I SA/Wa 1640/04

WyrokWSA w Warszawie2005-10-24

Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Monika Nowicka, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego i własności budynków przez państwową osobę prawną do części działki, jeśli prawo to zostało już stwierdzone na rzecz innej państwowej osoby prawnej ostateczną decyzją administracyjną?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nie można ponownie rozstrzygać sprawy uwłaszczenia do części działki, która została już prawomocnie rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną na rzecz innego podmiotu. Ponowne rozstrzygnięcie tej samej kwestii prowadziłoby do naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Wszczęcie śledztwa w sprawie ewentualnych fałszywych dowodów nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo "P2" wniosło o stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego i własności budynków do części działki nr [...], powołując się na protokół z 1962 r. o przekazaniu terenu pod budowę. Organ pierwszej instancji odmówił, wskazując na prawo użytkowania wieczystego przysługujące innej spółce (P3) na podstawie decyzji z 1992 r. Minister Infrastruktury utrzymał tę decyzję w mocy, podkreślając, że uwłaszczenie nie może dotyczyć nieistniejącej działki i że prawo do tej działki już przysługuje P3. Skarżące przedsiębiorstwo zarzuciło m.in. brak podstaw do wydania decyzji uwłaszczeniowej dla P3 oraz brak zawieszenia postępowania mimo wszczęcia śledztwa w sprawie fałszywych dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2005 r. sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwa [...] "P2" z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie uwłaszczenia państwowych osób prawnych oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., po rozpatrzeniu odwołania [...] Przedsiębiorstwa [...] "P2" od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r., odmawiającej uwłaszczenia z dniem 5 grudnia 1990 r. poprzednika prawnego tego przedsiębiorstwa - "P1", do części działki nr [...], położonej w B., obręb [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2004 r., na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, z późn. zm.), odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez "P1" prawa użytkowania wieczystego części gruntu położonego w B., obręb [...], oznaczonego jako działka nr ewid. [...] o pow. [...] ha oraz nabycia własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie, wskazując na prawo użytkowania wieczystego przysługujące do przedmiotowej działki P3. Decyzją z dnia [...] czerwca 1992 r. Wojewoda [...] uwłaszczył bowiem P3 działką nr ewid. [...] położoną w B., z której wydzielono działkę nr ewid. [...]. Od powyższej decyzji [...] Przedsiębiorstwo [...] "P2" złożyło odwołanie, kwestionując dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia. Rozpatrując to odwołanie Minister Infrastruktury wskazał, że zgodnie z art. 200 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z dniem 5 grudnia 1990 r. zostały uwłaszczone państwowe i komunalne osoby prawne posiadające w zarządzie grunt stanowiący własność Skarbu Państwa lub gminy. Z wnioskiem o uwłaszczenie do części działki nr [...] wystąpiło [...] Przedsiębiorstwo [...] "P2" pismem z dnia 12 lutego 2001 r., zgłaszając roszczenia do obszaru o powierzchni około [...] m2, powołując się na protokół z dnia [...] lutego 1962 r. o przekazaniu terenu pod plac budowy budynku [...]. Organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji podkreślił, że uwłaszczenie nie może dotyczyć nieistniejącej działki (obszar, do którego zgłoszono roszczenie, nie został wydzielony geodezyjnie z działki nr [...]). Ponadto w obiegu prawnym pozostaje ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1992 r., zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. decyzją z dnia [...] marca 1993 r., stwierdzająca uwłaszczenie z dniem 5 grudnia 1990 r. P3 do działek wymienionych w tej decyzji, o łącznej pow. [...] ha, położonych w B. W decyzji tej jest również wymieniona działka nr ewid. [...] o pow. [...] ha, z której powstała działka nr ewid. [...]. Uwzględniając fakt, że prawo użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działkę nr ewid. [...] i prawo własności budynków i urządzeń znajdujących się na tej działce posiada od dnia 5 grudnia 1990 r. przedsiębiorstwo [...] P3 (a obecnie jego następca prawny), nie jest możliwe stwierdzenie nabycia tych praw, w stosunku do części tej samej działki, także przez "P1". Minister Infrastruktury zauważył ponadto, że [...] Przedsiębiorstwo [...] "P2" pismem z dnia 21 stycznia 2004 r. wystąpiło o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego zakończonego decyzją z dnia [...] czerwca 1992 r. i sprawa ta została zakończona negatywnie decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r. złożyło [...] Przedsiębiorstwo [...] "P2", wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że wnioskiem z dnia 12 lutego 2001 r. wystąpiła ona o stwierdzenie nabycia z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. przez jej poprzednika prawnego, tj. "P1", prawa użytkowania wieczystego do działki o pow. [...] m2, będącej