I SA/Wa 388/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Monika Nowicka (spr.) asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2005 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. z dnia [...] września 2004 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 388/05 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. z dnia [...] września 2004 r. nr [...] przyznał H. K. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na córkę I. W. na okres od 1 września 2004r. do 31 października 2005 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach: H. K. w dniu 7 kwietnia 2004 r. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w O. orzeczenie Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...] października 2003r. o zaliczeniu I. W. do [...] stopnia niepełnosprawności, na okres od [...] października 2003r. do [...] października 2005r., natomiast dopiero w dniu l4 września 2004r. w/w złożyła wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie rozpatrując powyższy wniosek przyznał wnioskodawczyni prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, na córkę I., na okres od 1 września 2004r. do 31 października 2005r., gdyż zgodnie z przepisem art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Od powyższej decyzji zainteresowana złożyła odwołanie kwestionując datę, od której przyznano jej prawo do zasiłku. Zainteresowana uważała, że zasiłek pielęgnacyjny powinien być przyznany od 1 maja 2004r., gdyż do 30kwietnia 2004r. pobierała go w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych a następnie dnia 7 kwietnia 2004r. złożyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności do MOPR w O. Zdaniem odwołującej obowiązkiem pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie było przesłanie wnioskodawczyni do wypełnienia druku wniosku o zasiłek pielęgnacyjny. Zarzucając organowi I instancji niedopatrzenie, wnosiła o ponowne zbadanie sprawy i przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego na córkę I. od 1 maja 2004r. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podzieliło ustalenia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w całości i – jak wspomniano wyżej – utrzymało w mocy jego decyzję. W uzasadnieniu swego stanowiska organ wskazał, że z uwagi na fakt, iż do orzeczenia o niepełnosprawności nie został dołączony wymagany w ustawie o świadczeniach rodzinnych wniosek, nie było możliwe przyznanie żądanego zasiłku od dnia 1 maja 2005 r. Zgodnie bowiem z treścią w/w przepisu warunkiem przyznania zasiłku pielęgnacyjnego było złożenie wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Z tego względu – stwierdzono - organ I instancji nie miał podstaw prawnych do przyznania zasiłku bez wniosku. Jednocześnie zauważono, iż MOPR posiadając orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, które mogło stanowić podstawę do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, powinien pouczyć wnioskodawcę jakie należy złożyć dokumenty w celu przyznanie świadczenia rodzinnego w formie zasiłku pielęgnacyjnego. Zaniechanie tego obowiązku nie zmienia jednak faktu, że podstawy prawne do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego były dopiero w chwili złożenia wniosku tj. 14 września 2004r. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi H. K. do Sądu, w której skarżąca powtórzyła w zasadzie argumentację zawartą w odwołaniu i podnosząc argument pokrzywdzenia wnosiła o uwzględnienie skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną, co w konsekwencji skutkowało uchyleniem decyzji obu instancji. Postępowanie w przedmiotowej sprawie było prowadzone w oparciu o przepisy procedury administracyjnej. Zgodnie zaś z przepisami art.8 i 9 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa i są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W szczególności organy są zobowiązane do czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu winny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wprawdzie istotnie przepis art. 24 ust. 2 w/w ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, ale przepis ten – mający na celu zmobilizowanie wnioskodawców do przedstawienia organowi kompletu dokumentacji pozwalającej na prawidłowe rozstrzygnięcie wniosku –nie może być interpretowany w oderwaniu od podstawowych zasad postępowania administracyjnego. W związku z tym winien być stosowany w tych przypadkach, w których strona była prawidłowo poinformowana o wymogach formalnych do otrzymania świadczenia a potrzebne do rozpoznania sprawy dokumenty składała nie jednocześnie a w różnym czasie. W sytuacji zaś, gdy wnioskodawca ubiegający się o przyznanie świadczenia o charakterze pomocowym jakim jest świadczenie rodzinne, składa jedynie część wymaganej dokumentacji nie będąc - na skutek zaniedbania pracownika organu - pouczony o konieczności jej uzupełnienia, nie może to skutkować szkodą dla zainteresowanego. W tym konkretnym przypadku zatem, mając na uwadze ogólne zasady postępowania administracyjnego oraz cel ustawy o świadczeniach rodzinnych należało uznać, że H. K. wniosła w sposób dorozumiany wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego w dacie, w której złożyła zaświadczenie o niepełnosprawności córki a następnie żądanie to jedynie potwierdziła składając wniosek na piśmie. Biorą powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 145 §1 pkt 1 lit a w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.