji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z faktyczną i prawną argumentacją przyjętą za podstawę ferowanego administracyjnego rozstrzygnięcia. Konsekwentnie prezentował stanowisko o nieustaleniu w sposób dokładny stanu faktycznego w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do granicy z działką leśną wskazał na brak jednoznacznego ustalenia granicy z lasem, gdy Nadleśnictwo nie zajęło w tej kwestii stanowiska nie będąc stroną. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kognicji sadowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie legalności, gdy niniejszym zaskarżona decyzja tego rozstrzygającego wymogu nie realizuje, jako powzięta przy naruszeniu art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten daje podstawę do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji ściśle w sytuacji potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości bądź w znacznej części. Natomiast w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy, przy niezakwestionowanych ustaleniach faktycznych organu pierwszej instancji, oparł kontrolowaną niniejszym decyzję kasacyjną przede wszystkim na błędnej interpretacji przepisów międzyczasowych zawartych w kolejnych rozporządzeniach statuujących warunki techniczne dla sieci gazowych. Uregulowania w tej materii zostały zawarte w § 89 obowiązującego rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać siei gazowe, a wcześniej w § 91 rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i wreszcie w § 52 uprzedniego jeszcze rozporządzenia Ministra Przemysłu z dnia 24 czerwca 1989 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. Wprost stanowią one o wyłączeniu ich mocy prawnej w odniesieniu do wcześniej zrealizowanych gazociągów, jak ten w rozpatrywanej sprawie. Powyższe w sposób oczywisty należy odnosić także do unormowań przewidujących strefy kontrolowane, stanowionych w kolejnych rozporządzeniach. W konsekwencji takich regulacji intertemporalnych, rozstrzygające znaczenie dla oceny prawnej należy przyznać dacie realizacji wskazywanego w sprawie odcinka gazociągu i obligowi zastosowania w tym jurydycznym kontekście właściwego aktu wykonawczego obowiązującego dla tak ustalonej daty, także w odniesieniu do zachowania minimalnych odległości od obiektów terenowych, zapewniających bezpieczeństwo ludzi i mienia. Dodatkowo, należy podzielić stanowisko strony skarżącej, że jedynie taka wykładnia wprost gramatycznego brzmienia przepisów intertemporalnych kolejnych rozporządzeń daje się pogodzić z racją dyktowaną względami bezpieczeństwa, zważywszy okoliczność wcześniejszego realizowania sieci gazowych przy daleko bardziej niedoskonałych materiałach, technologiach, niższych standardach obowiązujących wykonawców, stąd oczywiście rodzącego konieczność bardziej rygorystycznych obwarowań celem zachowania stanu niestwarzającego zagrożenia dla ludzi i mienia, także dla później już wznoszonych obiektów budowlanych. Z kolei w odniesieniu do odległości spornego budynku od działki leśnej, z akt postępowania przed organem pierwszej instancji wynika, że działka o numerze 60/3 stanowi las, jak też została ustalona odległość od jej granicy do ściany spornego budynku gospodarczo-administracyjnego, co pozwala na jednoznaczną ocenę prawną tego stanu rzeczy w kontekście warunków technicznych dyktowanych względami bezpieczeństwa przeciwpożarowego, stanowionych powoływanym w sprawie rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., a której w istocie organ odwoławczy nie dokonał w sposób stanowczy. Brak jest bowiem w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji ścisłego odniesienia spornego obiektu budowlanego do jednej z przewidzianych prawem kategorii w kontekście wymogów ochrony przeciwpożarowej, stanowionych powołanym ostatnio rozporządzeniem, a dalej stosownie do jego rezultatu rozważenia zakresu odstąpienia od wymogów zawartych w powoływanym rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r., statuującego warunki techniczne dla sytuowania budynków. Ewentualne wątpliwości powzięte przez organ odwoławczy, gdy zważyć ich ograniczony przedmiotowo zakres, podlegać winny wyjaśnieniu na etapie drugoinstancyjnym, gdyż w żadnym razie nie wyczerpuje on pojęcia znacznej części dla realizowania postępowania wyjaśniającego. Natomiast gdy podzielić ustalenia, do których odwołał się u podstaw ferowanego stanowiska organ pierwszej instancji, należy stwierdzić, ze w tym zakresie uzyskanie stanu zgodnego z prawem w istocie może polegać jedynie na rozbiórce spornego budynku przy jego trwałym związaniu z gruntem, a następnie nowej lokalizacji. Stąd również w tym zakresie, jaki tyczy się rozważenia zachowania warunków technicznych dla sytuowania budynków, stanowisko skarżącej Spółki uzasadnia uwzględnienie skargi. Konkludując, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji z przekazaniem doń sprawy dla ponownego rozpatrzenia, a ze względów podanych w uzasadnieniu, nastąpiło z naruszeniem przesłanek zawartych w art. 138 § 2 k.p.a., który jako przepis szczególny podlega ścisłej interpretacji, gdy jakakolwiek próba poszerzenia wykładni jej hipotezy nie może znaleźć jurydycznej racji. Z tych względów, gdy kwalifikować stwierdzone naruszenie przepisów o postępowaniu w administracji, jako mogące istotnie wpływać na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na mocy tegoż unormowania Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w pkt I sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego uzasadnia art. 200 ostatnio powołanej ustawy.