częścią nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej nr ewid. [...] o pow. [...] ha [...] m2, położonej w B., oraz nieodpłatnego nabycia prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, zdaniem strony skarżącej, że jej poprzednik prawny nabył prawo do spornej obecnie nieruchomości już w dniu [...] lutego 1962 r., przejmując ją od P3 protokolarnie pod teren budowy [...] w B., a nie w dniu [...] lutego 1996 r., jak to błędnie podano w zaskarżonej decyzji. W aktach sprawy brak jest decyzji o ustanowieniu na rzecz P3 zarządu co do spornej nieruchomości. Decyzja z dnia [...] sierpnia 1986 r. taką decyzją bowiem nie jest. Nie mogła ona być wydana co do terenu, którym faktycznie od 1962 r., po wybudowaniu ogromnego budynku [...] o kubaturze [...] m3 i urządzeń mu towarzyszących, władała strona skarżąca, ponosząc z tego tytułu stosowne opłaty. Był to więc faktyczny zarząd całą sporną nieruchomością, do której P3 nie miały prawa wstępu, ani też na którą nie dokonywały żadnych nakładów. Ponadto strona skarżąca podniosła, że nabycie prawa do nieruchomości w drodze uwłaszczenia następowało i następuje odpłatnie, jeżeli obiekty nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych osób uwłaszczanych lub ich poprzedników prawnych. Decyzja z dnia [...] czerwca 1992 r. uwłaszczająca P3 w części stwierdzającej nieodpłatne nabycie własności budynków jest więc niezgodna prawem, a ponadto została wydana w oparciu o nieprawdziwe oświadczenia osób reprezentujących P3. W związku z powyższym w dniu 6 lutego 2004 r. strona skarżąca zawiadomiła organa ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, w wyniku czego, w dniu [...] marca 2003 r. zostało wszczęte w tej sprawie śledztwo. Obowiązkiem organu odwoławczego w sprawie było w takim przypadku zawieszenie postępowania, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., czego organ ten nie uczynił, a także nie odniósł się do tego wniosku w postępowaniu odwoławczym. Pominięcie tej okoliczności miało w ocenie strony skarżącej istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż wyjaśniałoby to legalność decyzji z dnia [...] czerwca 1992 r. uwłaszczającej P3. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie jest uzasadniona. Kontrola sądowo-administracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Minister Infrastruktury zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nie naruszył przepisów prawa. Bezsporne w rozpoznawanej sprawie jest, że w obiegu prawnym pozostaje ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1992 r., zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. decyzją z dnia [...] marca 1993 r., stwierdzająca nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P3 prawa użytkowania wieczystego do działek wymienionych w tej decyzji, o łącznej pow. [...] ha, położonych w B., w tym działki nr [...] o pow. [...] ha, z której powstała działka nr [...]. W takim przypadku organy orzekające w sprawie zasadnie przyjęły, że brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku [...] Przedsiębiorstwa [...] "P3" o nabycie przez to przedsiębiorstwo z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, z późn. zm.), części działki nr [...]. Decyzja organu administracji rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną, przed uprzednim wzruszeniem tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., byłaby dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata). Wniosek [...] Przedsiębiorstwa [...] "P2" dotyczy bowiem uwłaszczenia tego przedsiębiorstwa do części działki nr [...], co do której uwłaszczono już P3. Prowadziłoby to w konsekwencji do ponownego rozstrzygania sprawy uwłaszczenia do części działki nr [...] w postępowaniu zwykłym. Podkreślić należy przy tym, że organy orzekające w sprawie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa [...] "P2" nie mogły oceniać legalności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1992 r. w przedmiocie uwłaszczenia P3. Nie jest również trafny zarzut strony skarżącej, wskazujący na konieczność zawieszenia postępowania przez organy orzekające w przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w związku z wydaniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1992 r. uwłaszczającej P3, na podstawie nieprawdziwych oświadczeń osób reprezentujących P3 oraz wszczęciem w tej sprawie śledztwa. Z zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., mamy do czynienia wówczas, gdy istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się niezbędna do rozstrzygnięcia w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. Wszczęcie śledztwa w sprawie ewentualnych fałszywych dowodów nie stanowi zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Ustalenie, że w sprawie wydano decyzję ostateczną na podstawie fałszywych dowodów, mogłoby ewentualnie stanowić przesłankę do wznowienia postępowanie zakończonego tą decyzją, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Fakt ten jest natomiast bez znaczenia w sprawie z wniosku [...] Przedsiębiorstwa [...] "P2" o uwłaszczenie tego przedsiębiorstwa do części działki nr [...]. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło