IV SA/Wa 1214/05
WyrokWSA w Warszawie2005-10-21
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Jakub Linkowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zapisy w ewidencji gruntów mają charakter konstytutywny i mogą stanowić podstawę do rozstrzygania sporów o prawo własności, czy też mają jedynie charakter deklaratoryjny i odzwierciedlają stan prawny ustalony w innym trybie?Ratio decidendi
Zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne jedynie rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające i nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu. W związku z tym, żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie może służyć dochodzeniu ani udowadnianiu praw właścicielskich, a wyrok sądu dotyczący np. przywrócenia posiadania nie stanowi podstawy do wpisania danej osoby jako właściciela.Stan faktyczny
Skarżący T. i T. małż. S. wystąpili o wpisanie ich jako właścicieli działki nr [...] do rejestru gruntów, powołując się na prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w O. oddalający powództwo Skarbu Państwa o przywrócenie posiadania. Starosta W. odmówił wprowadzenia zmiany, wskazując na zapis w księdze wieczystej, zgodnie z którym właścicielem jest Skarb Państwa, oraz na fakt, że wyrok sądu nie stanowił o tytule własności. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty, podkreślając deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając organom bagatelizowanie wyroku Sądu Okręgowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Zbigniew Rudnicki, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2005 r. sprawy ze skargi I. i K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu -oddala skargę-
Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. nr [...], znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...], odmawiającą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismem z dnia [...] stycznia 2004 r. T. i T. małż. S., wystąpili o wpisanie ich jako właścicieli działki nr [...] o pow. 0, 06 ha do rejestru gruntów, powołując się na prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w O. sygn. akt [...] Ca. [...] z dnia [...] maja 1999 r.
Po rozpatrzeniu tego wniosku Starosta W. decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. , odmówił wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów wsi K. gmina S., polegającej na wpisaniu małż. S. jako właścicieli działki nr [...]. Rozstrzygnięcie organ I instancji uzasadnił zapisem w księdze wieczystej KW [...], zgodnie z którym właścicielem spornej działki jest Skarb Państwa. Podniesiono także, że wyrok na który powołują się wnioskodawcy nie stanowił o tytule własności małż. S., bowiem przedmiotem postępowania było przywrócenie posiadania.
Od wskazanej decyzji wnioskodawcy wnieśli odwołanie.
Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] stwierdził, że zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno – deklaratoryjny. Organy ewidencyjne jedynie rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Następnie organ, powołując się na prawomocne postanowienia: Sądu Okręgowego w O. (sygn. akt [...] Ca. [...] z dnia [...] marca 2002 r.), Sądu Rejonowego w W. (sygn. akt [...] Ns.[...] z dnia [...] września 1997 r.), oraz aktualne wypisy z rejestru gruntów oraz księgi wieczystej KW [...] stwierdził, że dokumenty te jednoznacznie potwierdzają, iż właścicielem przedmiotowej działki jest Skarb Państwa.
Wskazana wyżej decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stała się przedmiotem skargi T. S. i T. S.
W skardze podniesiono m.in., iż Sąd Rejonowy w W. przywrócił posiadanie działki nr [...] Skarbowi Państwa, następnie Sąd Okręgowy w O. na skutek apelacji skarżących powództwo Skarbu Państwa oddalił. Zdaniem skarżących wyrok Sądu Okręgowego stanowi podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, polegającym na wpisaniu małż. S. jako właścicieli działki nr [...]. Skarżący zarzucają Staroście W. oraz Wojewodzie [...], że "bagatelizuje wyrok prawomocny Sądu Okręgowego w O.".
Ponadto strażacy starali się wywieść, że to oni są właścicielami spornej działki, wskazując m. in. na bezprawne działania Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa dotyczące wydzielenia z działki nr [...] działki o nr. [...], która do roku 1959 nie istniała. Wątpliwości skarżących wzbudzają także ustalenia protokołu z dnia [...] i [...] czerwca 1964 r., z którego wynika kolejna zmiana działki nr [...] na działki oznaczone nr. [...] i [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Uznał, że zarzuty podnoszone w skardze są niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, co prowadzi oddalenia skargi.
Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t.: Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) przez ewidencję gruntów i budynków rozumie się jednolity dla kraju i systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami. W art. 20 tej ustawy zostały określone informacje, jakie powinna zawierać ewidencja gruntów i budynków. W odniesieniu do gruntów są to informacje dotyczące: ich położenia, granic, powierzchni oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.
Z treści tych przepisów wynika – co już wielokrotnie potwierdzały sądy administracyjne w swym orzecznictwie, że zapisy w ewidencji gruntów mają jedynie charakter techniczno – deklaratoryjny. Rejestr odzwierciedla aktualny stan prawny nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Nie może zatem rozstrzygać sporów co do prawa własności gruntu, ani nadawać prawa do nieruchomości. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich (wyroki II SA 766/98, II SA 1824/95, II SA 914/98).
W przedmiotowej sprawie skarżący żądali wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, poprzez wpisanie ich jako właścicieli spornej działki nr [...], powołując się na wyrok Sądu Okręgowego w O., sygn. akt [...] C. [...] z dnia [...] maja 1998 r., którym oddalono powództwo Skarbu Państwa o przywrócenie posiadania spornej działki.
Wskazane wyżej orzeczenie nie może jednak stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, polegającej na pisaniu skarżących jako właścicieli działki, gdyż - jak słusznie wskazał organ w decyzji pierwszoinstancyjnej - orzeczenie to nie rozstrzyga o własności działki.
Należy podkreślić, że w dziale II księgi wieczystej KW [...] prowadzonej dla nieruchomości, w skład której wchodzi sporna działka nr [...] jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa.
W tej sytuacji uznać należy, że decyzje organów obu instancji prawa nie naruszają gdyż, jak już wcześniej wspomniano, rejestr ewidencji gruntów ma być jedynie odzwierciedleniem istniejącego stanu prawnego, natomiast dochodzenie praw właścicielskich w postępowaniu dotyczącym wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów jest niedopuszczalne.
Z wyżej przytoczonych powodów i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W odniesieniu do kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 250 cytowanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło