IV SA/Gl 245/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie NSA Wiesław Morys Zofia Borowicz (spr.) Protokolant referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu w dniu 14 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. M. na decyzję Komendanta Ś. Oddziału Straży Granicznej w R. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie : sprostowania świadectwa służby postanawia: odrzucić skargę Skarżący R.M. pismem z dnia [...] r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym k. [...] akt sądowych) wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu: "o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w niżej opisanej sprawie". W uzasadnieniu wyjaśnił, iż z dniem [...] r. został [...] funkcjonariuszem Straży Granicznej. Po kilku miesiącach [...] dowiedział się, iż został oszukany finansowo przez Komendanta Ś. Oddziału Straży Granicznej w R. Wskazał, iż w wydanym mu świadectwie służby nie uwzględniono rzeczywiście zajmowanych przez niego stanowisk służbowych w okresie pełnienia służby. Przyznał, że w ustawowym terminie nie wystąpił o sprostowanie świadectwa służby, gdyż nie wiedział jeszcze o różnicy w uposażeniu pomiędzy stanowiskiem [...] a stanowiskiem [...]. Podkreślił, iż w dniu [...] r. zwrócił się do Komendanta Ś. Oddziału Straży Granicznej w R. o sprostowanie świadectwa służby wydanego w dniu [...] r. oraz uchylenie [...]. W dniu [...] r. otrzymał pisemną odpowiedź od Komendanta Oddziału, który wniosku jego nie uwzględnił. Dlatego pismem z dnia [...] r. odwołał się w tej sprawie do Komendanta Głównego Straży Granicznej. W dniu [...] r. otrzymał odpowiedź podtrzymującą stanowisko Komendanta Ś. Oddziału. R. M. wezwany przez Sąd o nadesłanie kopii zaskarżonej decyzji, pismem z dnia [...] r. wyjaśnił, iż otrzymał jedynie świadectwo służby, a skarży on "decyzję Komendanta Oddziału, którą został naznaczony na stanowisko [...]". Komendant Ś. Oddziału Straży Granicznej w R. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podkreślając, iż prawidłowo organ odmówił sprostowania świadectwa służby. Podkreślił też, że w sprawie zmiany [...] Komendant Ś. Oddziału nie jest właściwy, a skarżącego poinformowano o organie rozpatrującym tego rodzaju wnioski. Na rozprawie sądowej w dniu 14 października 2005 r. R. M. podtrzymał skargę. Podkreślił, że dotyczy ona odpowiedzi uzyskanej od Komendanta Ś. Oddziału Straży Granicznej z [...] r. Wyjaśnił, iż nie wystąpił o zmianę [...] do innego organu, gdyż zakwestionował ją w skardze i uważał, że tutaj sprawa będzie rozstrzygnięta. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Zatem zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawa ta podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej p.p.s.a. Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. określa właściwość rzeczową sądów administracyjnych. Wynika z niego m.in., że decyzje organów administracji publicznej mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, niezależnie od trybu postępowania, w którym zostały wydane. W orzecznictwie sądowym nie budzi żadnych wątpliwości pogląd, że o charakterze danego aktu administracyjnego decyduje jego treść, a nie nazwa. Przez pojęcie "decyzji administracyjnej" rozumie się każdy, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego przepisu prawa, władczy i jednostronny akt organu administracji rozstrzygający konkretną sprawę i skierowany do imiennie oznaczonego adresata. Z kolei z treści art. 53 § 1 p.p.s.a. wynika, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przepis art. 57 § 1 p.p.s.a. określa tzw. wymogi formalne skargi, a więc elementy, które powinna zawierać skarga. Zgodnie z przywołanym przepisem w skardze należy wskazać zaskarżoną decyzję oraz oznaczyć organ, którego działania skarga dotyczy (art. 57 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Określone powyżej wymagania muszą być spełnione w stopniu umożliwiającym nadanie skardze dalszego biegu. Wymagania te są spełnione jeżeli skarżący poda informacje, które pozwolą ustalić o jaki akt chodzi. Powyższe rozważania wynikają stąd, że Sąd zobligowany jest w pierwszej kolejności do zbadania czy skarga czyni zadość wymaganiom formalnym, a także czy została wniesiona w terminie. Jeżeli warunki te nie są spełnione Sąd jest zobligowany skargę odrzucić (art. 58 § 1 p.p.s.a.). Z treści oraz dalszych informacji pisemnych skarżącego i oświadczenia złożonego na rozprawie (karty nr [...] i [...] akt sąd.) wynika, ze dotyczy ona pisma Komendanta Ś. Oddziału Straży Granicznej w R. z dnia [...] r. w którym rozstrzygnięto o wniosku skarżącego w przedmiocie sprostowania świadectwa służby z dnia [...] r. Aczkolwiek pismo to nie zostało wyraźnie oznaczone jako "decyzja administracyjna" to z jego treści jasno wynika, że stanowi akt w rozumieniu art. 104 § 1 kpa, gdyż zawiera minimum elementów określonych w art. 107 § 1 kpa takich jak: oznaczenie organu wydającego akt, wskazanie adresata aktu, daty wydania rozstrzygnięcia o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (por. wyrok NSA z dnia 20.07.1981 r., SA II 1163/81 opubl. OSP i KA 1982, Nr 9-10, poz. 169). Należało zatem rozważyć czy jest to decyzja o której mowa w § 25 ust. 3 Zarządzenia Nr 12 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 marca 1997 r. w sprawie przebiegu służby oraz praw i obowiązków funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. Urz. MSWiA Nr 3, poz. 31) wydanego na mocy upoważnienia zawartego w art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. Nr 78, poz. 462 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego aktu. Ustalenie to jest niezbędne z uwagi na treść art. 52 § 1 ppsa, który stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Otóż § 25 ust. 1 cyt. Zarządzenia stanowi, że funkcjonariusz może w terminie 7 dni od daty otrzymania świadectwa służby wystąpić do przełożonego właściwego w sprawach osobowych z pisemnym żądaniem sprostowania świadectwa. Wniosek składa się za pośrednictwem kierownika komórki organizacyjnej właściwej w sprawach osobowych, który wystawił świadectwo służby. Wystawiający świadectwo może uwzględnić żądanie i zmienić treść świadectwa. W przypadku nie uwzględnienia żądania sprostowania świadectwa służby przesyła je przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych wraz z własnym stanowiskiem w sprawie (§ 25 ust. 2 cyt. Zarządzenia). Natomiast w myśl § 25 ust. 3 tegoż Zarządzenia decyzja podjęta przez wyższego przełożonego w sprawie żądania sprostowania świadectwa służby jest ostateczna, z tym że decyzja odmowna wymaga pisemnego uzasadnienia. Z regulacji tej przy uwzględnieniu treści § 24 ust. 1, który stanowi, że świadectwo służby wydaje kierownik komórki organizacyjnej właściwej w sprawach osobowych ostatniego miejsca pełnienia służby, a także regulacji zawartych w § 1 pkt 6 i 8 oraz § 9 ust. 1 i 3 cyt. Zarządzenia jest przełożony właściwy w sprawach osobowych. Kierownik komórki organizacyjnej jako wystawiający świadectwo może żądania nie uwzględnić i w tym wypadku w kwestii wniosku o sprostowanie orzeka przełożony właściwy w sprawach osobowych, który jest wyższym przełożonym w stosunku do kierownika komórki organizacyjnej. Wydana przez niego decyzja jest decyzją ostateczną w rozumieniu § 25 ust. 3 cyt. Zarządzenia. Należy zauważyć, że § 1 tego zarządzenia zawierający definicję wyrażeń użytych w tym akcie nie definiuje pojęcia "wyższy przełożony", co w ocenie Sądu prowadzi do wniosku, że w zależności od przedmiotu rozstrzygnięcia może nim być przełożony właściwy w sprawach osobowych wymieniony w § 1 pkt 7 cyt. Zarządzenia. Wniosek taki wypływa też z regulacji zawartej w § 27 tegoż Zarządzenia dotyczącej procedury odwołania od opinii o służbie, gdzie organem właściwym do wydania opinii był komendant oddziału (§ 26 ust. 2). Także ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Służbie Granicznej (Dz. U. Nr 78, poz. 462 ze zm.) nie określa w sposób jednoznaczny wyższego przełożonego w sprawie sprostowania świadectwa służby (art. 50 ust. 2). Jednoznaczny wniosek w tej materii nie wynika też z treści art. 3 ust. 4, art. 5 ust. 4 oraz art. 36 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, bowiem ostatnio przywołany przepis nie odnosi się do decyzji w przedmiocie odmowy sprostowania świadectwa służby. Skoro w rozpoznawanej sprawie świadectwo służby skarżącemu wystawił Naczelnik Wydziału Kadr i Szkolenia Ś. Oddziału Straży Granicznej to uprawnionym do wydania decyzji, o której mowa w § 25 ust. 3 cyt. Zarządzenia był Komendant Ś. Oddziału Straży Granicznej w R. Zatem od rozstrzygnięcia wydanego przez Komendanta Ś. Oddziału Straży Granicznej skarżący był uprawniony wystąpić ze skargą do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania. Skoro rozstrzygnięcie to skarżący otrzymał, jak sam przyznał na rozprawie sądowej, bezpośrednio po jego wydaniu tj. [...] r., to skarga wniesiona do Sądu dopiero w dniu [...] r. musiała być uznana za spóźnioną. Gdyby nawet przyjąć, że skarżącemu przysługiwało przed wniesieniem skargi do Sądu, odwołanie od Komendanta Głównego Straży Granicznej, to skargę także należało uznać za spóźnioną, skoro rozstrzygnięcie w tej kwestii z upoważnienia Komendanta Głównego SG zostało wydane skarżącemu [...] r. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak na wstępie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 zd. 1 p.p.s.a. Należy jednakże zauważyć, że zarówno pismo Komendanta Ś.Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] r. jak i pismo Dyrektora Biura Kadr i Szkolenia Komendanta Głównego SG z dnia [...] r. nie zawierało pouczenia o terminie i sposobie zaskarżenia do sądu administracyjnego. Z akt sprawy wynika też, że skarżący nie wystąpił z wnioskiem o uzupełnienie w/w rozstrzygnięcia w tym zakresie na podstawie art. 111 § 1 kpa. Nie złożył też, wraz ze skargą do Sądu, wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, mimo, że złożył ją po terminie 30 dni od otrzymania rozstrzygnięcia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 grudnia 1981 r., sygn. akt II SA 1169/81 (nie publ.): "gdy skardze nie towarzyszył wniosek o przywrócenie terminu, podlegała ona odrzuceniu". Oczywistym też jest, że sąd administracyjny nie jest związany art. 112 kpa. Nie może jednak budzić wątpliwości, że dochowanie wszelkich przepisów KPA, zwłaszcza tych, które chronią interes strony jest obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie, gdyż strona nie powinna ponosić ujemnych konsekwencji wynikających z zaniedbań organu administracji (por. wyrok NSA z 27.06.1989 r., IV SA 455/89 opubl. PiŻ 1990 Nr 2, poz. 15). W ocenie Sądu oznacza to, że skarżący obecnie jest uprawniony do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję ostateczną do właściwego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w oparciu o art. 86 § 1 p.p.s.a. przy zachowaniu terminu z art. 87 § 1 p.p.sa. tj. w ciągu 7 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia wraz z uzasadnieniem, które nie tamuje możności rozpoznania takiej sprawy. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia. SW