I SA/Wa 1793/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2005 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2004 r., nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 1793/04 U z a s a d n i e n i e Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia A. T., pośrednikowi w obrocie nieruchomościami, kary dyscyplinarnej w postaci nagany w wpisem do centralnego rejestru pośredników w obrocie nieruchomościami. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury podał, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w dniu [...] października 2003 r. zwrócił się do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej o wszczęcie postępowania wyjaśniającego wobec pośrednika w obrocie nieruchomościami A. T. w związku ze skargą J. W. Pośrednikowi zarzucono m.in. niesporządzenie protokółu zdawczo-odbiorczego lokalu oraz brak w umowie pośrednictwa klauzuli o posiadanym ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej. Po zapoznaniu się z wynikami postępowania przeprowadzonego przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. orzekł o udzieleniu A. T., pośrednikowi w obrocie nieruchomościami, kary nagany z wpisem do centralnego rejestru pośredników w obrocie nieruchomościami. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy A. T. podniósł, że decyzja nie wskazuje przepisów prawa, standardów zawodowych i kodeksu etyki, które zostały naruszone, sprzeczność ustaleń Komisji Odpowiedzialności Zawodowej z zebranym w sprawie materiałem oraz bezkrytyczne przyjęcie treści oświadczeń J. W. bez wzięcia pod uwagę wyjaśnień odwołującego się. W ponownym postępowaniu organ ustalił, że A. T. w dniu [...] stycznia 2003 r. zawarł umowę pośrednictwa w kupnie nieruchomości z J. W. W paragrafie 2 tej umowy określono obowiązki pośrednika, które polegały na doradztwie i przeprowadzeniu wszelkich czynności formalnych i prawnych umożliwiających zawarcie umowy przedwstępnej i ostatecznej przed notariuszem, obecność przy wydaniu mieszkania i odpowiedzialność za wykonanie umowy przez sprzedających. Przy tak szeroko określonym zakresie czynności pośrednictwa należy uznać, że A. T. wykazał się brakiem należytej staranności, o której mowa w art. 181 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem nie wnikał w treść negocjacji, nie interesował się tym, czy w umowie przedwstępnej są zabezpieczone interesy obu stron transakcji. Następstwem powyższych zaniedbań pośrednika były późniejsze problemy z wydaniem mieszkania i brakiem zgodności co do treści protokółu zdawczo-odbiorczego. Z akt wynika, że A. T. prowadził sprawy obu stron transakcji i skoro tak to tym bardziej powinien zadbać o ich interesy (§ 7 Kodeksu Etyki). W przedmiotowej sprawie pośrednik reprezentował głównie interesy sprzedającego. Należy stwierdzić również, że A. T. poprzez brak w 2003 roku ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody, które mogą wynikać w związku z wykonywaniem czynności pośrednictwa naruszył art. 181 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odnosząc się do zarzutów pośrednika Minister Infrastruktury stwierdził, że Komisja Odpowiedzialności Zawodowej prowadziła postępowanie w sposób prawidłowy. Wbrew twierdzeniem strony Komisja wzięła pod uwagę wyjaśnienia pośrednika zawarte w pismach z dnia 24 października 2003 r. Pośrednik, pomimo prawidłowego zawiadomienia, nie uczestniczył w żadnym z wyznaczonych posiedzeń Komisji i nie wyjaśnił powodów swojej nieobecności, czym naruszył przepis § 26 Standardów Zawodowych i Zasad Współpracy, który nakłada na pośrednika obowiązek współpracy z Komisją Odpowiedzialności Zawodowej. W tej sytuacji wobec naruszenia art. 181 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów § 7 Kodeksu Etyki i § 26 Standardów Zawodowych i Zasad Współpracy uzasadnione było ukaranie A. T. karą dyscyplinarną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. T. wniósł o uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. zarzucając jej sprzeczność ustaleń Komisji Odpowiedzialności Zawodowej z zebranym w sprawie materiałem, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz bezkrytyczne przyjęcie "oszczerstw" J. W. jako prawdziwych i pominięcie wyjaśnień skarżącego. W uzasadnieniu skargi A. T. wskazał m.in., że jedynym uzasadnionym w trakcie postępowania zarzutem jest brak ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej, ale jako radca prawny był ubezpieczony i nie naraził w ten sposób klienta na ewentualną szkodę z tytułu braku ubezpieczenia jako pośrednik w obrocie nieruchomościami. Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie, czego nie podnosi skarżący, naruszone zostały przepisy regulujące postępowanie przed Komisją Odpowiedzialności Zawodowej, a Minister Infrastruktury związany jej stanowiskiem wydał decyzje z naruszeniem tych przepisów. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast pismem z dnia [...] października 2003 r. wystąpił do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej o wszczęcie postępowania wyjaśniającego i zbadanie, czy pośrednik w obrocie nieruchomościami A. T. działał zgodnie z art. 181 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543). W piśmie tym przedstawił następujące zarzuty: niesporządzenie protokółu zdawczo odbiorczego; opóźnienie terminu wydania mieszkania przez stronę sprzedającą i brak w umowie pośrednictwa klauzuli o posiadanym ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej za szkody, które mogą wyniknąć w związku z wykonywaniem czynności pośrednictwa. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wyjaśniającego z dnia [...] października 2003r. Komisja Odpowiedzialności Zawodowej przedstawiła A. T. zarzut niedopełnienia "obowiązków, o których mowa w art. 181 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących braku stosowania przepisów prawa i standardów zawodowych oraz zasad etyki zawodowej, ponadto o brak ochrony interesu osób na rzecz których były wykonywane czynności pośrednictwa". Z powyższego wynika, że Komisja Odpowiedzialności Zawodowej w sposób istotny dokonała zmiany treści zarzutów. Konkretne zarzuty sformułowane przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zastąpiła ogólnymi sformułowaniami wskazanymi w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. Zgodnie z przepisem § 39 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 1998 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczących działalności zawodowej (Dz. U. Nr 115, poz. 745) we wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego wskazuje się zarzuty, które powinny zostać zbadane w postępowaniu wyjaśniającym, dotyczące niedopełnienia obowiązków, o których mowa w art. 175, 181 i 186 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tak sformułowanymi zarzutami wnioskodawcy i związana jest Komisja Odpowiedzialności Zawodowej i prowadzi ona postępowanie tylko w zakresie wskazanym we wniosku o wszczęcie postępowania. Tymczasem w miejsce szczegółowo określonych zarzutów przedstawionych we wniosku Komisja Odpowiedzialności Zawodowej przedstawiła ogólnie zarzut niedopełnienia obowiązków i w istocie przytacza treść art. 181 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przedstawione Sądowi akta nie zawierają dowodu doręczenia skarżącemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania wyjaśniającego. Wobec tego nie można ocenić, czy przewidziany w tym zawiadomieniu termin posiedzenia zespołu KOZ był zachowany (§ 40 ust. 2 rozporządzenia). W aktach nie ma również dowodu doręczenia zawiadomienia skarżącego o posiedzeniu KOZ w dniu 7 kwietnia 2004 r. Powyższe braki oznaczają, że Sąd nie mógł ocenić, czy zawarte w decyzji z dnia [...] września 2004 r. stanowisko, iż skarżący naruszył § 26 Standardów Zawodowych i Zasad Współpracy (których również nie ma w aktach) przez to, że nie uczestniczył w posiedzeniach Komisji Odpowiedzialności Zawodowej znajduje potwierdzenie. Wobec powyższego Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.