VI SA/Wa 1171/05

WyrokWSA w Warszawie2005-10-20

Skład orzekający: Andrzej Czarnecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak stałego lub czasowego miejsca zamieszkania stanowi uzasadnioną podstawę do odmowy wymiany prawa jazdy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żaden przepis Prawa o ruchu drogowym ani rozporządzenia wykonawczego nie uzależnia wymiany prawa jazdy od posiadania stałego lub czasowego miejsca zamieszkania. Brak takiego miejsca nie może pozbawić osoby już nabytego uprawnienia do posiadania dokumentu prawa jazdy, a obowiązek wskazania adresu w dokumencie można spełnić poprzez adnotację o braku miejsca zamieszkania.
Stan faktyczny
W. O. złożył wniosek o wymianę prawa jazdy kategorii A i B. Prezydent W. odmówił wymiany, a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na brak stałego lub czasowego miejsca zamieszkania wnioskodawcy jako brak formalny wniosku. W. O. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i wskazując na analogiczną sytuację z wymianą dowodu rejestracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz W. O. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia Andrzej Czarnecki WSA Protokolant: Agata Majewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany prawa jazdy kat. A i B 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] marca 2004 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz W. O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 roku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. orzekającą o odmowie W. O. wymiany prawa jazdy kat. A,B nr [...], seria druku nr [...] wystawionego w dniu [...] maja 1969 roku przez Urząd Dzielnicy [...] ze względu na brak stałego jak i czasowego miejsca zamieszkania. Organ odwoławczy podzielił pogląd, co do zasadności rozstrzygnięcia dokonanego decyzją organu I instancji. Powołał się na art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym /Dz.U.nr 98, poz. 602 z póż.zm./. Zgodnie z ust. 1 art. 150 prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie, na jaki zostały wydane. Ust. 2 art. 150 stanowi, że minister właściwy do spraw transportu uwzględniając wszystkie wydane przed dniem wejścia w życie ustawy dokumenty uprawniające do kierowania pojazdem oraz koszty związane z ich wymianą, określi, w drodze rozporządzenia, warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę. Powyższe kwestie zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 roku w sprawie wymiany praw jazdy /Dz.U. nr 69, poz. 640/. Zgodnie z § 2 ust. 1rozporządzenia, wymiany dokumentów dokonuje organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami, na wniosek osoby uprawnionej do kierowania pojazdami złożony na druku, którego wzór określają przepisy w sprawie uprawnień do kierowania pojazdami. Wzór tego wniosku stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 kwietnia 2004 roku w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami /Dz.U. nr 89, poz. 855/. Akt wykonawczy, jakim jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury określa więc wymogi formalne wniosku o wymianę prawa jazdy i wskazuje na konieczność podania adresu zamieszkania przez osobę ubiegającą się o wymianę prawa jazdy. Skarżący, co wynika z akt sprawy, takiego adresu nie podał i jednocześnie oświadczył, iż jest osobą nieposiadającą stałego adresu zamieszkania. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu, wobec braków formalnych podania – wniosku o wymianę prawa jazdy nie jest możliwe dokonanie wymiany dokumentów w oparciu o art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2005 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. O. zarzucając Kolegium naruszenie art. 7, 8 i 9 kpa. Podniósł, iż w analogicznym stanie faktycznym /brak adresu zamieszkania/ dokonano wymiany dowodu rejestracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad sąd stwierdził naruszenie prawa, które miało wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika, że W. O. zwrócił się, w dniu [...] stycznia 2004 roku, do Prezydenta W. o dokonanie wymiany prawa jazdy. Jak trafnie zauważyły organy obu instancji wymiana prawa jazdy następuje w trybie art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98, poz. 602 z póz. zm./. Przepis art. 150 ust. 1 ustawy stanowi, że prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie, na jaki zostały wydane. W ust. 2 art. 150 ustawy ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw transportu, aby ten uwzględniając wszystkie wydawane przed dniem wejścia w życie ustawy dokumenty uprawniające do kierowania pojazdem oraz koszty związane z ich wymianą, określił, w drodze rozporządzenia, warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę. Wypełnieniem delegacji (ust. 2) jest rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 26 kwietnia 2000 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. Nr 39, poz. 459; zm. Dz. U. Nr 55, poz. 663, z 2001 r. Nr 70, poz. 732, Nr 83, poz. 902 i Nr 87, poz. 959), które obowiązuje od 1 czerwca 2000 r., zm. od 1 sierpnia 2000 r. oraz 1 października i 1 września 2001 r. Rozporządzenie określa warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę, której dokonuje organ stwierdzający uprawnienia do kierowania pojazdami. Dokument wydany zostaje w ciągu 30 dni, licząc od daty złożenia przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdami wniosku, którego wzór stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 58, poz. 621; z 2000 r. Nr 15, poz. 201 i z 2001 r. Nr 70, poz. 730, Nr 83, poz. 900). Do wniosku należy dołączyć: - jedną fotografię o wymiarach 3,5 x 4,5 cm, przedstawiającą lewy półprofil z widocznym lewym uchem osoby bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami, przy czym musi być zachowane równomierne oświetlenie twarzy, - kserokopię dokumentu podlegającego wymianie, - dowód wpłaty na kwotę 70 zł za wymianę prawa jazdy lub pozwolenia na prowadzenie pojazdów, a 30 zł za wymianę świadectwa kwalifikacji i 20 zł za pozwolenie na prowadzenie tramwajów. Nowy dokument zostaje wydany po spełnieniu powyższych warunków i unieważnieniu dotychczasowego dokumentu, co następuje przez odcięcie lewego rogu o powierzchni 1 cm2, przy czym unieważniony dokument zwraca się jego posiadaczowi. W ocenie obu organów, wobec tego, że W. O. nie uzupełnił braku formalnego podania, nie wskazał adresu zamieszkania i jednocześnie oświadczył, iż jest osobą nieposiadającą stałego jak i czasowego miejsca zamieszkania, nie jest możliwe dokonanie wymiany prawa jazdy. Zdaniem sądu, żaden przepis ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym nie uzależnia uzyskania dokumentu prawa jazdy od posiadania stałego lub czasowego miejsca zamieszkania. Przepis art. 90 ust. 1 ustawy, który dotyczy tej materii, określa warunki, jakie muszą być spełnione przez osobę ubiegającą się o prawo jazdy. Jest oczywiste, że niespełnienie choćby jednego z wymagań uniemożliwia wydanie dokumentu. Nie jest nim posiadanie stałego lub czasowego miejsca zamieszkania. Warunki wymiany prawa jazdy określa cytowane wyżej rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 26 kwietnia 200 roku w sprawie wymiany praw jazdy. Rozporządzenie to nie uzależnia także wydania nowego dokumentu od posiadania stałego lub czasowego miejsca zamieszkania. Nałożenie więc na skarżącego dodatkowego warunku nie znajduje uzasadnienia prawnego. Istotnie w dokumencie prawa jazdy jest miejsce na adres osoby nim się legitymującej. Można przecież zadośćuczynić temu obowiązkowi wypełniając przedmiotowe pole adnotacją o braku stałego lub czasowego miejsca zamieszkania lub w ostateczności je zakreślić. Brak miejsca zamieszkania osoby posiadającej prawo jazdy, a jedynie poddanej obowiązkowi jego wymiany, nie może przecież pozbawić tej osoby prawa już nabytego. Skarżący jest przecież uprawniony do posiadania dokumentu prawa jazdy, należy je tylko wymienić. Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1) a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło