I SA/Wa 1613/04

WyrokWSA w Warszawie2005-10-21

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Ewa Dzbeńska, Anna Lech

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania wywłaszczeniowego, oparte na błędnym założeniu o istnieniu zagadnienia wstępnego, może zostać utrzymane w mocy, gdy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, która miała stanowić podstawę zawieszenia, została ostatecznie uchylona?
Ratio decidendi
Postanowienie o zawieszeniu postępowania wywłaszczeniowego było niezgodne z prawem, ponieważ błędnie przyjęto istnienie zagadnienia wstępnego, od którego zależało rozstrzygnięcie sprawy. Decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, która miała być tym zagadnieniem wstępnym, została ostatecznie uchylona przez sąd administracyjny, co oznaczało ustanie przyczyny zawieszenia. Ponadto, jeden ze skarżących nie wykazał interesu prawnego w postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Ministra Infrastruktury utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody o zawieszeniu postępowania wywłaszczeniowego nieruchomości przeznaczonej pod rozbudowę drogi krajowej. Skarżący podnosili, że postępowanie wywłaszczeniowe wszczęto dla nieistniejącej działki, a decyzja o podziale nieruchomości, która stanowiła podstawę zawieszenia, została zaskarżona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, oddalił skargę jednego ze skarżących i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury oraz postanowienie Wojewody [...]; oddala skargę B. B.; stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska sędzia NSA Ewa Dzbeńska NSA Anna Lech (spr.) Protokolant Bożena Dąbkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2005 r. sprawy ze skargi S. B. i B. B. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania o wywłaszczenie nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...], 2.oddala skargę B. B., 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 1613/04 UZASADNIENIE Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] sprostowanym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], objętej KW nr [...], przeznaczonej pod rozbudowę pasa drogowego drogi krajowej nr [...], objętego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] lutego 2002 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pod nazwą "przebudowa jednojezdniowego odcinka drogi krajowej nr [...] [...] na drogę dwujezdniową na odcinku [...] w ramach programu ISPA". W uzasadnieniu postanowienia Minister Infrastruktury przedstawił następujący stan sprawy: na podstawie wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego działki [...] o pow. [...] ha, będącej własnością S. B. Działka nr [...] powstała w wyniku geodezyjnego podziału działki nr [...], objętej KW [...] (dawny nr KW [...]), wpisanego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] w dniu [...] kwietnia 2002 r. i zatwierdzonego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] września 2002 r., nr [...], a utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...]. Wskutek zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] wstrzymało z urzędu wykonanie zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego Wojewoda [...] działając z urzędu, postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. zawiesił postępowanie w sprawie wywłaszczenia nieruchomości nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], objętej KW [...]. Na postanowienie z dnia [...] lutego 2004 r. Wojewody [...] zażalenie do Ministra Infrastruktury złożył S. B., który podniósł, że postępowanie wywłaszczeniowe wszczęto dla nieistniejącej działki nr [...], a skoro nie można określić przedmiotu niniejszego postępowania, to nie można było wszczynać postępowania. Minister Infrastruktury stwierdził, że na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Warunkiem zawieszenia postępowania jest wystąpienie zagadnienia wstępnego, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe wydanie decyzji we właściwej sprawie, a zatem między rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym musi istnieć związek, do którego ustalenia zobowiązany jest organ administracji. W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) wstrzymało z urzędu wykonanie swojej decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r., utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] września 2002 r., zatwierdzającą projekt podziału działki nr [...], na działki o nr [...] i nr [...], wobec wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpatrzeniu sprawy ze skargi wniesionej przez S. B. i B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] września 2002 r., nr [...], zatwierdzającą z urzędu projekt podziału nieruchomości położonej w W., obręb [...], składającej się z działki nr [...] o pow. [...] ha, objętej KW [...], na działki nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha, w dniu 24 marca 2004 r. wydał prawomocny wyrok uchylający decyzje organów obu instancji, a zatem nie ustała przyczyna zawieszenia postępowania. Na postanowienie Ministra Infrastruktury złożyli skargę S. B. i B. B. i wskazali, że ustalenia poczynione przez Ministra Infrastruktury nie są właściwe, gdyż stan faktyczny jest zupełnie inny. W postanowieniu mówi się o działce [...] o pow. [...] ha, obr. [...], miasto W. zgodnie z KW [...], w rzeczywistości taka działka nie istnieje. W KW [...] jest ujęta działka [...] o pow. [...] ha, obręb [...], miasto W. Wojewoda [...] w swym postanowieniu zawarł konkretną przesłankę, mianowicie, zawieszenie postępowania wywłaszczeniowego działki [...], powstałej na skutek wydania decyzji o podziale działki [...] i [...] - do czasu uzyskania wyroku sądu administracyjnego. Tak więc należy zgodzić się z tym, że postanowienie Wojewody [...] winno być utrzymane w mocy przez Ministra Infrastruktury – jednakże tylko do czasu rozstrzygnięcia w sądzie administracyjnym. Wyrok zapadł w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie, decyzja o podziale działki [...] została uchylona. Ustąpiła więc przyczyna zawieszenia postępowania wywłaszczeniowego. Tak więc nie powinno być ono zawieszone nadal, ponieważ mogło być zawieszone tylko do czasu rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny. W obecnej sytuacji postępowanie wywłaszczeniowe jest bezprzedmiotowe. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem aktów i czynności tej administracji. W toku tej kontroli sąd, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie skarga zasługiwała na uwzględnienie, lecz z innych względów niż zostały w niej podniesione. Postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości pod drogę krajową od początku jego wydania było niezgodne z prawem. Wojewoda [...] zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2003 r., działając na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721), wszczął postępowanie w sprawie wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako działka [...] o pow. [...] ha, jako część większej działki nr [...] o pow.[...] ha, zapisanej w KW [...] i stanowiącej własność S. B., przeznaczonej jako pas drogowy drogi krajowej nr [...], ustalony decyzją Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] lutego 2002 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. W myśl art. 12 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. "decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi zatwierdza się projekt podziału nieruchomości. Linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi stanowiącej linie podziału nieruchomości. Decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości". W niniejszej sprawie nie wydano decyzji o lokalizacji drogi, co nie oznacza, że zostały naruszone przepisy prawa materialnego. Początek realizacji inwestycji drogi krajowej przypadł na okres, w którym nie obowiązywała jeszcze wskazana wyżej ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. Zgodnie z obowiązującym wówczas stanem prawnym została wydana decyzja Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] lutego 2002 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W dacie wydania tej decyzji obowiązywały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.). Przepis art. 42 tej ustawy stanowił: " 1. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określa: 1) rodzaj inwestycji, 2) warunki wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli dla danego obszaru plan został uchwalony, 3) warunki zabudowy i zagospodarowania terenu wynikającego z przepisów szczególnych, 4) warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, 5) wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, 6) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w stosownej skali, 7) okres ważności decyzji. 2. W stosunku do inwestycji liniowych decyzja, o której mowa w ust. 1 określa ponadto: 1) przebieg inwestycji, a w przypadki inwestycji wymagających wydzielenia terenu, granice tego terenu wyznaczonego na mapie w stosownej skali, 2) w miarę potrzeby, szczególne warunki wynikające z charakteru inwestycji". Zgodnie z art. 41 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu wydane do dnia wejścia w życie ustawy (to jest do dnia 25 kwietnia 2003 r.), a dotyczące dróg objętych tą ustawą, a więc dróg krajowych, pozostają w mocy do dnia 31 grudnia 2007 r., chyba że uprawniony podmiot złożył przed upływem tego terminu wniosek o ustalenie lokalizacji drogi na podstawie przepisów tej ustawy, co nie miało miejsca. W niniejszej sprawie decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu zatwierdzono więc projekt podziału nieruchomości, co stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i katastrze nieruchomości. W tej sytuacji nie było podstaw prawnych do zawieszenia postępowania wywłaszczeniowego do czasu uprawomocnienia się decyzji o podziale nieruchomości. Nadto podnieść należy, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że właścicielem nieruchomości będącej przedmiotem postępowania o wywłaszczenie jest jedynie S. B., natomiast B. B. nie wykazał interesu prawnego w niniejszym postępowaniu, a zatem jego skarga podlega oddaleniu, gdyż wniesiona została przez osobę nie mającą praw strony. Sąd uznał, że zaskarżone postanowienia organów obu instancji naruszyły przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa, błędnie przyjmując, że rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji o wywłaszczeniu zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, to jest decyzji o podziale nieruchomości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło